Shloka 80
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
Devanagari script
ग्लायते मे मनस्तात भूयो भूय: प्रजल्पत: । न मामतः: परं पुत्र परिक्लेष्टमिहाहसि,“तात! बार-बार बोलनेसे मेरा जी घबराता है, अतः बेटा! अब मुझे अधिक कष्टमें न डालो”
Transliteration
glāyate me manas tāta bhūyo bhūyaḥ prajalpataḥ | na mām ataḥ paraṃ putra parikleṣṭam ihāhasi ||
Translation
Vaiśampāyana dit : «Mon enfant, mon esprit se lasse, car tu parles encore et encore. Aussi, mon fils, ne me tourmente pas davantage ici.»
Word by Word
ग्लायतेdroops, becomes weary
ग्लायते:
TypeVerb
Rootग्ला (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम, एकवचन
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
मनःmind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
तातdear one / son (voc.)
तात:
TypeNoun
Rootतात
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
भूयःagain, further
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
भूयःagain, repeatedly
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
प्रजल्पतःof (you) talking prattling on
प्रजल्पतः:
सम्बन्ध
TypeVerb
Rootप्रजल्पत् (प्र+जल्प्)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formत्रिलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अतःtherefore, hence
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
परम्further, more
परम्:
TypeAdjective
Rootपर
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
पुत्रson (voc.)
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
परिक्लेश्टम्afflicted, pained
परिक्लेश्टम्:
TypeVerb
Rootपरि+क्लिश् (धातु) → परिक्लेश्ट (भूतकृदन्त)
Formभूत कृदन्त (क्त), नपुंसक, द्वितीया, एकवचन
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
आहसिyou say
आहसि:
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, मध्यम, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes