Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Śrī Rāmacandra-avatāra — Vow, Exile, Laṅkā-vijaya, and Rāma-rājya

Concise Bhāgavata Account

पादुके भरतोऽगृह्णाच्चामरव्यजनोत्तमे । विभीषण: ससुग्रीव: श्वेतच्छत्रं मरुत्सुत: ॥ ४२ ॥ धनुर्निषङ्गाञ्छत्रुघ्न: सीता तीर्थकमण्डलुम् । अबिभ्रदङ्गद: खड्‍गं हैमं चर्मर्क्षराण्नृप ॥ ४३ ॥

pāduke bharato ’gṛhṇāc cāmara-vyajanottame vibhīṣaṇaḥ sasugrīvaḥ śveta-cchatraṁ marut-sutaḥ

Ô roi, Bharata porta les sandales de bois du Seigneur Rāma. Sugrīva et Vibhīṣaṇa portèrent le cāmara et un éventail excellent; Hanumān, fils du Vent, tint l’ombrelle blanche. Śatrughna porta l’arc et deux carquois; Sītādevī porta un kamandalu rempli d’eau des lieux saints. Aṅgada porta l’épée, et Jāmbavān, roi des ṛkṣas, porta un bouclier d’or.

pādukethe two sandals
pāduke:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpādukā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Dvivacana
bharataḥBharata
bharataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbharata (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana
agṛhṇāttook/received
agṛhṇāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√grah (धातु)
FormLuṅ (aorist/लुङ्), Prathama-puruṣa, Ekavacana; Parasmaipada
cāmara-vyajana-uttamethe excellent chowries and fans
cāmara-vyajana-uttame:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcāmara (प्रातिपदिक) + vyajana (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā, Dvivacana; Tatpuruṣa ‘the best (uttama) of chowries and fans’ (as two items)
vibhīṣaṇaḥVibhishana
vibhīṣaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvibhīṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana
sa-sugrīvaḥwith Sugriva
sa-sugrīvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्ग-सदृश) + sugrīva (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana; Tatpuruṣa (सह-समास) ‘together with Sugrīva’
śveta-cchatramthe white umbrella
śveta-cchatram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśveta (प्रातिपदिक) + chatra (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā, Ekavacana; Karmadhāraya ‘white umbrella’
marut-sutaḥHanuman
marut-sutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmarut (प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā, Ekavacana; Tatpuruṣa ‘son of the Wind-god’ (Hanumān)
B
Bharata
V
Vibhishana
S
Sugriva
H
Hanuman

FAQs

This verse highlights Bharata’s devotion and humility—he accepts the Lord’s sandals as the symbol of Rama’s rightful sovereignty and serves as His representative rather than claiming power for himself.

They are portrayed in active service to Lord Rāma, honoring Him as the rightful king—holding umbrella and cāmara fans signifies reverence, loyalty, and devotional attendance.

Cultivate seva-bhāva: support dharma-driven leadership, act without ego, and express devotion through practical service rather than mere words.