Vamana Purana — Sukeshi's Inquiry into Dharma, Shloka 21
Sukeshi’s Inquiry into Dharma: The Seven Dvipas and the Twenty-One Hells
Devanagari script
तमादाय ततो वेगाद् भ्रामयामास चान्धकः जगर्ज च महानादं यथा प्रावृषि तोयदः
Transliteration
tamādāya tato vegād bhrāmayāmāsa cāndhakaḥ jagarja ca mahānādaṃ yathā prāvṛṣi toyadaḥ
Translation
Entonces Andhaka, apoderándose de él, comenzó a hacerlo girar con fuerza, y rugió con un gran estruendo, como una nube de lluvia en el monzón.
Word by Word
तम्him/it
तम्:
कर्म (कर्मन्)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
क्रियाविशेषण (पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), उपसर्ग: आ; ‘having taken’
ततःthen
ततः:
काल/देश-क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय (adverb), ‘then/from there’
वेगात्from/owing to speed
वेगात्:
हेतु (cause)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; ablative of cause
भ्रामयामासwhirled/caused to spin
भ्रामयामास:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√भ्रम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative) sense: ‘caused to whirl’
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
अन्धकःAndhaka
अन्धकः:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जगर्जroared
जगर्ज:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√गर्ज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
महानादम्a great roar
महानादम्:
कर्म (गर्जनेन उत्पाद्यः शब्दः)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + नाद (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘great roar’), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यथाas/like
यथा:
उपमान-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानार्थक अव्यय (comparative particle)
प्रावृषिin the rainy season
प्रावृषि:
अधिकरण (locative; time)
TypeNoun
Rootप्रावृष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तोयदःa rain-cloud
तोयदः:
उपमान (standard of comparison)
TypeNoun
Rootतोयद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speakers
Narrator voice within the Purāṇic frame (commonly Pulastya → Nāradabut not explicit in the provided excerpt)
Key Themes
Daitya-Deva ConflictHeroic martial imageryIntimidation through sound and display of power
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }