Adhyaya 45

Verse 1

स्कंद उवाच । अथ तद्योगिनीवृंदं दूराद्दृष्टिं प्रसार्य च । स्वनेत्रदैर्घ्यनिर्माणं प्रशशंस फलान्वितम्

Skanda dijo: Entonces aquella asamblea de Yoginīs, extendiendo su mirada hacia lo lejano, alabó el logro fecundo de ensanchar el alcance de su propia visión.

Verse 2

दिव्यप्रासादमालानां पताकाश्चलपल्लवाः । सादरं दूरमार्गस्थान्पांथानाह्वयतीरिव

Las banderas ondeantes—como hojas en movimiento—sobre hileras de palacios divinos parecían, por así decirlo, llamar con respeto a los caminantes que aún estaban lejos en el camino.

Verse 3

चंचत्प्रासादमाणिक्यैर्विजृंभितमरीचिभिः । सुनीलमपि च व्योमवीक्ष्यमाणं सुनिर्मलम्

Por los rayos que se desplegaban desde las gemas de los palacios resplandecientes, aun el cielo de azul profundo, al ser contemplado, parecía exquisitamente claro e inmaculado.

Verse 4

देवत्वं माययाच्छाद्य वेषं कार्पटिकोचितम् । विधाय काशीमविशद्योगिनीचक्रमक्रमम्

Ocultando su divinidad mediante māyā y adoptando disfraces propios de mendicantes errantes, el círculo de Yoginīs entró en Kāśī sin llamar la atención, de modo imperceptible.

Verse 5

काचिच्चयोगिनी भूता काचिज्जाता तपस्विनी । काचिद्बभूव सैरंध्री काचिन्मासोपवासिनी

Una se mantuvo como Yoginī; otra apareció como asceta; una se volvió sirvienta de palacio; y otra tomó el aspecto de una mujer que observa un ayuno de un mes.

Verse 6

मालाकारवधूः काचित्काचिन्नापितसुंदरी । सूतिकर्मविचारज्ञा ऽपरा भैषज्यकोविदा

Una se hizo esposa de un hacedor de guirnaldas; otra apareció como hermosa barbera. Una era diestra en asistir los partos; y otra, experta en las medicinas.

Verse 7

वैश्या च काचिदभवत्क्रयविक्रयचंचुरा । व्यालग्राहिण्यभूत्काचिद्दासीधात्री च काचन

Una se volvió vaiśyā, diestra en comprar y vender. Otra fue captora de fieras; y otra más vivió como sirvienta y nodriza, sirviendo en la ciudad.

Verse 8

एका च नृत्यकुशला त्वन्या गानविशारदा । अपरा वेणुवादज्ञा परा वीणाधराभवत्

Una era diestra en la danza; otra, consumada en el canto. Una conocía el arte de la flauta, mientras otra se hizo portadora y tañedora de la vīṇā.

Verse 9

मृदंगवादनज्ञान्या काचित्ताल कलावती । काचित्कार्मणतत्त्वज्ञा काचिन्मौक्तिकगुंफिका

Una era diestra en tocar el mṛdaṅga; otra, consumada en el ritmo y los compases. Una comprendía los principios de los ritos operativos, y otra era ensartadora de perlas.

Verse 10

गंधभागविधिज्ञान्या काचिदक्षकलालया । आलापोल्लासकुशला काचिच्चत्वरचारिणी

Una conocía las medidas y métodos correctos de perfumes y fragancias; otra se deleitaba en el arte de los dados. Una era diestra en la conversación encantadora y el regocijo festivo; otra vagaba por plazas y encrucijadas.

Verse 11

वंशाधिरोहणे दक्षा रज्जुमार्गेण चेतरा । काचिद्वातुलचेष्टाऽभूत्पथि चीवरवेष्टना

Una era diestra en trepar un poste de bambú; otra avanzaba por un sendero de cuerda. Una se comportaba como enajenada; y otra iba por el camino envuelta en harapos.

