Adhyaya 6

Verse 1

ईश्वर उवाच । अधुना संप्रवक्ष्यामि मंगलात्पश्चिमे व्रजेत् । तत्र सिद्धेश्वरं पश्येत्सर्वसिद्धिप्रदायकम्

Dijo Īśvara: Ahora explicaré la ruta. Desde Maṅgala debe irse hacia el occidente; allí debe contemplarse a Siddheśvara, dador de toda realización.

Verse 2

तत्रैव चक्रतीर्थं तु तीर्थकोटिफलप्रदम् । लोकेश्वरं स्वयंभूतं पूर्वमिंद्रेश्वरेति च

Allí mismo está Cakratīrtha, que concede el fruto de crores de tīrthas. Allí está también Lokeśvara, auto-manifestado; y antiguamente era conocido asimismo como Indreśvara.

Verse 3

दृष्ट्वा तं विधिवद्देवि ततो यक्षवनं व्रजेत् । मंगलात्पश्चिमे भागे यत्र देवी स्वयं स्थिता

Habiéndolo contemplado debidamente, oh Diosa, luego debe irse a Yakṣavana, en la región occidental desde Maṅgala, donde la Devī misma mora.

Verse 4

यक्षेश्वरी महाभागा वांछितार्थप्रदायिनी । तां संपूज्य विधानेन ततो वस्त्रापथं पुनः

Yakṣeśvarī, la muy afortunada, concede los fines deseados. Habiéndola adorado conforme al rito, entonces (se debe volver) de nuevo a Vastrāpatha.

Verse 5

गिरिं रैवतकं गत्वा कुर्याद्यात्राविधानतः । मृगीकुंडादितीर्थानि संति तत्रैव कोटिशः

Habiendo ido al monte Raivataka, debe realizarse la peregrinación conforme a la observancia prescrita. Allí mismo hay innumerables tīrthas—por crores—como Mṛgīkuṇḍa y otros.

Verse 6

यद्भुक्तिशिखरे देवि सीमालिंगं हि तत्स्मृतम् । दशकोटिस्तु तीर्थानि तत्र संति वरान ने

Oh Diosa, en la cumbre llamada Bhuktiśikhara se recuerda el Sīmāliṅga. Allí existen diez koṭis de tīrthas, oh la mejor de las mujeres.

Verse 7

यत्र वै यादवाः सिद्धाः कलौ ये बुद्धिरूपिणः । शतसहस्रार्बुदं च लिंगं तत्रैव तिष्ठति

Donde moran los Yādavas, los siddhas consumados, que en la era de Kali aparecen como la forma del discernimiento despierto, allí mismo permanece el liṅga llamado Śatasahasrārbuda.

Verse 8

गजेंद्रस्य पदं तत्र तत्रैव रसकूपिकाः । सप्त कुण्डानि तत्रैव रैवते पर्वतोत्तमे

Allí también está la huella de Gajendra; y allí mismo se hallan los pozos de la esencia sagrada. Allí asimismo hay siete estanques santos, sobre Raivata, el más excelso de los montes.

Verse 9

अंबिका च स्थिता देवी प्रद्युम्नः सांब एव च । लिंगाकारे पर्वते तु तत्र तीर्थानि कोटिशः

Allí mora la Diosa Ambikā; y también Pradyumna y Sāmba. En ese monte con forma de liṅga hay tīrthas por crores.

Verse 10

मृगीकुंडं च तत्रैव कालमेघस्तथैव च । क्षेत्रपालस्वरूपेण महोदधि स्वयं स्थितः । दामोदरश्च तत्रैव भवो ब्रह्माडनायकः

Allí también están Mṛgī-kuṇḍa y asimismo Kāla-megha. El gran océano mismo permanece allí en la forma de Kṣetrapāla, guardián del campo sagrado. Allí también están Dāmodara y Bhava, señor del Brahmāṇḍa (el universo).

Verse 11

पार्वत्युवाच । श्रुतानि तव तीर्थानि देवेश वदतस्तव । गंगा सरस्वती पुण्या यमुना च महानदी

Dijo Pārvatī: Oh Señor de los dioses, he escuchado de tus tīrthas mientras los describías—como el Gaṅgā, la Sarasvatī purísima, la santa Yamunā y los grandes ríos (y otros).

Verse 12

गोदावरी गोमती च नदी तापी च नर्मदा । सरयूः स्वर्णरेखा च तमसा पापनाशिनी

La Godāvarī y la Gomatī; el río Tāpī y el Narmadā; la Sarayū y la Svarṇarekhā; y la Tamasā, destructora de los pecados.

Verse 13

नद्यः समुद्रसंयोगाः सर्वाः पुण्याः श्रुता मया । मोक्षारण्यानि दिव्यानि ।दिव्यक्षेत्राणि यानि च

He oído que todos los ríos—en especial donde se unen con el océano—son sagrados. Y he oído también de los bosques divinos que otorgan la liberación, y de los kṣetras santos celebrados como divinos.

Verse 14

नगर्यो मुक्तिदायिन्यस्ताः श्रुतास्त्वत्प्रसादतः । ब्रह्मविष्णुशिवादीनां सूर्येंदुवरुणस्य च

Y por tu gracia he oído hablar de aquellas ciudades que otorgan la liberación; y de las moradas sagradas vinculadas a Brahmā, Viṣṇu, Śiva y otros, así como a Sūrya, la Luna y Varuṇa.

Verse 15

देवताना मृषीणां च संति स्थानान्यनेकशः । परं देव त्वया पुण्यं प्रभासं कथितं मम

Son muchas las moradas de los dioses y de los ṛṣis. Sin embargo, oh Señor, tú me has declarado que el santo Prabhāsa es lo supremo.

Verse 16

तस्माद्यच्चाधिकं प्रोक्तं क्षेत्रं वस्त्रापथं त्वया । शृण्वंत्या च मया पूर्वं न पृष्टं कारणं तदा

Por tanto, puesto que has declarado a Vastrāpatha como un kṣetra aún más excelente, yo—aunque lo oí antes—no pregunté entonces la causa de ello.

Verse 17

इदानीं च श्रुतं सर्वं स्वस्थाहं कारणं वद । प्रभावं प्रथमं ब्रूहि क्षेत्रस्य च भवस्य च

Ahora lo he escuchado todo y estoy sereno; dime la razón. Primero, expón la gloria: tanto la de este kṣetra como la de Bhava (Śiva) también.

Verse 18

कस्मिन्देशे च तत्तीर्थं शिवः केनात्र संस्थितः । स्वयंभूर्भगवान्रुद्रः कथं तत्र स्थितः स्वयम् । प्रभो मे महदाश्चर्यं वर्तते तद्वदाधुना

¿En qué tierra se halla ese tīrtha? ¿Por quién fue establecido allí Śiva? ¿Cómo permaneció allí por sí mismo Rudra, el Señor svayambhū, el Bienaventurado? Oh Señor, esto es para mí un gran prodigio: dímelo ahora.

Verse 19

ईश्वर उवाच । वस्त्रापथस्य क्षेत्रस्य प्रभावं प्रथमं शृणु । पश्चाद्भवस्य माहात्म्यं शृणु त्वं च वरानने

Īśvara dijo: «Primero escucha el poder y la excelencia del kṣetra de Vastrāpatha; después, oh de bello rostro, escucha también la grandeza de Bhava (Śiva) allí».

Verse 20

कान्यकुब्जे महाक्षेत्रे राजा भोजेति विश्रुतः । पुरा पुण्ययुगे धर्म्यः प्रजा धर्मेण शासति

En la gran región sagrada de Kānyakubja hubo un rey célebre llamado Bhoja. En tiempos antiguos, en aquella edad auspiciosa, ese gobernante justo regía a sus súbditos conforme al dharma.

Verse 21

विशालाक्षो दीर्घबाहुर्विद्वान्वाग्ग्मी प्रियंवदः । सर्वलक्षणसंपूर्णो बह्वाश्चर्यविलोककः

Tenía ojos grandes y brazos largos: sabio, elocuente y de palabra dulce; colmado de todos los signos nobles, y perspicaz para contemplar muchas maravillas.

Verse 22

वनात्कदाचिदभ्येत्य वनपालोब्रवीदिदम् । आश्चर्यं भ्रमता देव वने दृष्टं मयाधुना

Cierta vez, al volver del bosque, el guardabosques dijo: «Oh Rey, mientras vagaba por la selva, acabo de ver un prodigio».

Verse 23

गिरौ विषमभूभागे वहुवृक्षसमाकुले । मृगयूथगता नारी मया दृष्टा मृगानना

En el monte, en un terreno escabroso y poblado de muchos árboles, vi a una mujer entre una manada de ciervos—con rostro semejante al de una cierva.

Verse 24

मृगवत्प्लवते बाला सदा तत्रैव दृश्यते । इति श्रुत्वा वचो राजा तुष्टस्तस्मै धनं ददौ

«La joven salta como un ciervo y siempre se la ve allí». Al oír estas palabras, el rey, complacido, le dio una recompensa de riquezas.

Verse 25

चतुरं तुरगं दिव्यं वाससी स्वर्णभूषणम् । इदानीमेव यास्यामि सेनाध्यक्ष त्वया सह

«Trae un caballo divino, fino y veloz, vestiduras y ornamentos de oro. Partiré ahora mismo—oh jefe del ejército—contigo».

Verse 26

अश्वानां दशसाहस्रं वागुराणां त्वनेकधा । पत्तयो यांतु सर्वत्र वेष्टयंतु गिरिंवरम्

Que partan diez mil jinetes—con redes de muchas clases—por todas partes; y que la infantería cerque la montaña excelsa.

Verse 27

न हंतव्यो मृगः कश्चिद्रक्षणीया हि सा मृगी । स्त्रीवेषधारिणी नारी मृगी भवति भूतले

No debe matarse a ningún ciervo; esa cierva, en verdad, ha de ser protegida. Una mujer que porta el atuendo de mujer se vuelve cierva sobre la tierra.

Verse 28

क्व यास्यति वराकी सा मद्बलैः परिपीडिता । शस्त्रास्त्रवर्जितं सैन्यं वनपालपदानुगम्

¿Adónde podrá ir esa desdichada, acosada por mis fuerzas? Esta tropa va sin armas ni proyectiles, y avanza bajo la guía del guardián del bosque.

Verse 29

अहोरात्रेण संप्राप्तं बहुव्याधजनाग्रतः । अश्वाधिरूढो बलवान्भोजराजो ययौ स्वयम्

En el curso de un solo día y una noche, con muchos cazadores al frente, el poderoso rey Bhoja salió él mismo montado a caballo.

Verse 30

निःशब्दपदसञ्चारः संज्ञासंकेतभाषकः । गिरिं संवेष्टयामास वागुराभिः स्वयं नृपः

Con pasos silenciosos y hablando sólo por señas y señales, el rey mismo cercó la montaña con redes.

Verse 31

वनपालेन सहितो मृगयूथं ददर्श सः । सा मृगी मृगमध्यस्था नारीदेहा मुखे मृगी । मृगवच्चेष्टते बाला धावते च मृगैः सह

Acompañado por el guardabosques, vio una manada de ciervos. En medio estaba una cierva: cuerpo de mujer, pero rostro de ciervo. La joven se movía como ciervo y corría junto con los ciervos.

Verse 32

अश्वगंधान्समाघ्राय सन्त्रस्ता मृगयूथपाः । क्षुब्धा भ्रान्ताः क्षणे तस्मिन्सर्वे यांति दिशो दश

Al percibir el olor de los caballos, los jefes de las manadas de ciervos se aterrorizaron. Turbados y desorientados, en ese mismo instante todos huyeron hacia las diez direcciones.

Verse 33

मृगवक्त्रा तु या नारी मृगैः कतिपयैः सह । प्लवमाना निपतिता वागुरायां विचेतना

Pero la mujer de rostro de ciervo, junto con unos pocos ciervos, dio un salto y cayó en la red, quedando sin sentido.

Verse 34

बलाध्यक्षेण विधृता मृगैः सह शनैर्नृपः । ददर्श महदाश्चर्यं भोजराजो जनैर्वृतः

Sujeto por el comandante de las fuerzas, y con los ciervos ya asegurados, el rey Bhojarāja—rodeado de su gente—contempló lentamente una gran maravilla.

Verse 35

ततः कोलाहलो जातः परमानंदिनिस्वनः । मृगैः सह समानिन्ये कान्यकुब्जं मृगीं नृपः

Entonces se alzó un gran clamor, colmado de gritos de júbilo. Junto con los ciervos, el rey llevó a aquella “cierva” a Kānyakubja.

Verse 36

दिव्यवस्त्रसमाच्छन्ना दिव्याभरणभूषिता । नरयानस्थिता नारी प्रविवेश मृगैर्वृता

Vestida con ropajes divinos y engalanada con ornamentos celestiales, la mujer, sentada en un vehículo humano, entró rodeada de ciervos.

Verse 37

वादित्रैर्ब्रह्मघोषैश्च नीयते नृपमंदिरम् । जनैर्जानपदैर्मार्गे दृश्यते नृपमन्दिरे

Con instrumentos musicales y aclamaciones védicas, fue conducida al palacio del rey. En el camino la vieron los habitantes del lugar, y también dentro de la morada real.

Verse 38

नीयमाना नागरैश्च महदाश्चर्यभाषकैः । पुण्ये मुहूर्त्ते संप्राप्ते सा मृगी नृपमन्दिरम्

Escoltada por los ciudadanos que hablaban con gran asombro, aquella doncella-cierva fue llevada al palacio del rey cuando llegó la hora propicia.

Verse 39

प्रतीहारेण राजेन्द्र वचसा वारितो जनः । गतः सेनापतिः सैन्यं गृहीत्वा स्वनिकेतनम्

Oh excelso rey, la multitud fue contenida por la orden del chambelán. Y el comandante, tras reunir a las tropas, partió hacia sus propios aposentos.

Verse 40

राजापि स्वगृहं प्राप्य स्नात्वा संपूज्य देवताः । तां मृगीं स्नापयामास दिव्यगन्धानुलेपनाम्

El rey también, al volver a su morada, se bañó y rindió culto a las deidades según el rito; luego hizo bañar a aquella doncella-cierva y ungirla con fragancias celestiales.

Verse 41

कुङ्कुमेन विलिप्तांगीं दिव्यवस्त्रावगुंठिताम् । यथोचितं यथास्थानं दिव्याभरणभूषिताम्

Sus miembros estaban ungidos con cúrcuma azafranada (kunkuma), velados con vestiduras divinas; y, como corresponde, en cada lugar debido, estaba adornada con ornamentos celestiales.

Verse 42

एकांते निर्जने राजा बभाषे चारुलोचनाम् । का त्वं कस्य सुता केन कारणेन मृगैः सह

En un paraje apartado y solitario, el rey habló a la de hermosos ojos: “¿Quién eres tú? ¿De quién eres hija? ¿Y por qué razón estás aquí entre los ciervos?”

Verse 43

स्त्रीणां शरीरं ते कस्मान्मृगीणां वदनं कुतः । इति सर्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे

“¿Por qué tienes cuerpo de mujer y, sin embargo, rostro de cierva? Dímelo todo, pues grande es mi asombro y mi curiosidad.”

Verse 44

एवं सा प्रोच्यमानापि न बभाषे कथंचन । मूकवन्न विजानाति न च भुंक्ते सुलोचना

Aunque fue interrogada así, no habló en absoluto. Como si fuera muda, parecía no comprender; y la de hermosos ojos ni siquiera probó alimento.

Verse 45

न भुंक्ते पृथिवीपालो न राज्यं बहु मन्यते । न दारैर्विद्यते कार्यं नाश्वैर्न च गजै रथैः

El protector de la tierra no comía, ni estimaba ya su reino. No hallaba propósito en las esposas, ni en caballos, elefantes o carros.

Verse 46

तदेव राज्यं ते दारास्ते गजास्तद्धनं बहु । प्रमदामदसंरक्तं यत्र संक्रीडते मनः

Para él, sólo eso es “reino”; sólo eso es “esposa”; sólo eso son “elefantes” y “riqueza abundante”: allí donde la mente, embriagada por el deseo hacia una mujer, juega y se recrea.

Verse 47

आहूयाह प्रतीहारं तया संमोहितो नृपः । पुरोधसं गुरुं विप्रानाचार्याञ्छीघ्रमानय

Aturdido y engañado por ella, el rey llamó al ujier y dijo: «Trae pronto al purohita real, al preceptor y a los maestros brāhmaṇas».

Verse 48

दैवज्ञानथ मन्त्रज्ञान्भिषजस्तांत्रिकांस्तथा । इति सन्नोदितो राज्ञा प्रतीहारो ययौ स्वयम्

Así apremiado por el rey, el ujier salió en persona a convocar a los versados en presagios divinos, en ciencia de mantras, a los médicos y a los expertos en ritos tántricos.

Verse 49

आजगाम स वेगेन समानीय द्विजोत्तमान् । राज्ञे विज्ञापयामास देव विप्राः समागताः

Regresó con presteza, trayendo consigo a los más excelsos de los dos veces nacidos, y anunció al rey: «Oh Señor, los brāhmaṇas han llegado».

Verse 50

प्रवेशय गुरुं द्वाःस्थं संप्राप्तान्मद्धिते रतान् । इति सन्नोदितो राज्ञा तथा चक्रे स बुद्धिमान्

«Hazlos entrar, oh portero: a los que han venido solícitos por mi bien». Así instruido por el rey, el prudente servidor lo hizo tal cual.

Verse 51

अभ्युत्थाय नृपः पूर्वं नमस्कृत्य प्रपूज्य च । आसनेषूपविष्टांस्तान्बभाषे कार्यतत्परः

El rey se levantó primero, se inclinó en reverencia y los honró como es debido; y cuando estuvieron sentados en sus asientos, les habló, con el ánimo puesto en el asunto presente.

Verse 52

इदमाश्चर्यमेवैकं कथं शक्यं निवेदितुम् । जानीत हि स्वयं सर्वे लोकतः शास्त्रतोऽपि वा

«Esto es, en verdad, un único prodigio: ¿cómo podría exponerse debidamente? Vosotros mismos lo sabéis, ya sea por lo que corre en el mundo o por las escrituras.»

Verse 53

कथमेषा समुत्पन्ना कस्येदं कर्मणः फलम् । अस्यां केन प्रकारेण वचनं मानुषं भवेत्

«¿Cómo surgió ella, y de quién es la acción cuyo fruto es esto? ¿Y por qué medio podría manifestarse en ella la palabra humana?»

Verse 54

स्वयं मनुष्यवदना कथमेषा भविष्यति । सावधानैर्द्विजैर्भूयः सर्वं संचिन्त्य चोच्यताम्

«¿Cómo podría ella, por sí misma, llegar a tener rostro humano? Que los brāhmaṇas, atentos, lo mediten todo de nuevo y luego lo declaren.»

Verse 55

विप्रा ऊचुः । देव सारस्वतो नाम कुरुक्षेत्रे द्विजोत्तमः । ऊर्द्ध्वरेताः सरस्वत्यां तपस्तेपे जितेन्द्रियः

Los brāhmaṇas dijeron: «Oh rey, en Kurukṣetra hay un brāhmaṇa excelso llamado Deva Sārasvata; guardando el brahmacarya y dominando los sentidos, practicó austeridades a orillas del Sarasvatī.»

Verse 56

कथयिष्यति सर्वं ते तेनादिष्टा मृगी स्वयम् । इति श्रुत्वा वचो राजा ययौ सारस्वतं द्विजम्

«Él te lo relatará todo; la cierva misma ha sido instruida por él». Al oír estas palabras, el rey fue al brāhmaṇa Sārasvata.

Verse 57

सरस्वतीजले स्नातं प्रभासे ध्यानतत्परम् । दृष्ट्वा प्रदक्षिणीकृत्य साष्टांगं तं प्रणम्य च । उपविष्टो नृपो भूमौ प्रांजलिः सञ्जितेन्द्रियः

Al verlo—bañado en las aguas del Sarasvatī en Prabhāsa y por entero absorto en la meditación—el rey lo circunvaló, se postró ante él con la reverencia de ocho miembros y, luego, se sentó en el suelo con las manos juntas, con los sentidos refrenados.

Verse 58

मनुष्यपदसंचारं श्रुत्वा ज्ञात्वा च कारणम् । सारस्वतो बभाषेऽथ तं नृपं भक्तितत्परम्

Habiendo oído el sonido de pasos humanos y comprendido su causa, Sārasvata se dirigió entonces a aquel rey, enteramente entregado a la devoción.

Verse 59

सारस्वत उवाच । भोजराज शुभं तेस्तु ज्ञातं तत्कारणं मया । मृगानना त्वया नारी समानीता वनात्किल

Dijo Sārasvata: «Oh Bhojarāja, que la dicha sea contigo. He comprendido la causa de esto. En verdad, has traído del bosque a una mujer de rostro de cierva».

Verse 60

महदाश्चर्यमेवैतत्तव चेतसि वर्त्तते । आदिष्टा तु मया बाला सर्वं ते कथयिष्यति

«Este asunto se te presenta como un gran prodigio en el corazón. Pero la joven ha sido instruida por mí: ella te lo contará todo».

Verse 61

जानाम्यहं महाराज चरित्रं जन्म यादृशम् । आश्चर्यं संभवेल्लोके कथ्यमानं तया स्वयम्

Oh gran rey, conozco la historia: cómo fue su nacimiento. Cuando ella misma la relate, será en verdad una maravilla para el mundo.

Verse 62

इत्यादिश्य गतो वेगाद्रथेनादित्यवर्चसा । अहोरात्रद्वयेनैव संप्राप्तो नृप मन्दिरम्

Tras dar así sus instrucciones, partió veloz en un carro resplandeciente como el sol; y en tan solo dos días y dos noches llegó al palacio del rey.

Verse 63

प्रविश्य च मृगीं दृष्ट्वा यत्रास्ते मृगलोचना । तया सारस्वतो ज्ञातो धर्मज्ञः सर्वविद्द्विजः

Al entrar y ver a la mujer de ojos de gacela donde moraba, ella reconoció a Sārasvata como un brahmán conocedor del dharma y omnisciente.

Verse 64

मृग्युवाच । एष सर्वं हि जानाति कारणं यच्च यादृशम् । वर्त्तमानं भविष्यं च भूतं यद्भुवनत्रये

La mujer-cierva dijo: «Él en verdad lo sabe todo: la causa y su naturaleza; lo presente, lo venidero y lo ya acontecido, en los tres mundos».

Verse 65

एतेन मरणं ज्ञातं मदीयं पूर्वजन्मनि । वस्त्रापथे महाक्षेत्रे तपस्तप्तं भवालये

«Por medio de él se ha conocido mi muerte en una vida anterior: cuando, en el gran campo sagrado de Vastrāpatha, en la morada de Bhava (Śiva), practiqué austeridades».

Verse 66

विधूय कलुषं सर्वं ज्ञानमुत्पाद्य यत्नतः । जरामरणनिर्मुक्तः प्रत्यक्षं दृष्टवान्भवम्

Sacudiendo toda impureza y, con empeño, engendrando el conocimiento verdadero, uno queda libre de vejez y muerte y contempla directamente a Bhava (Śiva).

Verse 67

अस्य तुष्टो भवो देवो ज्ञातं तीर्थस्य कारणम् । आदिष्टया मया वाच्यं भवेज्जन्मनि कारणम्

Bhava, el Señor, complacido con él, dio a conocer la causa de este tīrtha. Y, según la instrucción que recibí, debo hablar de la causa de este nacimiento.

Verse 68

इति चिन्तापरा यावत्तावद्विप्रः समागतः । तस्मै प्रणामपरमा मूर्च्छिता निपपात सा

Mientras ella permanecía absorta en la inquietud, llegó un brāhmaṇa. Al esforzarse por postrarse ante él con suma reverencia, cayó al suelo desvanecida.

Verse 69

अथ सारस्वतो ज्ञानाज्ज्ञातवान्कारणं च तत् । आनयन्तु द्विजा वेगात्कलशं तोयसंभृतम्

Entonces, por la comprensión nacida de Sarasvatī, el brāhmaṇa entendió la causa. Dijo: «Oh, dos veces nacidos, traed pronto una vasija (kalaśa) llena de agua».

Verse 70

सवौंषधीः पल्लवांश्च दूर्वाः पुष्पाणि चाक्षतान् । धूपं च चंदनं चैव गोमयं मधुसर्पिषी

«Traed todas las hierbas medicinales, brotes frescos, hierba dūrvā, flores y akṣata (granos enteros); también incienso y sándalo, estiércol de vaca, miel y ghee».

Verse 71

इत्यादिष्टैर्द्विजैर्वेगात्समानीतं नृपाज्ञया । उपलिप्य च भूभागं स्वस्तिकं संनिवेश्य च

Así instruidos, los dos veces nacidos trajeron con presteza todo por mandato del rey. Enlucieron el suelo y dispusieron sobre él el signo auspicioso del svastika.

Verse 72

तत्राग्निकार्यं कृत्वाऽथ वेदान्कुंभे निधाय सः । इन्द्रं तस्मिंश्च विन्यस्य दिक्पालांश्च यथाक्रमम् । हुत्वाग्निं स चरुं कृत्वा ग्रहपूजामकारयत्

Allí realizó el rito del fuego; luego depositó los Vedas en una vasija. En ella instaló a Indra y, en el debido orden, a los guardianes de las direcciones. Tras ofrecer oblaciones al fuego y preparar la ofrenda de caru, mandó celebrar la adoración de los planetas.

