Shloka 107
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
इत्थं कुरुण्डे निहते विंशत्यक्षौहिणीपतौ / हतावशिष्टास्ते दैत्याः प्रपलायन्त वै द्रुतम्
Transliteration
itthaṃ kuruṇḍe nihate viṃśatyakṣauhiṇīpatau / hatāvaśiṣṭāste daityāḥ prapalāyanta vai drutam
Translation
Ainsi, lorsque Kuruṇḍa, chef de vingt akṣauhiṇīs, eut été abattu, les Daityas survivants, après le carnage, prirent aussitôt la fuite.
Word by Word
इत्थम्thus
इत्थम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner-adverb)
कुरुण्डेwhen/with Kuruṇḍa
कुरुण्डे:
अधिकरण (Locative absolute)
TypeNoun
Rootकुरुण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (सति-सप्तमी)
निहतेhaving been slain
निहते:
सति-सप्तमी (Locative absolute)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + नि (उपसर्ग) → निहत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (सति-सप्तमी)
विंशति-अक्षौहिणी-पतौ(when) the lord of twenty akṣauhiṇīs
विंशति-अक्षौहिणी-पतौ:
अधिकरण (Locative absolute apposition)
TypeNoun
Rootविंशति (संख्या-प्रातिपदिक) + अक्षौहिणी (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विंशत्यः अक्षौहिण्यः यस्य सः पतिः)
हत-अवशिष्टाःthe remaining survivors after being slain (i.e., those left)
हत-अवशिष्टाः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त) + अवशिष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः; पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; (हताः च अवशिष्टाः च/हताः एव अवशिष्टाः)
तेthose
ते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; सर्वनाम
दैत्याःdemons (Daityas)
दैत्याः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
प्रपलायन्तfled away
प्रपलायन्त:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootपलाय् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपदम्
वैindeed
वै:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/उपपादनार्थक (emphatic particle)
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)