Shloka 51

सर्वेषामुत्तरे मेरुलोङ्कालोकश्च दक्षिणे / विदूरभावादर्कस्य भूमिलेखावृतस्य च

sarveṣāmuttare meruloṅkālokaśca dakṣiṇe / vidūrabhāvādarkasya bhūmilekhāvṛtasya ca

Pour tous, au nord se tient le Meru et au sud le Loṅkāloka ; car le Soleil, du fait de son éloignement, est voilé par la ligne de la terre.

sarveṣāmof all
sarveṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (षष्ठी), Plural; ‘of all (of them)’
uttarein the north
uttare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (सप्तमी), Singular; adverbial locative ‘in the north’
meruMeru (mountain)
meru:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmeru (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular
loṅkālokaḥLoṅkā and Aloka (mountains/regions)
loṅkālokaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootloṅkā + aloka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular; dvandva naming a pair/combined entity
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक-अव्यय)
dakṣiṇein the south
dakṣiṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (सप्तमी), Singular; adverbial locative ‘in the south’
vidūrabhāvātdue to distance
vidūrabhāvāt:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootvidūra + bhāva (प्रातिपदिक)
FormAblative (पञ्चमी), Singular; कारणार्थे ‘because of the state of being far’
arkasyaof the sun
arkasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootarka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी), Singular
bhūmilekhāvṛtasyaof the one obscured by the earth’s line (horizon)
bhūmilekhāvṛtasya:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhūmi + lekhā + āvṛta (कृदन्त)
FormGenitive (षष्ठी), Singular; ‘of (the sun) covered/obscured by the line of the earth’; āvṛta = PPP (क्त) of √vṛ (वृ) with ā-
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक-अव्यय)