Verse 73

तोयं सुवर्णपात्रस्थं कृत्वा कुंभान्स्वयं गुरुः । अभिषेकं ततश्चक्रे मुहूर्ते सार्वकामिके

Poniendo el agua en un recipiente de oro y disponiendo él mismo las vasijas, el gurú realizó entonces el abhiṣeka, en un momento propicio que colma los deseos.

Verse 74

अभिषिक्ता तु सा तेन पूता स्नानार्थवारिणा । जाता सचेतना बाला सर्वं पश्यति चक्षुषा

Cuando él la roció con aquella agua purificada para el baño, ella quedó purificada y recobró la conciencia. La niña, ya despierta, veía todo con claridad en sus ojos.

Verse 75

शृणोति सर्वं जानाति चरित्रं पूर्वजन्मनः । बदरीफलमात्रं तु पुरोडाशं ददौ गुरुः

Ella oía todo y comprendía la historia de su nacimiento anterior. Entonces el gurú le dio una ofrenda de puroḍāśa, apenas del tamaño de un solo fruto de badarī (azufaifa).

Verse 76

तयोपभुक्तं यत्नेन ततश्चक्रे स मार्ज्जनम् । मानुषे वचने कर्णे ददौ ज्ञानं गुरुस्ततः

Después de que ella lo hubo tomado con esmero, él realizó un rito de purificación. Luego el gurú le otorgó comprensión, pronunciando palabras humanas al oído de ella.

Verse 77

गुरवे दक्षिणां दत्त्वा ततः सा च मृगानना । भोजराजाय सर्व च चरित्रं पूर्वजन्मनः

Tras entregar al gurú la dakṣiṇā (ofrenda debida), ella—de rostro de cierva, de rasgos suaves—relató al rey Bhoja toda la historia de su nacimiento anterior.

Verse 78

वक्तुं प्रचक्रमे बाल्याद्यद्वृत्तं पूर्वजन्मनि । नमस्कृत्य गुरुं पूर्वं ब्राह्मणान्क्षत्रियांस्तथा

Entonces comenzó a relatar los sucesos de su vida anterior desde la niñez; primero se postró ante su maestro, y del mismo modo ante los brāhmaṇas y los kṣatriyas.

Verse 79

मृग्युवाच । न विषादस्त्वया कार्यो राजञ्च्छ्रुत्वा मयोदितम् । इतस्त्वं सप्तमे स्थाने कलिंगाधिपतेः सुतः

Dijo Mṛgyu: «Oh rey, no debes afligirte tras oír lo que he dicho. Desde aquí, en la séptima etapa (nacimiento), nacerás como hijo del soberano de Kaliṅga».

Verse 80

मृते पितरि बालस्त्वं स्वभिषिक्तः स्वमंत्रिभिः । अहं हि वंगराजस्य संजाता दुहिता किल

«Cuando tu padre murió, aún eras un niño, pero tus propios ministros te ungieron como rey. Y yo, en verdad, nací como hija del rey de Vaṅga.»

Verse 81

परिणीता त्वया देव पित्रा दत्ता स्वयं नृप । त्वयाऽहं पट्टमहिषी कृता योषिद्वरा यतः

¡Oh señor, oh rey! Mi padre mismo me entregó a ti, y tú me tomaste por esposa. Me hiciste tu reina coronada, la más excelsa entre las mujeres.

Verse 82

युवा जातः क्रमेणैव हिंस्रः क्रूरो बभूव ह । न वेदशास्त्रकुशलो दयाधर्मविवर्जितः

Al ir llegando a la juventud, se volvió violento y cruel. No era diestro en los Vedas ni en los śāstras, y estaba privado de compasión y de dharma.

Verse 83

लुब्धो मानी महाक्रोधी सत्याचार बहिष्कृतः । न देवं न गुरुं विप्रान्नो जानाति दुराशयः

Codicioso, altivo y poseído de gran ira, fue apartado de la conducta veraz. Con intención perversa, no reconocía ni a Dios, ni al maestro, ni a los sabios brāhmaṇas.

Verse 84

विरक्ता हि प्रजास्तस्य ब्राह्मणोच्छेदकारकः । समासन्नैर्नृपैस्तस्य देशः सर्वो विलुंपितः । सैन्यं सर्वं समादाय युद्धायोपजगाम सः

Sus súbditos se apartaron de él, pues era un exterminador de brāhmaṇas. Los reyes vecinos saquearon todo su reino. Entonces reunió todas sus tropas y avanzó hacia la guerra.

Verse 85

सहैवाहं गता देव युद्धं जातं नृपैः सह । हारितं सैनिकैस्तस्य गता नष्टा दिशो दश

Yo también fui con él, oh señor. Se entabló una batalla con aquellos reyes. Sus tropas fueron desbaratadas, y yo huí, perdida hacia las diez direcciones.

Verse 86

त्यक्त्वा धर्मं निजं राजा पलायनपरोऽभवत् । गच्छमानस्तु नृपतिः शत्रुभिः परिपीडितः

Abandonando su propio dharma, el rey se entregó sólo al afán de huir. Mientras avanzaba, el soberano era acosado y atormentado por los enemigos.

Verse 87

तवास्मिवादी दुष्टात्मा हतो लोकविरोधकः । देहं तस्य गृहीत्वाग्नौ प्रविष्टाहं नृपोत्तम

Aquel espíritu perverso—que siempre proclamaba: «soy tuyo»—fue abatido, enemigo del pueblo. Tomando su cuerpo, entré en el fuego, oh el mejor de los reyes.

Verse 88

मृतस्यैवं गतिर्नास्ति नरके स विपच्यते । मृतं कांतं समादाय भार्याग्नौ प्रविशेद्यदि

Para un hombre así no hay tránsito auspicioso tras la muerte; se cuece en el infierno. Pero si la esposa, tomando al amado ya difunto, entra en el fuego funerario de la esposa, entonces se habla de un destino distinto.

Verse 89

सा तारयति पापिष्ठं यावदाभूतसंप्लवम् । इह पापक्षयं कृत्वा पश्चात्स्वर्गे महीयते

Ella salva incluso al más pecador, hasta el tiempo de la disolución cósmica. Aquí consume la culpa, y después es honrada en el cielo.

Verse 90

अतस्त्वं ब्राह्मणो जातो देशे मालवके नृप । तस्यैव तत्र भार्याहं संभूता ब्राह्मणी नृप

Por ello, oh rey, naciste como un brāhmaṇa en la tierra de Mālava. Y allí mismo, oh rey, yo nací como su propia esposa, una brāhmaṇī.

