Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

अक्रूर-सत्कारः, मथुरायात्रा-विरहः, यमुनातटे दिव्यदर्शनम्, चतुर्व्यूह-नमस्कारः

नन्दगोपमुखा गोपा गन्तुम् एते समुद्यताः नोद्यमं कुरुते कश्चिद् गोविन्दविनिवर्तने

nandagopamukhā gopā gantum ete samudyatāḥ nodyamaṃ kurute kaścid govindavinivartane

Guiados por Nanda, los vaqueros se alzaron listos para partir; pero ninguno hizo esfuerzo por hacer volver a Govinda, pues el corazón que el Señor ha tomado no se opone fácilmente a Su voluntad.

नन्दगोपमुखाः(those) headed by Nanda-gopa
नन्दगोपमुखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दगोप + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नन्दगोपस्य मुखाः = Nanda-gopa as leaders)
गोपाःcowherds
गोपाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
गन्तुम्to go
गन्तुम्:
Kriya-artha (Purpose/क्रियार्थ)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-भावः (Infinitive), ‘to go’
एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (demonstrative pronoun)
समुद्यताःready, set forth
समुद्यताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + उद् + यत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘prepared/ready’
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
उद्यमम्effort, attempt
उद्यमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउद्यम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
कुरुतेmakes, undertakes
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
कश्चित्anyone, someone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक + चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-प्रयोग (indefinite pronoun)
गोविन्दविनिवर्तनेin (the matter of) turning Govinda back
गोविन्दविनिवर्तने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोविन्द + विनिवर्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोविन्दस्य विनिवर्तनम् = turning back Govinda)

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

N
Nanda
G
Govinda (Krishna)

FAQs

It highlights surrendered devotion: even when they are outwardly ready to depart, their inner allegiance to Govinda prevents them from counteracting His intention.

Parāśara narrates Vraja events to show how the Lord’s līlā moves beings without coercion—devotees respond through love and reverence rather than argument or force.

Govinda is presented as the supreme Lord whose will quietly governs the narrative; the community’s inability to ‘turn Him back’ reflects His sovereignty acknowledged through bhakti.