Adhyaya 46

Verse 1

श्रीराम उवाच । पंपारण्ये वयं दीनास्त्वया वानरपुंगव । आश्वासिताः कारयित्वा सख्यमादित्यसूनुना

Dijo Śrī Rāma: «En el bosque de Pampā, cuando estábamos desvalidos, oh el más excelso de los vánaras, tú nos consolaste, haciendo nacer nuestra amistad con el hijo del Sol (Sugrīva)»

Verse 2

त्वां दृष्ट्वा पितरं बन्धून्कौसल्यां जननीमपि । न स्मरामो वयं सर्वान्मे त्वयोपकृतं बहु

Al verte, ya no recordamos ni a nuestro padre, ni a los parientes, ni siquiera a nuestra madre Kauśalyā, pues inmensa es la ayuda que me has brindado.

Verse 3

मदर्थं सागरस्तीर्णो भवता बहु योजनः । तलप्रहाराभिहतो मैनाकोऽपि नगोत्तमः

Por mi causa cruzaste el océano, de muchas yojanas de anchura; y aun Maināka, el más excelso de los montes, fue golpeado por el impacto de tu palma.

Verse 4

नागमाता च सुरसा मदर्थं भवता जिता । छायाग्रहां महाक्रूराम वधीद्राक्षसीं भवान्

Por mi causa venciste a Surasā, la madre de los nāgas; y también diste muerte a la rākṣasī sumamente cruel que apresaba las sombras.

Verse 5

सायं सुवेलमासाद्य लंकामाहत्य पाणिना । अयासी रावणगृहं मदर्थं त्वं महाकपे

Al caer la tarde, llegando a Suvela, golpeaste a Laṅkā con tu mano y, por mi causa, oh gran kapi, avanzaste hasta el palacio de Rāvaṇa.

Verse 6

सीतामन्विष्य लंकायां रात्रौ गतभयो भवान् । अदृष्ट्वा जानकीं पश्चादशोकवनिकां ययौ

Buscando a Sītā en Laṅkā durante la noche, ibas libre de temor; y al no ver a Jānakī, entonces te dirigiste al sagrado bosque de Aśoka.

Verse 7

नमस्कृत्य च वैदेहीमभिज्ञानं प्रदाय च । चूडामणिं समादाय मदर्थं जानकीकरात्

Habiéndote postrado ante Vaidehī y entregándole la señal de reconocimiento, tomaste de la mano de Jānakī, por mi causa, la joya de la diadema, el cūḍāmaṇi.

Verse 8

अशोकवनिकावृक्षानभांक्षीस्त्वं महाकपे । ततस्त्वशीतिसाहस्रान्किंकरान्नाम राक्षसान्

Destrozaste los árboles del bosque de Aśoka, oh gran mono; y luego abatistes a ochenta mil rākṣasas llamados Kiṅkaras.

Verse 9

रावणप्रतिमान्युद्धे पत्यश्वेभरथाकुलान् । अवधीस्त्वं मदर्थे वै महाबलपराक्रमान्

En la batalla, por mi causa, diste muerte a aquellos rākṣasas semejantes al propio Rāvaṇa, poderosos y valerosos, rodeados de infantería, caballos, elefantes y carros.

Verse 10

ततः प्रहस्ततनयं जंबुमालिनमागतम् । अवधीन्मंत्रितनयान्सप्त सप्तार्चिवर्चसः

Luego diste muerte a Jambumālin, hijo de Prahasta, cuando salió al encuentro; y también mataste a siete hijos de los ministros, resplandecientes como siete llamas.

Verse 11

पंच सेनापतीन्पश्चादनयस्त्वं यमालयम् । कुमारमक्षमवधीस्ततस्त्वं रणमूर्धनि

Después enviaste a cinco generales a la morada de Yama; y en la misma cumbre de la batalla diste muerte al príncipe Akṣa.

