Previous Verse
Next Verse

Shloka 82

Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)

राजन! तदनन्तर निशाके प्रारम्भकालमें पाण्डवोंसे पराजित होकर कौरव लज्जित हो अपने शिबिरको गये ।। शरविक्षतगात्रास्तु पाण्डुपुत्रा महारथा: । युद्धे सुमनसो भूत्वा जग्मु: स्वशिबिरं प्रति,महारथी पाण्डवोंके शरीर भी युद्धमें बाणोंसे क्षत-विक्षत हो गये थे, तथापि वे प्रसन्नचित्त होकर अपने शिबिरको लौटे

sañjaya uvāca | rājan! tadanantaraṃ niśāke prārambhakāle pāṇḍavair parājitāḥ kauravā lajjitāḥ svaśibiraṃ jagmuḥ || śaravikṣatagātrās tu pāṇḍuputrā mahārathāḥ | yuddhe sumanaso bhūtvā jagmuḥ svaśibiraṃ prati ||

Sañjaya dit : « Ô Roi, ensuite, au début de la nuit, les Kuru — vaincus par les Pāṇḍava et saisis de honte — regagnèrent leur camp. Quant aux princes Pāṇḍava, grands guerriers de char, bien que leurs corps fussent déchirés et meurtris par les flèches, ils retournèrent pourtant à leur camp le cœur élevé. »

शरविक्षतगात्राःhaving bodies wounded by arrows
शरविक्षतगात्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootशर-विक्षत-गात्र
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
पाण्डुपुत्राःthe sons of Pāṇḍu (Pāṇḍavas)
पाण्डुपुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डुपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Plural
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
सुमनसःcheerful, of good mind
सुमनसः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमनस्
FormMasculine, Nominative, Plural
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
TypeVerb
Rootभू
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
जग्मुःwent
जग्मुः:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
स्वशिबिरम्to their own camp
स्वशिबिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्व-शिबिर
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिtowards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas (Pāṇḍuputras)
K
Kauravas
C
camps (śibira)
A
arrows (śara)