Shloka 13

Ambarīṣa’s Prayers to Sudarśana and the Deliverance of Durvāsā

Devanagari script

स मुक्तोऽस्त्राग्नितापेन दुर्वास: स्वस्तिमांस्तत: । प्रशशंस तमुर्वीशं युञ्जान: परमाशिष: ॥ १३ ॥

Transliteration

sa mukto ’strāgni-tāpena durvāsāḥ svastimāṁs tataḥ praśaśaṁsa tam urvīśaṁ yuñjānaḥ paramāśiṣaḥ

Translation

Délivré de l’ardeur du feu du cakra Sudarśana, le puissant sage Durvāsā fut pleinement apaisé. Alors il loua les qualités du Mahārāja Ambarīṣa et lui accorda les bénédictions les plus élevées.

Synonyms

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• मुक्तः: released, freed
• मुक्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

• अस्त्राग्नितापेन: by the torment of the weapon-fire
• अस्त्राग्नितापेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र + अग्नि + ताप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—अस्त्राग्नि-ताप (षष्ठी/तत्पुरुषः: ‘अस्त्र-अग्नि-जन्यः तापः’)

• दुर्वासाः: Durvāsā
• दुर्वासाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर्वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ऋषिनाम

• स्वस्तिमान्: safe, well, in good condition
• स्वस्तिमान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्वस्ति + मत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive)

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• प्रशशंस: praised
• प्रशशंस: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शंस् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• उर्वीशम्: the lord of the earth (king)
• उर्वीशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उर्वी + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—उर्वीश (षष्ठी/तत्पुरुषः: ‘उर्व्याः ईशः’ = lord of the earth)

• युञ्जानः: bestowing, applying (offering)
• युञ्जानः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → युञ्जान (कृदन्त-प्रातिपदिक, शतृ/वर्तमान कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकर्तरि कृदन्त (present active participle)

• परमाशिषः: supreme blessings
• परमाशिषः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: परम + आशिष् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; समासः—परम-आशिष् (कर्मधारयः: ‘परमा आशिषः’)

Characters & Entities

• Durvāsā Muni
• Ambarīṣa Mahārāja
• Sudarśana Cakra

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about the protection of devotees by Sudarshana Chakra?

This verse shows that the Lord’s weapon (Sudarśana) can overpower even a great sage and that relief comes when the devotee is honored—after which Durvāsā becomes peaceful and praises Ambarīṣa.

Why did Durvasa Muni praise Ambarisha Maharaja in Canto 9 Chapter 5?

After suffering from the Sudarśana weapon’s burning pursuit and then being freed from that torment, Durvāsā recognized Ambarīṣa’s exalted devotion and therefore praised him and offered supreme blessings.

What is the practical application of this shloka in modern life?

Respect sincere devotees, avoid offense, and cultivate humility—because spiritual power without devotion can lead to downfall, while devotion brings divine protection and peace.