Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

अर्जुनस्य अन्त्येष्टि, द्वारकाप्लावनम्, कलिप्रवेशः, कालोपदेशः

यस्मिन् दिने हरिर् यातो दिवं संत्यज्य मेदिनीम् तस्मिन्न् एवावतीर्णो ऽयं कालकायो बली कलिः

yasmin dine harir yāto divaṃ saṃtyajya medinīm tasminn evāvatīrṇo 'yaṃ kālakāyo balī kaliḥ

El mismo día en que Hari partió al cielo, dejando atrás la tierra, en ese mismo día descendió Kali, poderoso, encarnado como la oscura forma del Tiempo.

यस्मिन्on which; in which
यस्मिन्:
Adhikarana (Relative location/time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
दिनेon the day
दिने:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
हरिःHari (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यातःwent; departed
यातः:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) → यात (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृत् (past participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘has gone’
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati/Karma (Goal/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक: दिव)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
संत्यज्यhaving abandoned
संत्यज्य:
Purvakala (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-त्यज् (धातु) → संत्यज्य (कृदन्त, ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वक्रिया; ‘having abandoned’
मेदिनीम्the earth
मेदिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्मिन्on that (day)
तस्मिन्:
Adhikarana (Correlative time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
एवindeed; just
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
अवतीर्णःdescended; manifested
अवतीर्णः:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-तॄ (धातु) → अवतीर्ण (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृत् (past participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘descended/appeared’
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कालकायःdark-bodied; black-formed
कालकायः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाल-काय (प्रातिपदिक; समास)
Formकर्मधारय (कालः कायः यस्य/कालकायः ‘black-bodied’), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कलिः इति विशेषण
बलीstrong; powerful
बली:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कलिः इति विशेषण
कलिःKali (the age/personification)
कलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Sage Parashara (narrating to Maitreya)

H
Hari (Vishnu/Krishna)
K
Kali
T
Time (Kala)
E
Earth (Medini)
H
Heaven (Diva)

FAQs

It marks a decisive cosmic transition: with the Lord’s manifest presence withdrawn from the earth, the age of Kali begins, characterized by Time-driven decline in dharma.

By calling Kali “kālakāya” (embodied Time), Parashara frames Kali-yuga as Time’s overpowering influence on human conduct and social order, not merely a calendar change.

Hari’s departure and the immediate rise of Kali underscore Vishnu’s supreme governance of yuga cycles—His presence sustains order, and His withdrawal signals the ordained turning of the age.