Shloka 41

Prahlāda Rejects Material Boons; Forgives His Father; Tripura and the Power of Remembrance

Devanagari script

आख्यातं सर्वमेतत्ते यन्मां त्वं परिपृष्टवान् । दमघोषसुतादीनां हरे: सात्म्यमपि द्विषाम् ॥ ४१ ॥

Transliteration

ākhyātaṁ sarvam etat te yan māṁ tvaṁ paripṛṣṭavān damaghoṣa-sutādīnāṁ hareḥ sātmyam api dviṣām

Translation

Tout ce que tu m’as demandé—comment le fils de Damaghoṣa et d’autres ennemis ont pourtant atteint la ressemblance avec Hari—je te l’ai maintenant exposé entièrement.

Synonyms

• आख्यातम्: has been narrated
• आख्यातम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-ख्या (धातु) → आख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (it has been told)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; आख्यातम् इति विशेषणम्

• एतत्: this
• एतत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्

• यत्: because/that which
• यत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; हेत्वर्थे/यदर्थे (because/that which)

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• परिपृष्टवान्: have asked
• परिपृष्टवान्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि-प्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त) + वान् (क्तवतु)
• Form: क्तवतु-प्रत्ययान्त (perfect participle, active); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः

• दमघोष-सुत-आदीनाम्: of the son of Damaghoṣa and others
• दमघोष-सुत-आदीनाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दमघोष (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (षष्ठी: ‘दमघोषस्य सुतः’ + ‘आदि’); पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• हरेः: of Hari
• हरेः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• सात्म्यम्: identity/assimilation
• सात्म्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/connecting)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय/अपेक्षासूचक (also/even)

• द्विषाम्: of the enemies
• द्विषाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: द्विष् (धातु) → द्विष् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: शत्रु-शब्दार्थे; पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (of the haters/enemies)

Characters & Entities

• Hari
• Damaghoṣa
• Śiśupāla

FAQs

How can even an enemy of Hari attain liberation according to the Srimad Bhagavatam?

This verse states that even those who were inimical to Hari (like the sons of Damaghoṣa, e.g., Śiśupāla) could attain absorption/oneness with Him—showing the Lord’s supreme potency and the liberating power of constant fixation on Him.

Why does Śukadeva Gosvāmī mention Damaghoṣa’s son here?

He cites Damaghoṣa’s son (Śiśupāla) as a well-known example that even hostility directed toward the Lord can culminate in liberation, concluding what he had been asked to explain.

What is the practical lesson of this shloka for modern life?

Keep the mind steadily fixed on the Supreme through devotion; the Bhagavatam highlights that constant absorption in God is transformative—so cultivate remembrance through bhakti rather than letting attention be consumed by negativity.