Verse 12

तत इन्द्रजिता नीतो राक्षसेंद्र सभां शुभाम् । तत्र लंकेश्वरं वाचा तृणीकृत्यावमन्य च

Entonces Indrajit lo condujo a la espléndida asamblea real del señor de los Rākṣasas; allí, con sus palabras, tuvo al soberano de Laṅkā por paja y habló con abierto desprecio.

Verse 13

अभांक्षीस्त्वं पुरीं लंकां मदर्थं वायुनंदन । पुनः प्रतिनिवृत्तस्त्वमृष्यमूकं महागिरिम्

Oh hijo del Viento, por mi causa pusiste tu mirada en la ciudad de Laṅkā; y luego volviste de nuevo al gran monte Ṛṣyamūka.

Verse 14

एवमादि महादुःखं मदर्थं प्राप्तवानसि । त्वमत्र भूतले शेषे मम शोकमुदीरयन्

Así, y de muchas otras maneras, padeciste gran aflicción por mi causa; y sin embargo aquí permaneces en la tierra, reavivando de nuevo mi dolor.

Verse 15

अहं प्राणान्परित्यक्ष्ये मृतोऽसि यदि वायुज । सीतया मम किं कार्यं लक्ष्मणेनानुजेन वा

Oh hijo del Viento, si has muerto, yo abandonaré mi vida. ¿De qué me serviría entonces Sītā—o incluso Lakṣmaṇa, mi hermano menor?

Verse 16

भरतेनापि किं कार्यं शत्रुघ्नेन श्रियापि वा । राज्येनापि न मे कार्यं परेतस्त्वं कपे यदि

¿Qué necesidad tendría yo de Bharata, de Shatrughna o de la prosperidad? No necesito ni siquiera un reino, oh mono, si tú has partido de este mundo.

Verse 17

उत्तिष्ठ हनुमन्वत्स किं शेषेऽद्य महीतले । शय्यां कुरु महाबाहो निद्रार्थं मम वानर

Levántate, querido Hanuman, ¿por qué yaces hoy en el suelo? Prepara un lecho para mí, oh Vanara de poderosos brazos, para que pueda descansar.

Verse 18

कन्दमूलफलानि त्वमाहारार्थं ममाहर । स्नातुमद्य गमिष्यामि शीघ्रं कलशमानय

Tráeme raíces, tubérculos y frutas para mi comida. Hoy iré a bañarme; trae rápidamente la vasija de agua.

Verse 19

अजिनानि च वासांसि दर्भांश्च समुपाहर । ब्रह्मास्त्रेणावबद्धोऽहं मोचितश्च त्वया हरे

Trae también pieles de ciervo, vestiduras y la hierba sagrada darbha. Yo estaba atado por el arma de Brahma, y tú, oh Hari, me liberaste.

Verse 20

लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा ह्यौषधानयनेन वै । लक्ष्मणप्राणदाता त्वं पौलस्त्यमदनाशनः

De hecho, junto con tu hermano, al traer las hierbas dadoras de vida, te convertiste en el dador de la vida de Lakshmana y el destructor del orgullo del linaje de Paulastya.

Verse 21

सहायेन त्वया युद्धे राक्षसा न्रावणादिकान् । निहत्यातिबलान्वीरानवापं मैथिलीमहम्

Con tu ayuda como aliado en la batalla, di muerte a los Rākṣasas, comenzando por Rāvaṇa—héroes de fuerza inmensa—y así recobré a Maithilī (Sītā).

Verse 22

हनूमन्नंजनासूनो सीताशोकविनाशन । कथमेवं परित्यज्य लक्ष्मणं मां च जानकीम्

¡Oh Hanūmān, hijo de Añjanā, destructor del dolor de Sītā! ¿Cómo pudiste dejar atrás a Lakṣmaṇa, a mí y a Jānakī, y venir aquí de este modo?

