Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

कुब्जानुग्रहः, धनुर्भङ्गः, कुवलयापीडवधः, मल्लयुद्धं, कंसवधः, स्तुतयः

ततः पूरयता तेन भज्यमानं बलाद् धनुः चकार सुमहाशब्दं मथुरा येन पूरिता

tataḥ pūrayatā tena bhajyamānaṃ balād dhanuḥ cakāra sumahāśabdaṃ mathurā yena pūritā

Entonces, al tensarlo hasta el extremo, el arco—forzado por su poder—se quebró y produjo un estruendo inmenso, de modo que toda Mathurā quedó colmada por aquel estampido.

ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) क्रम/अनन्तर (‘then’)
पूरयताby (him) stringing
पूरयता:
करण/कर्ता (Instrument/agent)
TypeVerb
Rootआ-पूॄ (धातु; √पूॄ/पूर् ‘to fill/string’)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त/Present participle), पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करणभावे/कर्तरि (‘by him while stringing’)
तेनby him
तेन:
करण/कर्ता (Instrument/agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम
भज्यमानम्being broken
भज्यमानम्:
विशेषण (Qualifier of dhanuḥ)
TypeVerb
Rootभञ्ज् (धातु; √भञ्ज् ‘to break’)
Formशानच् (वर्तमान कृदन्त/Present passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मणि (‘being broken’)
बलात्by force
बलात्:
हेतु/क्रियाविशेषण (Cause/Adverbial)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (‘by force/forcibly’)
धनुःthe bow
धनुः:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
चकारmade/produced
चकार:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु; √कृ ‘to do/make’)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सुमहाशब्दम्a very great sound
सुमहाशब्दम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + महा (प्रातिपदिक) + शब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय (‘अतिमहान् शब्दः’)
मथुराMathurā
मथुरा:
कर्म/अधिकरण (Patient/locative sense)
TypeNoun
Rootमथुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
येनby which
येन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सम्बन्धे (‘by which’)
पूरिताwas filled
पूरिता:
क्रिया (Predicate in passive)
TypeVerb
Rootपूॄ/पूर् (धातु; √पूॄ/पूर् ‘to fill’)
Formक्त (भूतकृदन्त/Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि (‘was filled’)

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

K
Krishna
M
Mathura

FAQs

It functions as a public omen of Krishna’s divine sovereignty—his mere act fills Mathurā with a thunderous sign that adharma’s protections will collapse.

Through narrative demonstration rather than abstract doctrine: Krishna’s effortless force makes the bow break and its sound pervade the city, showing power that surpasses ordinary human capability.

Krishna’s act is presented as the Lord’s supreme, world-governing potency (aiśvarya), foreshadowing the re-establishment of dharma and the defeat of tyrannical rule.