HomeVamana PuranaAdh. 17Shloka 48
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Vishnu's Sleep (Ashunya-Shayana), Shloka 48

The Caturmasya Observances and the Rite of Vishnu’s Sleep (Aśūnya-Śayana) and Shiva’s Monthly Vows

नैवेद्यं सघृतं दद्यात् ताम्रपात्रे गुडोदनम् दक्षिणां च द्विजातिभ्यो नैवेद्यसहितां मुने वासोयुगं प्रीणयेच्च रुद्रमुच्चार्य नामतः

naivedyaṃ saghṛtaṃ dadyāt tāmrapātre guḍodanam dakṣiṇāṃ ca dvijātibhyo naivedyasahitāṃ mune vāsoyugaṃ prīṇayecca rudramuccārya nāmataḥ

Debe ofrecerse naivedya junto con ghee (ghṛta): guḍodana, arroz endulzado, en un recipiente de cobre. Y, oh sabio, debe darse dakṣiṇā a los nacidos dos veces, junto con la ofrenda de alimento. También debe complacerse a Rudra presentando un par de vestiduras y recitando sus nombres.

नैवेद्यम्food offering (naivedya)
नैवेद्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnaivedya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
स-घृतम्with ghee
स-घृतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/अव्यय) + ghṛta (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (सहित-भाव: घृतेन सहितम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नैवेद्यस्य विशेषण
दद्यात्should give/offer
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
ताम्र-पात्रेin a copper vessel
ताम्र-पात्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottāmra + pātra (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (ताम्रं पात्रम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
गुड-ओदनम्rice with jaggery
गुड-ओदनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguḍa + odana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (गुडयुक्त ओदनः); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
दक्षिणाम्fee/gift (dakṣiṇā)
दक्षिणाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdakṣiṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
द्वि-जातिभ्यःto the twice-born (Brahmins)
द्वि-जातिभ्यः:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootdvi + jāti (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (द्विजातिः = द्विजः); पुल्लिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), बहुवचन
नैवेद्य-सहिताम्together with the naivedya
नैवेद्य-सहिताम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnaivedya + sahita (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formतत्पुरुष (नैवेद्येन सहिता); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; दक्षिणायाः विशेषण
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
वासः-युगम्a pair of garments
वासः-युगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvāsaḥ (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (वाससां युगम्/द्वयं); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
प्रीणयेत्should please/satisfy (offer to please)
प्रीणयेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprī (धातु) + ṇic (णिच्)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोजक (to please/satisfy)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
रुद्रम्Rudra (Śiva)
रुद्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
उच्चार्यhaving uttered
उच्चार्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootud-car (धातु) + ल्यप्
Formकृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त अव्ययभाव); पूर्वकाले (having uttered/recited)
नामतःby name
नामतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnāmatas (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb); ‘नाम्ना/नामतः’ (by name)
Pulastya to Nārada (typical Vamana Purana dialogue framework; not explicit in the given excerpt)
Rudra (Shiva)
ShaivismVrata/RitualsDāna (gifting/dakṣiṇā)Nāma-japa (name-recitation)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Worship is completed by generosity and social obligation: offerings to the deity are paired with giving (dakṣiṇā) to learned recipients, integrating devotion with dāna-dharma.

This is dharma/ācāra instruction (vrata-vidhi and dāna), not cosmology or genealogy; it functions as practical religious law embedded in the Purāṇic narrative frame.

Copper vessels are ritually valued for purity; ghee and sweet rice symbolize nourishment and auspicious offering. Rudra’s satisfaction through nāma-utterance and cloth-gift emphasizes both mantra (sound) and dāna (substance) as complementary modes of propitiation.