Verse 23

अप्रापयित्वायोध्यां त्वं किमर्थं गतवानसि । क्व गतोसि महावीर महाराक्षसकण्टक

Sin escoltarnos hasta Ayodhyā, ¿por qué te has marchado? ¿Adónde has ido, oh gran héroe, espina para los poderosos Rākṣasas?

Verse 24

इति पश्यन्मुखं तस्य निर्वाक्यं रघुनंदनः । प्ररुदन्नश्रुजालेन सेचयामास वायुजम्

Así, mirando su rostro, sin palabras, Raghunandana rompió a llorar, y con un torrente de lágrimas bañó al hijo de Vāyu.

Verse 25

वायुपुत्रस्ततो मूर्च्छामपहाय शनैर्द्विजाः । पौलस्त्यभयसंत्रस्तलोकरक्षार्थमागतम्

Entonces el hijo de Vāyu, oh nacidos dos veces, fue dejando poco a poco su desmayo; y contempló (a Rāma), venido para proteger los mundos, mientras los seres temblaban por el temor al Paulastya (Rāvaṇa).

Verse 26

आश्रित्य मानुषं भावं नारायणमजं विभुम् । जानकीलक्ष्मणयुतं कपिभिः परिवारितम्

Vio a Nārāyaṇa—el no nacido, el Señor omnipenetrante—que había asumido forma humana, acompañado de Jānakī y Lakṣmaṇa, y rodeado por los vānara.

Verse 27

कालांभोधरसंकाशं रणधूलिसमुक्षितम् । जटामण्डलशोभाढ्यं पुण्डरीकायतेक्षणम्

Oscuro como nube de lluvia, cubierto por el polvo fino de la batalla; ornado con el esplendor de las jatas enmarañadas; con ojos como pétalos de loto: así lo contempló.

Verse 28

खिन्नं च बहुशो युद्धे ददर्श रघुनंदनम् । स्तूयमानममित्रघ्नं देवर्षिपितृकिन्नरैः

Vio a Raghunandana, fatigado por muchas batallas—y aun así matador de enemigos—siendo alabado por los devarṣi, los Pitṛ y los Kinnara.

Verse 29

दृष्ट्वा दाशरथिं रामं कृपाबहुलचेतसम् । रघुनाथकरस्पर्शपूर्णगात्रः स वानरः

Al ver a Rāma, hijo de Daśaratha, cuyo corazón rebosaba compasión, aquel vānara recobró la plenitud del cuerpo por el toque de la mano de Raghunātha.

Verse 30

पतित्वा दण्डवद्भूमौ कृतांजलिपुटो द्विजाः । अस्तौषीज्जानकीनाथं स्तोत्रैः श्रुतिमनोहरैः

Postrándose en tierra como un bastón y juntando las palmas—oh dvija—alabó al Señor de Jānakī con himnos gratos al oído.

Verse 31

हनूमानुवाच । नमो रामाय हरये विष्णवे प्रभविष्णवे । आदिदेवाय देवाय पुराणाय गदाभृते

Dijo Hanūmān: ¡Salve a Rāma—Hari, Viṣṇu, el Señor de poder soberano; al Dios primordial, a la Deidad resplandeciente, al Antiguo, al portador de la maza!

Verse 32

विष्टरे पुष्पकं नित्यं निविष्टाय महात्मने । प्रहृष्टवानरानीकजुष्टपादांबुजाय ते

Salve a Ti, oh Magnánimo, siempre sentado en el trono de Puṣpaka; a cuyos pies de loto sirven, jubilosas, las huestes de los Vānaras.

Verse 33

निष्पिष्ट राक्षसेंद्राय जगदिष्टविधायिने । नमः सहस्रशिरसे सहस्रचरणाय च

Obeisancia a Ti, que aplastaste al señor de los Rākṣasas y dispones lo que es benéfico para el mundo; salve al de las Mil Cabezas y al de los Mil Pies.