Verse 12

अपत्यदाऽनपत्यानां परा तत्रपुरेऽवसत् । काचित्करांघ्रिरेखाणां लक्षणानि चिकेति च

Otra moraba en aquella ciudad como dadora de hijos a los estériles. Y otra allí examinaba e interpretaba los signos auspiciosos en las líneas de manos y pies.

Verse 13

चित्रलेखन नैपुण्यात्काचिज्जनमनोहरा । वशीकरणमंत्रज्ञा काचित्तत्र चचार ह

Por su maestría en pintar y dibujar, una mujer deleitaba la mente de la gente. Otra, conocedora de mantras de atracción y dominio, andaba por allí.

Verse 14

गुटिकासिद्धिदा काचित्काचिदंजनसिद्धिदा । धातुवादविदग्धान्या पादुकासिद्धिदा परा

Una otorgaba la obtención de la guṭikā-siddhi; otra concedía la añjana-siddhi. Otra era diestra en la doctrina alquímica, y otra dispensaba la pādukā-siddhi.

Verse 15

अग्निस्तंभ जलस्तंभ वाक्स्तंभं चाप्यशिक्षयत् । खेचरीत्वं ददौ काचिददृश्यत्वं परा ददौ

Incluso enseñaba el detener el fuego, el detener el agua y también el detener la palabra. Una otorgaba el poder de moverse por el cielo, y otra otorgaba la invisibilidad.

Verse 16

काचिदाकर्पणीं सिद्धिं ददावुच्चाटनं परा । काचिन्निजांगसौंदर्य युवचित्तविमोहिनी

Una otorgó el siddhi de la atracción; otra concedió el rito de expulsión. Y otra, por la belleza de sus propios miembros, hechizó las mentes de los jóvenes.

Verse 17

चिंतितार्थप्रदा काचित्काचिज्ज्योतिः कलावती । इत्यादि वेषभाषाभिरनुकृत्य समंततः

Algunas Yoginīs se mostraron como “Dadoras de lo deseado”, otras como “Resplandor”, otras como “Hábiles y gráciles”; y así, imitando toda clase de atuendo y modo de hablar, se movían por doquier.

Verse 18

प्रत्यंगणं प्रतिगृहं प्राविशद्योगिनीगणः । इत्थमब्दंचरंत्यस्ता योगिन्योऽहर्निशं पुरि

La hueste de Yoginīs entró en cada patio y en cada casa. Así, aquellas Yoginīs vagaron por la ciudad día y noche durante un año entero.

Verse 19

न च्छिद्रं लेभिरे क्वापि नृपविघ्नचिकीर्षवः । ततः समेत्य ताः सर्वा योगिन्यो वंध्यवांछिताः । तस्थुः संमंत्र्य तत्रैव न गता मंदरं पुनः

Deseosas de crear obstáculos al rey, no hallaron resquicio alguno en ninguna parte. Entonces todas aquellas Yoginīs —frustradas en su anhelo— se reunieron y, tras deliberar allí mismo, no regresaron de nuevo a Mandara.

Verse 20

प्रभुकार्यमनिष्पाद्य सदः संभावनैधितः । कः पुरः शक्नुयात्स्थातुं स्वामिनो क्षतविग्रहः

Sin cumplir la tarea del señor, y aun así hinchado de continua presunción, ¿qué servidor, con su propia persona deshonrada, podría presentarse ante su amo?

Verse 21

अन्यच्च चिंतितं ताभिर्योगिनीभिरिदं मुने । प्रभुं विनापि जीवामो न तु काशीं विना पुनः

Y concibieron otro pensamiento, oh sabio: «Podemos vivir aun sin nuestro Señor; mas, en verdad, no podemos vivir sin Kāśī».

Verse 22

प्रभूरुष्टोपि सद्भृत्ये जीविकामात्रहारकः । काशीहरेत्कराद्भ्रष्टा पुरुषार्थचतुष्टयम्

Aunque un señor se irrite con un buen servidor, sólo le arrebata el sustento. Pero si uno cae fuera de Kāśī, Kāśī misma le quita de la mano los cuatro fines humanos: dharma, artha, kāma y mokṣa.