Verse 91

धनधान्यसमृद्धोऽभूत्तथा जीवधनाधिकः । मृतः पिता मृता माता स च भ्रातृविवर्जितः

Se hizo rico en bienes y en granos, y abundante en “riqueza viva” (dependientes y sirvientes). Murió su padre, murió su madre, y quedó sin hermanos.

Verse 92

धनधान्यसमृद्धोऽपि लुब्धो भ्रमति भूतले । अतीव कोपनो विप्रो वेदपाठविवर्जितः

Aunque próspero en bienes y granos, vagaba por la tierra impulsado por la codicia. Aquel brāhmaṇa era sumamente iracundo y carecía del estudio de los Vedas.

Verse 93

स्नानसंध्यादिहीनश्च मायावी याचते जनम् । भक्तिं करोमि परमां स च क्रुध्यति मां प्रति

Privado del baño ritual, de los ritos de sandhyā y de lo semejante, y dado al engaño, mendigaba entre la gente. Aunque yo le ofrecí la devoción suprema, él se airó contra mí.

Verse 94

संतानं तस्य वै नास्ति धनरक्षापरो हि सः । न ददाति न चाश्नाति न जुहोति स रक्षति

No tuvo descendencia, pues sólo se afanaba en guardar la riqueza. No da limosna, ni en verdad disfruta de lo que posee, ni realiza ofrendas; sólo atesora y protege.

Verse 95

न तर्पणं तिलैर्विप्रो विदधात्यतिलो भतः । कार्त्तिकेऽपि च संप्राप्ते विष्णुपूजाविवर्जितः

Aquel brāhmaṇa, por codicia excesiva, no realizó el tarpaṇa con semillas de sésamo. Incluso al llegar Kārttika, permaneció sin adoración a Viṣṇu.

Verse 96

दीपं ददाति नो विप्रो मासमेकं निरन्तरम् । न भुंक्ते शाकपत्रं स एकाहारो निरंतरम्

Aquel brāhmaṇa no ofrecía una lámpara de modo continuo ni siquiera durante un mes. No comía hojas de verduras; mantenía sin interrupción el voto de una sola comida al día.

Verse 97

मासे नभस्ये संप्राप्ते प्राप्ते कृष्णे नृपोत्तम । न करोति गृहे श्राद्धं स्नानतर्पणवर्जितः

Oh, el mejor de los reyes: cuando llegó el mes de Nabhasya y sobrevino la quincena oscura, no celebró en su casa el śrāddha, pues carecía del baño ritual y del tarpaṇa (oblación de agua).

Verse 98

न जानाति दिनं पित्र्यं पक्षमेकं निरन्तरम् । अन्यत्र भुंक्ते विप्रोऽसौ क्षयाहेऽपि समागते

Ese brāhmaṇa ni siquiera reconoce el día ancestral ni la quincena continua destinada a los Pitṛs. Aun cuando llega el kṣayāha (día lunar omitido), come en otra parte, sin reverencia por los ritos debidos a los antepasados.

Verse 99

मकरस्थेऽपि संक्रांतौ कृशरान्नं ददाति न । तिलान्सुवर्णं तारं वा वस्त्रं वा फलमेव च । शाकपत्रं स पुष्पं वा न ददाति तथेंधनम्

Incluso en la Saṅkrānti, cuando el Sol entra en Makara (Capricornio), no da kṛśara, el alimento ritual. No entrega sésamo, ni oro, ni plata, ni telas, ni siquiera fruta; tampoco hojas de verduras ni flores, ni aun leña.

Verse 100

गवां गवाह्निकं नैव कथं मुक्तिर्भविष्यति । न याति विष्णुशरणं संप्राप्ते दक्षिणायने

Si no cumple el deber diario debido a las vacas, ¿cómo podría surgir la liberación? Cuando llega el dakṣiṇāyana, el curso meridional del Sol, no busca refugio en Viṣṇu.

Verse 101

धेनुं ददाति नो विप्रो ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः

Ese brāhmaṇa no entrega en caridad una vaca lechera durante los eclipses de la Luna y del Sol.

Verse 102

एकापि दत्ता सुपयस्विनी सा सवस्त्रघंटाभरणोपपन्ना । वत्सेन युक्ता हि ददाति दात्रे मुक्तिं कुलस्यास्य करोति वृद्धिम्

Aunque sea una sola vaca, rica en leche, dada en donación con paño, campana y ornamentos, y acompañada de su ternero: tal ofrenda concede liberación al donante y acrecienta la prosperidad de su linaje.

Verse 103

यावंति रोमाणि भवंति तस्यास्तावंति वर्षाणि महीयते सः । ब्रह्मालये सिद्ध गणैर्वृतोऽसौ संतिष्ठते सूर्यसमानतेजाः

Tantos como son los pelos de esa vaca, tantos años es honrado el donante. Rodeado por huestes de Siddhas, mora en el mundo de Brahmā, resplandeciente con un fulgor igual al del Sol.

Verse 104

देवालयं नो विदधाति वापीं कूपं तडागं न करोति कुण्डम् । पुण्यं विवाहं सुजनोपकारं नासौ सतां वा द्विजमंदिरं च

No edifica templo alguno, ni construye aljibe escalonado, ni excava pozo; no hace estanque ni depósito de agua. No celebra matrimonio meritorio, no socorre a los virtuosos, ni establece morada para los santos o casa para los brāhmaṇas.

Verse 105

धनं सदा भूमिगतं करोति धर्मं न जानाति कुलस्य चासौ । अहं हि तस्यानुगता भवामि कथं हि कांतं परिवं चयामि

Él siempre entierra su riqueza en la tierra y no comprende el dharma que sostiene el linaje. Y, sin embargo, yo permanezco fiel a él: ¿cómo podría abandonar a mi amado esposo e irme a otra parte?

Verse 106

एवं हि वर्त्तमानः स कालधर्ममुपेयिवान् । धनलोभान्मया देव मरणं परिवर्जितम्

Viviendo así, él llegó a someterse a la ley del Tiempo, es decir, a la muerte. ¡Oh Señor!, por codicia de riquezas, yo aparté de él la muerte.

Verse 107

पश्यन्त्या गोत्रिभिः सर्वं गृहीतं धनसंचयम् । कालेन महता देव मृताऽहं द्विजमंदिरे

Mientras mis parientes miraban, todo el tesoro acumulado fue confiscado. Tras largo tiempo, ¡oh Señor!, morí en la casa de un brāhmaṇa.

