Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः

Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment

धार्रराष्ट्रान सुसंक्रुद्धान्‌ दृष्टया भीमो महारथ: । भीष्मेण समरे गुप्तां प्रविवेश महाचमूम्‌,दुःशासन, दुर्विषह, दुःसह, दुर्मद, जय, जयत्सेन, विकर्ण, चित्रसेन, सुदर्शन, चारुचित्र, सुवर्मा, दुष्कर्ण तथा कर्ण--ये तथा और भी बहुत-से आपके जो महारथी पुत्र समीप खड़े थे, उन्हें कुपित देखकर महारथी भीमसेनने समरभूमिमें भीष्मके द्वारा सुरक्षित विशाल कौरवसेनामें प्रवेश किया

sañjaya uvāca |

dhārtarāṣṭrān susaṅkruddhān dṛṣṭvā bhīmo mahārathaḥ |

bhīṣmeṇa samare guptāṃ praviveśa mahācamūm ||

(duḥśāsanaḥ durviṣahaḥ duḥsahaḥ durmadaḥ jayaḥ jayatsenaḥ vikarṇaḥ citrasenaḥ sudarśanaḥ cārucitraḥ suvarmā duṣkarṇaḥ tathā karṇaḥ—ete ca anye bahavo 'pi tava mahārathāḥ putrāḥ samīpe tiṣṭhantaḥ krodhāt prajvalitāḥ iti bhāvaḥ) ||

Sañjaya dit : Voyant les fils de Dhṛtarāṣṭra en proie à une colère farouche, le grand guerrier de char Bhīma s’engouffra dans l’immense armée des Kaurava sur le champ de bataille—une armée protégée et couverte par Bhīṣma. Tout près se tenaient nombre de tes fils puissants et de tes champions—Duḥśāsana, Durviṣaha, Duḥsaha, Durmada, Jaya, Jayatsena, Vikarṇa, Citrasena, Sudarśana, Cārucitra, Suvarmā, Duṣkarṇa et Karṇa—dont la fureur s’enflamma à l’approche de Bhīma.

धार्तराष्ट्रान्the sons of Dhṛtarāṣṭra (Kauravas)
धार्तराष्ट्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
सुसंक्रुद्धान्highly enraged
सुसंक्रुद्धान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुसंक्रुद्ध (कृदन्त; सम्+क्रुध्)
FormMasculine, Accusative, Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
FormAbsolutive (Gerund)
भीमःBhīma
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भीष्मेणby Bhīṣma
भीष्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
गुप्ताम्protected/guarded
गुप्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगुप्त (कृदन्त; गुप्)
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
TypeVerb
Rootप्र+विश् (धातु)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
महाचमूम्the great army
महाचमूम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाचमू (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīma (Bhīmasena)
D
Dhṛtarāṣṭra (via dhārtarāṣṭrāḥ)
B
Bhīṣma
D
Duḥśāsana
D
Durviṣaha
D
Duḥsaha
D
Durmada
J
Jaya
J
Jayatsena
V
Vikarṇa
C
Citrasena
S
Sudarśana
C
Cārucitra
S
Suvarmā
D
Duṣkarṇa
K
Karṇa
K
Kaurava army (mahācamūḥ)
B
battlefield (samara)