Verse 23

नाद्यापि काशीं संत्यज्य तदारभ्य महामुने । योगिन्योन्यत्र तिष्ठंति चरंत्योपि जगत्त्रयम्

Aun hoy, desde entonces, oh gran sabio, las Yoginīs no abandonan Kāśī; aunque recorran los tres mundos, en otra parte sólo se detienen por un tiempo.

Verse 24

प्राप्यापि श्रीमतीं काशीं यस्तितिक्षति दुर्मतिः । स एव प्रत्युत त्यक्तो धर्मकामार्थमुक्तिभिः

Aun habiendo alcanzado la gloriosa Kāśī, el de mente torcida que sólo la ‘soporta’ sin reverencia es, en verdad, abandonado por dharma, kāma, artha y mokṣa.

Verse 25

कः काशीं प्राप्य दुर्बुद्धिरपरत्र यियासति । मोक्षनिक्षेप कलशीं तुच्छश्रीकृतमानसः

Habiendo llegado a Kāśī, ¿qué necio querría ir a otra parte—con la mente empequeñecida por esplendores triviales—cuando Kāśī es el mismo ‘vaso’ donde se deposita mokṣa?

Verse 26

विमुखोपीश्वरोस्माकं काशीसेवनपुण्यतः । संमुखो भविता पुण्यं कृतकृत्याः स्म तद्वयम्

Aunque el Señor se aparte de nosotros, por el mérito de servir a Kāśī se volverá propicio. Dichosos en verdad: por ese mismo mérito quedaremos cumplidos en nuestro propósito.

Verse 27

दिनैः कतिपयैरेव सर्वज्ञोपि समेष्यति । विना काशीं न रमते यतोऽन्यत्र त्रिलोचनः

En sólo unos pocos días, aun el Omnisciente llega a esta conclusión: sin Kāśī no se deleita, pues el Señor de los Tres Ojos (Śiva) no halla gozo en otro lugar.

Verse 28

शंभोः शक्तिरियं काशी काचित्सर्वैरगोचरा । शंभुरेव हि जानीयादेतस्याः परमं सुखम्

Esta Kāśī es en verdad la misma Śakti, el poder de Śambhu, algo inaccesible para todos. En efecto, sólo Śambhu conoce plenamente la dicha suprema que le pertenece.

Verse 29

इति निश्चित्य मनसि शंभोरानंदकानने । अतिष्ठद्योगिनीवृंदं कयाचिन्माययावृतम्

Así, tras decidirlo en su mente, en el ‘Bosque de Bienaventuranza’ de Śambhu se alzó una multitud de Yoginīs, veladas por alguna misteriosa māyā.

Verse 30

व्यास उवाच । इत्थं समाकर्ण्य मुनिः पुनः पप्रच्छ षण्मुखम् । कानि कानि च नामानि तासां तानि वदेश्वर

Vyāsa dijo: Al oír esto, el sabio volvió a preguntar a Ṣaṇmukha: «¿Cuáles, cuáles son en verdad sus nombres? Oh Señor, dígnate decir esos nombres».

Verse 31

भजनाद्योगिनीनां च काश्यां किं जायते फलम् । कस्मिन्पर्वणि ताः पूज्याः कथं पूज्याश्च तद्वद

«Y del culto a las Yoginīs en la sagrada Kāśī, ¿qué fruto nace? ¿En qué festividad santa deben ser honradas, y de qué modo han de ser veneradas? Dilo también.»

Verse 32

श्रुत्वेतिप्रश्नमौमेयो योगिनीसंश्रयं ततः । प्रत्युवाच मुने वच्मि शृणोत्ववहितो भवान्

Al oír esta pregunta, el hijo de Umā—refugio de las Yoginīs—respondió entonces: «Oh sabio, hablaré; escucha tú con plena atención.»

Verse 33

स्कंद उवाच । नामधेयानि वक्ष्यामि योगिनीनां घटोद्भव । आकर्ण्य यानि पापानि क्षयंति भविनां क्षणात्

Skanda dijo: «Oh Ghaṭodbhava (Vyāsa), declararé los nombres de las Yoginīs; al oírlos, los pecados de los seres se destruyen en un instante.»