Verse 108

श्वेतसर्पः समभवद्देशे तस्मिन्नरोत्तम । तत्रैवाहं ब्राह्मणस्य संजाता तनया नृप

Oh el mejor de los hombres, en esa misma región apareció una serpiente blanca. Y allí mismo, oh rey, nací como hija de un brāhmaṇa.

Verse 109

वर्षेष्टमे तु संप्राप्ते परिणीता द्विजन्मना । तस्मिन्नेव गृहे सर्पो मदीये वसते नृप

Al llegar el octavo año, fui desposada por un “dos veces nacido”. En esa misma casa, oh rey, vivía la serpiente, en verdad en mi propia morada.

Verse 110

भार्या ममेति संदष्टो रात्रौ भर्त्ता महा हिना । मृतोऽपि ब्राह्मणैः सर्पो लगुडैर्विनिपातितः

De noche, la gran serpiente mordió a mi esposo, pensando: «Ella es mi esposa». Y aunque ya estaba muerta, los brāhmaṇas también abatieron a la serpiente a golpes de garrotes.

Verse 111

वैधव्यं मम दत्त्वा तु द्विजसर्पौ मृतावुभौ । पित्रा मात्रा महाशोकं कृत्वा मे मुण्डितं शिरः

Así, tras imponerme la viudez, murieron ambos: el brāhmaṇa (mi esposo) y la serpiente. Entonces mi padre y mi madre, abatidos por un gran dolor, mandaron rapar mi cabeza.

Verse 112

वसाना श्वेतवस्त्रं च विष्णुभक्तिपरायणा । मासोपवासनिरता यानि तीर्थान्यनेकशः

Vestida con ropas blancas y entregada por entero a la bhakti de Viṣṇu, perseveré en los ayunos mensuales y emprendí, una y otra vez, peregrinaciones a numerosos tīrthas, vados sagrados.

Verse 113

सर्पस्तु मकरो जातो गोदावर्यां शिवालये । देवं भीमेश्वरं द्रष्टुं गताऽहं स्वजनैः सह

Pero aquella serpiente renació como un makara en el Godāvarī, junto a un santuario de Śiva. Y yo fui con mis parientes a contemplar al Señor Bhīmeśvara.

Verse 114

यावत्स्नातुं प्रविष्टाऽहं वृता सर्वजनैर्नृप । मकरेण तदा दृष्टा भार्येयं मम वल्लभा । गृहीता मकरेणाहं नेतुमंतर्जले नृप

Cuando entré en el agua para bañarme—oh rey—rodeada de mucha gente, el makara me vio y pensó: «Ésta es mi amada esposa». Me apresó y comenzó a arrastrarme hacia las profundidades, oh rey.

Verse 115

हाहाकारः समभवज्जनः क्षुब्धः समंततः । कुंताघातेन केनासौ मकरस्तु निपातितः

Se alzó un gran clamor de angustia, y la gente se agitó en tumulto por todas partes. Entonces aquel makara fue abatido por alguien con una estocada de lanza.

Verse 116

झषवक्त्रः स्थिता चाहं मृता कृष्टा जनैर्बहिः । अग्निं दत्त्वा जले क्षिप्त्वा भस्म लोका गृहान्गताः

Con el rostro desfigurado como el de un pez, yacía allí—ya muerta—y la gente me arrastró afuera. Tras ofrecer los ritos del fuego (Agni) y arrojar las cenizas al agua, volvieron a sus hogares.

Verse 117

स्त्रीवधाल्लुब्ध्वको जातो झषस्तीर्थप्रभावतः । मानुषीं योनिमापन्नस्तस्मिन्नेव महावने

Por haber matado a una mujer, nació como cazador; mas por el poder de aquel tīrtha del pez, alcanzó de nuevo un nacimiento humano, en ese mismo gran bosque.

Verse 118

अग्नेर्जलाच्च सर्पाच्च गजात्सिंहादवृषादपि । झषाद्विस्फोटकान्मृत्युर्येषां ते नरके गताः

Quienes hallan la muerte por fuego, agua, serpiente, elefante, león, toro, pez o por enfermedad eruptiva, de ellos se dice que han ido al infierno.

Verse 119

आत्महा भ्रूणहा स्त्रीहा ब्रह्मघ्नः कूटसाक्ष्यदः । कन्याविक्रयकर्ता च मिथ्या ब्रतधरस्तु यः

El suicida, el que mata a un embrión, el que mata a una mujer, el que mata a un brāhmaṇa, el que da falso testimonio, el que vende a una doncella y el que porta engañosamente las señales de un voto: tal persona se cuenta entre los grandes pecadores.

Verse 120

विक्रीणाति क्रतुं यस्तु मद्यपः स्याद्द्विजस्तु यः । राजद्रोही स्वर्णचौरो ब्रह्मवृत्तिविलोपकः

Quien vende un sacrificio, el dos veces nacido que bebe licor, el traidor al rey, el ladrón de oro y quien destruye el sustento prescrito para los brāhmaṇas—todos ellos son declarados grandes transgresores.

Verse 121

गोघ्नस्तु निक्षेपहरो ग्रामसीमाहरस्तु यः । सर्वे ते नरकं यांति या च स्त्री पतिवंचका

El matador de una vaca, el ladrón de bienes confiados y quien usurpa la tierra de linderos del poblado—todos ellos van al infierno; y asimismo la mujer que engaña a su esposo.

Verse 122

झषमृत्युप्रभावेन जाता क्रौंची वने नृप । गोदावरीवने व्याधो भ्रमते मृगमार्गकः

Por la fuerza de una muerte causada por un pez, oh rey, nací como hembra del ave krauñca en el bosque. En la arboleda del Godāvarī un cazador vagaba, siguiendo las sendas de los ciervos.

Verse 123

वने क्रौंचः सकामो मां मुदा कामयितुमुद्यतः । दृष्टाहं भ्रमता तेन व्याधेनाकृष्य कार्मुकम्

En el bosque, un krauñca macho, colmado de deseo, se apresuró gozoso a unirse conmigo. Entonces me vio aquel cazador errante y tensó su arco.

Verse 124

हतः क्रौंचो मृतो राज न्नष्टा स्थानादहं ततः । गोदावरीवने तस्मिन्नेवंरूपं ददर्श तम्

El krauñca fue herido y murió, oh rey, y entonces yo desaparecí de aquel lugar. En ese mismo bosque del Godāvarī, él lo contempló en tal forma.

Verse 125

ऋषिर्व्याधं शशापाथ दृष्ट्वा कर्म विगर्हितम् । कामधर्ममकुर्वाणं प्रिया संभाषतत्परम् । क्रौंचं त्वमवधीर्यस्मात्तस्मात्सिंहो भविष्यसि

Entonces un sabio, al ver la acción censurable del cazador—matar cuando el ave cumplía el dharma natural del amor y estaba absorta en hablar con su compañera—lo maldijo: «Puesto que has matado al krauñca, por eso te convertirás en león».

Verse 126

ऋषिस्तेन विनीतेन स्थित्वा सन्तोषितो नृप । ऋषिर्वदति तस्याग्रे न मे मिथ्या वचो भवेत्

Cuando aquel humilde se presentó ante él, el sabio quedó complacido, oh rey. Y el sabio dijo en su presencia: «Mis palabras no resultarán falsas».

Verse 127

सिंहस्थस्य प्रसादं ते करिष्ये मुक्तिहेतवे । सुराष्ट्रदेशे भविता सिंहो रैवतके गिरौ

«Cuando quedes establecido como león, te concederé mi favor para causa de liberación. En la tierra de Surāṣṭra llegarás a ser un león en el monte Raivataka.»

Verse 128

वस्त्रापथे महा क्षेत्रे मुक्तिस्ते विहिता ध्रुवा । इत्युक्त्वा स ऋषिर्देव गतो भीमेश्वरं प्रति । दुर्वचःश्रवणाद्व्याधः क्रमात्पंचत्वमाययौ

«En el gran campo sagrado de Vastrāpatha, tu liberación ha sido dispuesta con firmeza.» Dicho esto, el sabio divino partió hacia Bhīmeśvara. Pero el cazador, por oír palabras ásperas y pecaminosas, con el tiempo llegó a su fin.

Verse 129

क्रौंची क्रौंचवियोगेन गता सा च वनांतरे । मृता दैववशाज्जाता मृगी रैवतके गिरौ

Separada de su compañero krauñca, la krauñcī se internó errante en el bosque. Por fuerza del destino murió y renació como una cierva en el monte Raivataka.

Verse 130

मृगयूथगता नित्यं मोदते मदविह्वला । व्याधः सिंहः समभवद्गिरेस्तस्य महावने

Viviendo siempre entre una manada de ciervos, ella se deleitaba, inquieta por el arrebato de la juventud. Y el cazador, en el gran bosque de aquel monte, se convirtió en león.

Verse 131

कामार्ता भ्रमता दृष्टा मृगी सिंहेन यत्नतः । तत्र संभ्रमते नित्यं सिंहश्चापि मृगी वने

Mientras vagaba, la cierva, herida por el deseo amoroso, fue observada con cuidado por el león. Desde entonces, en aquel bosque, el león rondaba sin cesar, con la mente fija en la cierva.

Verse 132

सिंहोऽपि दैवयोगेन ममेयमिति मन्यते । परं हिंस्रस्वभावेन तामादातुं प्रचक्रमे

Por un encuentro dictado por el destino, el león pensó: «Ella es mía». Pero, por su naturaleza feroz, comenzó a intentar apoderarse de ella.

Verse 133

चलत्वं मृगजातीनां विहितं वेधसा स्वयम् । पुनर्गता मृगी यूथं क्रीडते चारुलोचना

La inquietud de las razas de ciervos fue dispuesta por el propio Creador. Así, la cierva de hermosos ojos volvió de nuevo a su manada y se puso a retozar.

Verse 134

भवस्य पश्चिमे भागे तत्र रैवतके गिरौ । अनुयातः शनैः सोऽथ मृगेन्द्रो मृगयूथपः । उत्पपात ततः सिंहो संघस्य मूर्द्धनि

En la parte occidental del dominio de Bhava, allí en el monte Raivataka, el señor de las bestias, caudillo de la manada de ciervos, la siguió lentamente. Entonces el león saltó sobre la misma cabeza del rebaño.

Verse 135

सिंहस्य न मृगैः कार्यं हरिणीं प्रति पश्यतः । यत्र सा हरिणी याति ययौ सिंहस्तथैव ताम्

Para el león no había interés en los demás ciervos, pues sólo miraba a la cierva. Adondequiera que ella iba, el león iba tras ella del mismo modo.

Verse 136

यदा वेगं मृगी चक्रे सिंहः कुद्धस्तदा वने । सिंहोऽपि वेगवाञ्जातो मृगीवेगाधिकोऽभवत्

Cuando la cierva aceleró su paso en el bosque, el león se enfureció. El león también se volvió veloz, y su rapidez superó a la de la cierva.

Verse 137

यदा सिंहेन संक्रांता ददौ झम्पां मृगी तु सा । भवस्याग्रे नदीतोये पतिता जलमूर्द्धनि

Cuando el león saltó sobre ella, esa cierva dio un salto repentino. Cayó en las aguas del río ante Bhava, hundiéndose en la superficie de la corriente.

Verse 138

लंबते तु शरीरं मे वेणौ प्रोतं शिरो मम । सिंहः सहैव पतितो मृतः पयसि मध्यतः

Mi cuerpo cuelga, mientras mi cabeza está atrapada firmemente en el bambú. El león también cayó junto conmigo y murió en medio del agua.

Verse 139

स्वर्णरेषाजले देव विशीर्णं मम तद्वपुः । न तु वक्त्रं निपतितं त्वक्सारशिरसि स्थितम्

Oh Rey, en las aguas del Svarṇareṣā mi cuerpo fue destrozado; sin embargo, mi rostro no cayó al agua, sino que permaneció alojado en esa punta de bambú.

Verse 140

एतच्चरित्रं यत्सर्वं दृष्टं सारस्वतेन वै । तत्तीर्थस्य प्रभावेन सिंहस्त्वं समजायथाः

Todo este episodio fue presenciado por Sārasvata. Y por el poder de ese vado sagrado (tīrtha), naciste como un león.

Verse 141

इदं हि सप्तमं जन्म सर्वपापक्षयोदयम् । कान्यकुब्जे महादेशे राजा भोजेतिविश्रुतः

En verdad, éste es el séptimo nacimiento, que hace surgir la destrucción de todos los pecados. En la gran tierra de Kānyakubja hay un rey célebre con el nombre de Bhoja.

Verse 142

अहं हि हरिणीगर्भे जाता मानुषरूपिणी । जातं वक्त्रं मृगीणां मे यस्मान्न पतितं जले

En verdad, nací en el vientre de una cierva, aunque con forma humana. Y recibí el rostro de cierva, porque éste no cayó en el agua.