Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

भीष्मपर्व — अध्याय ७२: सैन्यगुणवर्णनम्, व्यूहरक्षा, दैव-पुरुषकारचिन्ता

शिखण्डिनं समासाद्य भरतानां पितामह: । अवर्जयत संग्राम॑ स्त्रीत्वं तस्यानुसंस्मरन्‌,भरतकुलके पितामह भीष्मने शिखण्डीके सामने पहुँचकर उसके स्त्रीत्वका बारंबार स्मरण करते हुए युद्ध बंद कर दिया

śikhaṇḍinaṃ samāsādya bharatānāṃ pitāmahaḥ | avarjayata saṅgrāmaṃ strītvaṃ tasyānusaṃsmaran ||

Sañjaya dit : Lorsque l’aïeul des Bhārata (Bhīṣma) se trouva face à Śikhaṇḍin, il s’abstint de combattre, se rappelant sans cesse que Śikhaṇḍin était né femme.

शिखण्डिनम्Shikhandin (as object)
शिखण्डिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
समासाद्यhaving approached
समासाद्य:
TypeVerb
Rootसम्-आ-√सद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), having approached/reached
भरतानाम्of the Bharatas
भरतानाम्:
TypeNoun
Rootभरत
FormMasculine, Genitive, Plural
पितामहःthe grandsire
पितामहः:
Karta
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Nominative, Singular
अवर्जयत्he ceased/withdrew (from)
अवर्जयत्:
TypeVerb
Rootअव-√वृज्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
संग्रामम्battle, combat
संग्रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Accusative, Singular
स्त्रीत्वम्womanhood, femininity
स्त्रीत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्त्रीत्व
FormNeuter, Accusative, Singular
तस्यof him/that (of Shikhandin)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अनुसंस्मरन्remembering repeatedly
अनुसंस्मरन्:
TypeVerb
Rootअनु-सम्-√स्मृ
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
Ś
Śikhaṇḍin
B
Bharatas (Kuru lineage)