Verse 34

गजानना सिंहमुखी गृध्रास्या काकतुंडिका । उष्ट्रग्रीवा हयग्रीवा वाराही शरभानना

Gajānanā, Siṃhamukhī, Gṛdhrāsyā, Kākatuṇḍikā; Uṣṭragrīvā, Hayagrīvā, Vārāhī y Śarabhānanā: éstos son (entre otros) los nombres de las Yoginīs.

Verse 35

उलूकिका शिवारावा मयूरी विकटानना । अष्टवक्त्रा कोटराक्षी कुब्जा विकटलोचना

Ulūkikā, Śivārāvā, Mayūrī, Vikaṭānanā; Aṣṭavaktrā, Koṭarākṣī, Kubjā y Vikaṭalocanā: (éstos también son) nombres de las Yoginīs.

Verse 36

शुष्कोदरी ललज्जिह्वा श्वदंष्ट्रा वानरानना । ऋक्षाक्षी केकराक्षी च बृहत्तुंडा सुराप्रिया

Śuṣkodarī, Lalajjihvā, Śvadaṃṣṭrā y Vānarānanā; Ṛkṣākṣī, Kekarākṣī, Bṛhattuṇḍā y también Surāpriyā: éstos son, además, nombres de las Yoginīs.

Verse 37

कपालहस्ता रक्ताक्षी शुकी श्येनी कपोतिका । पाशहस्ता दंडहस्ता प्रचंडा चंडविक्रमा

La que lleva un cráneo en la mano; la de ojos rojos; Śukī; Śyenī; Kapotikā; la que sostiene un lazo; la que empuña un bastón; la feroz e imponente; y aquella cuyo paso en la batalla es terrible.

Verse 38

शिशुघ्नी पापहंत्री च काली रुधिरपायिनी । वसाधया गर्भभक्षा शवहस्तांत्रमालिनी

Śiśughnī; la destructora del pecado; Kālī; la bebedora de sangre; Vasādhayā; Garbhabhakṣā; y aquella que lleva un cadáver en la mano, ceñida con una guirnalda de entrañas.

Verse 39

स्थूलकेशी बृहत्कुक्षिः सर्पास्या प्रेतवाहना । दंदशूककरा क्रौंची मृगशीर्षा वृषानना

Sthūlakeśī; la de gran vientre; la de boca como serpiente; la que cabalga sobre un espíritu; la de manos semejantes a serpientes; Krauṃcī; la de cabeza de ciervo; y la de rostro de toro.

Verse 40

व्यात्तास्या धूमनिःश्वासा व्योमैकचरणोर्ध्वदृक् । तापनी शोषणीदृष्टिः कोटरी स्थूलनासिका

Vyāttāsyā, de boca abierta de par en par; Dhūmaniḥśvāsā, cuyo aliento es humeante; la que recorre el cielo con un solo pie, mirando hacia lo alto; Tāpanī, la abrasadora; aquella cuya mirada marchita; Koṭarī; y la de nariz ancha.

Verse 41

विद्युत्प्रभा बलाकास्या मार्जारी कटपूतना । अट्टाट्टहासा कामाक्षी मृगाक्षी मृगलोचना

Vidyutprabhā, resplandeciente como el relámpago; Balākāsyā; Mārjārī; Kaṭapūtanā; Aṭṭāṭṭahāsā, de risa estruendosa; Kāmākṣī; Mṛgākṣī; y Mṛgalocanā, la de ojos de gacela.

Verse 42

नामानीमानि यो मर्त्यश्चतुःषष्टिं दिनेदिने । जपेत्त्रिसंध्यं तस्येह दुष्टबाधा प्रशाम्यति

Cualquier mortal que, día tras día, recite estos sesenta y cuatro nombres en las tres sandhyās (amanecer, mediodía y ocaso), para él, en esta misma vida, se apaciguan las aflicciones causadas por fuerzas malignas.

Verse 43

न डाकिन्यो न शाकिन्यो न कूष्मांडा न राक्षसाः । तस्य पीडां प्रकुर्वंति नामानीमानि यः पठेत्

Ni las ḍākinīs, ni las śākinīs, ni los kūṣmāṇḍas, ni los rākṣasas pueden atormentar a quien recita estos mismos nombres.

