Brahma Purana — Bhakti, Worship, and the Arkasaptamī Vow: Ritual Protocols for Sūrya, Shloka 57
Devanagari script
स्नानार्थम् आहरेद् यस् तु जलं भानोः समाहितः तीर्थेषु शुचितापन्नः स याति परमां गतिम् //
Translation
Ce verset (57) consigne, dans un style sacré et encyclopédique, l’exposé du Purana pour l’instruction des érudits et des dévots.
Word by Word
snāna-arthamfor the purpose of bathing
snāna-artham:
Prayojana (प्रयोजन/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootsnāna (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अर्थे (purpose) अव्ययवत्; ‘स्नानस्य अर्थम्’ = for bathing
āharetshould bring
āharet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√hṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; ‘आहरेत्’ = should bring
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम्; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपातः/अव्ययम्; विरोध/विशेषार्थकः (but/indeed)
jalamwater
jalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्
bhānoḥof the Sun (Bhānu)
bhānoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootbhānu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी (6th), एकवचनम्
samāhitaḥcomposed, attentive
samāhitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-ā-√dhā (धातु) → samāhita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम्; ‘समाहितः’ = concentrated/collected
tīrtheṣuat sacred fords/holy places
tīrtheṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th), बहुवचनम्
śucitā-āpannaḥhaving attained purity
śucitā-āpannaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśucitā (प्रातिपदिक) + ā-√pad (धातु) → āpanna (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (भाव-सम्बन्धः): ‘शुचिताम् आपन्नः’; भूतकृदन्तः (PPP), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम्; संकेत-सर्वनाम (correlative pronoun)
yātigoes/attains
yāti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
paramāmsupreme
paramām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; ‘गतिम्’ विशेषणम्
gatimstate/goal
gatim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्
Speaker
Narrative voice continuing Sūrya-related instruction (speaker not explicitly restated in this verse)