HomeVamana PuranaAdh. 17Shloka 27
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Vishnu's Sleep (Ashunya-Shayana), Shloka 27

The Caturmasya Observances and the Rite of Vishnu’s Sleep (Aśūnya-Śayana) and Shiva’s Monthly Vows

ततो विबुध्यन्ति सुराः क्रमशः क्रमशो मुने तुलास्थेर्ऽके हरिः कामः शिवः पश्चाद्विबुध्यते

tato vibudhyanti surāḥ kramaśaḥ kramaśo mune tulāsther'ke hariḥ kāmaḥ śivaḥ paścādvibudhyate

Entonces, oh sabio, los dioses despiertan uno tras otro, en el debido orden. Cuando el Sol está en Libra, despierta Hari; luego (despierta) Kāma, y después despierta Śiva.

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण/क्रम)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘then/from that’
vibudhyantiawaken / become manifest
vibudhyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi+budh (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; ‘they awaken/are known’
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
kramaśaḥgradually
kramaśaḥ:
Adhikarana (अधिकरण/रीति)
TypeIndeclinable
Rootkramaśaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘in order/gradually’
kramaśaḥstep by step
kramaśaḥ:
Adhikarana (अधिकरण/रीति)
TypeIndeclinable
Rootkramaśaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), पुनरुक्ति for emphasis
muneO sage
mune:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
tulā-sthewhen (the Sun) is in Libra
tulā-sthe:
Adhikarana (अधिकरण/स्थान)
TypeAdjective
Roottulā (प्रातिपदिक) + stha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् for ‘arke’; समासः: तुलायां स्थिते
arkein the Sun / when the Sun is
arke:
Adhikarana (अधिकरण/काल-निमित्त)
TypeNoun
Rootarka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘in the Sun’ (i.e., when the Sun is ...)
hariḥHari (Viṣṇu)
hariḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kāmaḥKāma
kāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
śivaḥŚiva
śivaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
paścātafterwards
paścāt:
Adhikarana (अधिकरण/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘afterwards’
vibudhyateawakens / becomes manifest
vibudhyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi+budh (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
Pulastya to Nārada (dialogue framework; speaker attribution typical for this Purāṇa section)
Vishnu (Hari)KāmaShiva
Vrata/RitualsSectarian harmony (coordinated reverence to Hari and Śiva)Sacred time (solar transit markers)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Religious life is portrayed as ordered and inclusive: devotion is not framed as rivalry but as a sequential honoring of multiple deities, encouraging broad reverence and social-religious harmony.

As with the surrounding material, it belongs to dharma/vrata-vidhi (ācāra) rather than the five hallmark narrative categories; it uses cosmological time (Sun in Libra) to regulate ritual practice.

The ‘awakening’ motif signifies the return of auspicious activity after a period of restraint: Hari’s waking is central to Vaiṣṇava observance, while Kāma and Śiva appearing in the same sequence signals a Purāṇic synthesis where worldly flourishing (Kāma) and transcendence/auspiciousness (Śiva) are integrated with Viṣṇu’s order-preserving role.