Verse 44

शिशूनां शांतिकारीणि गर्भशांतिकराणि च । रणे राजकुले वापि विवादे जयदान्यपि

Ellos otorgan paz a los niños, y también conceden paz al vientre (durante el embarazo). En la batalla, en las cortes reales asimismo, y en las disputas, otorgan también la victoria.

Verse 45

लभेदभीप्सितां सिद्धिं योगिनीपीठसेवकः । मंत्रांतराण्यपि जपंस्तत्पीठे सिद्धिभाग्भवेत्

Quien sirve al Yoginī-pīṭha alcanza la siddhi deseada. Aun si recita otros mantras, en ese mismo pīṭha llega a ser partícipe del logro (siddhi).

Verse 46

बलिपूजोपहारैश्च धूपदीपसमर्पणैः । क्षिप्रं प्रसन्ना योगिन्यः प्रयच्छेयुर्मनोरथान्

Con ofrendas de bali, adoración y dones, y con la ofrenda de incienso y lámparas, las Yoginīs se complacen pronto y conceden los deseos más queridos.

Verse 47

शरत्काले महापूजां तत्र कृत्वा विधानतः । हवींषि हुत्वा मंत्रज्ञो महतीं सिद्धिमाप्नुयात्

En la estación otoñal, quien realice allí una gran pūjā conforme al rito y, conocedor de mantras, ofrezca oblaciones en el fuego sagrado, alcanza una gran siddhi.

Verse 48

आरभ्याश्वयुजःशुक्लां तिथिं प्रतिपदं शुभाम् । पूजयेन्नवमीयावन्नरश्चिंतितमाप्नुयात्

Comenzando en la auspiciosa pratipadā del quincenario claro de Āśvayuja, si el hombre continúa la adoración hasta el noveno día, obtiene aquello mismo que ha deseado.

Verse 49

कृष्णपक्षस्य भूतायामुपवासी नरोत्तमः । तत्र जागरणं कृत्वा महतीं सिद्धिमाप्नुयात्

En la tithi llamada Bhūtā del quincenario oscuro, el mejor de los hombres, guardando ayuno, debe velar allí; así alcanza una gran siddhi.

Verse 50

प्रणवादिचतुर्थ्यन्तैर्नामभिर्भक्तिमान्नरः । प्रत्येकं हवनं कृत्वा शतमष्टोत्तरं निशि

El hombre devoto, con los nombres que comienzan con el Praṇava y llegan hasta el cuarto, debe hacer havana, cada uno por separado, ciento ocho veces durante la noche.

Verse 51

ससर्पिषा गुग्गुलुना लघुकोलि प्रमाणतः । यां यां सिद्धिमभीप्सेत तांतां प्राप्नोति मानवः

Con ghee y guggulu, medidos en la cantidad de un pequeño fruto de azufaifo, cualquier siddhi que el hombre anhele, esa misma la alcanza.

Verse 52

चैत्रकृष्णप्रतिपदि तत्र यात्रा प्रयत्नतः । क्षेत्रविघ्नशांत्यर्थं कर्तव्या पुण्यकृज्जनैः

En la primera tithi de la quincena oscura de Caitra, allí debe emprenderse con empeño la peregrinación-circuito por los virtuosos, para apaciguar los obstáculos del kṣetra sagrado.

Verse 53

यात्रा च सांवत्सरिकीं यो न कुर्यादवज्ञया । तस्य विघ्नं प्रयच्छंति योगिन्यः काशिवासिनः

Quien, por desprecio, no realiza la peregrinación anual, a él las Yoginīs que moran en Kāśī le conceden obstáculos.

Verse 54

अग्रे कृत्वा स्थिताः सर्वास्ताः काश्यां मणिकर्णिकाम् । तन्नमस्कारमात्रेण नरो विघ्नैर्न बाध्यते

Todas esas Yoginīs, poniendo a Maṇikarṇikā en el primer lugar, moran en Kāśī; con solo postrarse ante ella, el hombre no es afligido por obstáculos.