Verse 34

सहस्राक्षाय शुद्धाय राघवाय च विष्णवे । भक्तार्तिहारिणे तुभ्यं सीतायाः पतये नमः

Salve a Ti—de Mil Ojos, perfectamente puro—Rāghava, en verdad Viṣṇu; que apartas la aflicción de los devotos; Señor y esposo de Sītā.

Verse 35

हरये नारसिंहाय दैत्यराजविदारिणे । नमस्तुभ्यं वराहाय दंष्ट्रोद्धृतवसुन्धर

Salve a Hari como Narasiṃha, desgarrador del rey de los daityas; salve a Ti como Varāha, oh quien alzó la Tierra con tu colmillo.

Verse 36

त्रिविक्रमाय भवते बलियज्ञ विभेदिने । नमो वामनरूपाय नमो मंदरधारिणे

Salve a Ti como Trivikrama, que quebrantaste el sacrificio de Bali; salve a Tu forma de Vāmana; salve al portador del monte Mandara.

Verse 37

नमस्ते मत्स्यरूपाय त्रयीपालनकारिणे । नमः परशुरामाय क्षत्रियांतकराय ते

Salve a Ti en la forma de Matsya, guardián de los tres Vedas; salve a Ti como Paraśurāma, aniquilador de los Kṣatriyas tiránicos.

Verse 38

नमस्ते राक्षसघ्नाय नमो राघवरूपिणे । महादेव महाभीम महाकोदण्डभेदिने

Salve a Ti, matador de Rākṣasas; salve a Ti que apareces como Rāghava—oh gran Señor, oh temible en grandeza, oh quebrantador del poderoso arco Kodaṇḍa.

Verse 39

क्षत्रियांतकरक्रूरभार्गवत्रासकारिणे । नमोऽस्त्वहिल्या संतापहारिणे चापहारिणे

Salve a Ti, que infundiste temor al fiero Bhārgava, el aniquilador de los Kṣatriyas; salve a Ti, que quitaste la aflicción de Ahalyā y empuñaste el arco.

Verse 40

नागायुतवलोपेतताटकादेहहारिणे । शिलाकठिनविस्तारवालिवक्षोविभेदिने

Salve a Ti, que destruiste a Tāṭakā, dotado de la fuerza de diez mil elefantes; y a Ti, que hendiste el pecho de Vāli, duro como roca y de vasta anchura.

Verse 41

नमो माया मृगोन्माथकारिणेऽज्ञानहारिणे । दशस्यंदनदुःखाब्धिशोषणागस्त्यरूपिणे

Salve a Ti, que disipaste el engaño del “ciervo” ilusorio y arrancaste la ignorancia; salve a Ti que, en la forma de Agastya, secaste el océano de dolor engendrado por el de diez cabezas.

Verse 42

अनेकोर्मिसमाधूतसमुद्रमदहारिणे । मैथिलीमानसां भोजभानवे लोकसाक्षिणे

Salve a Aquel que apacigua la soberbia furia del océano, aunque lo sacudan innumerables olas; a Aquel que es el sol que hace florecer, como loto, el corazón de Maithilī; al Testigo de los mundos.

Verse 43

राजेंद्राय नमस्तुभ्यं जानकीपतये हरे । तारकब्रह्मणे तुभ्यं नमो राजीवलोचन

Obeisancia a Ti, Señor de los reyes; obeisancia a Ti, esposo de Jānakī, oh Hari. Oh de ojos de loto, salve a Ti, la Suprema Realidad salvadora que conduce a los seres a la otra orilla.

Verse 44

रामाय रामचन्द्राय वरेण्याय सुखात्मने । विश्वामित्रप्रियायेदं नमः खरविदारिणे

Salve a Rāma, a Rāmacandra, el más digno, cuya esencia es la dicha auspiciosa; amado de Viśvāmitra; destructor de Khara: a Él se ofrece esta obeisancia.

Verse 45

प्रसीद देवदेवेश भक्तानामभयप्रद । रक्ष मां करु णासिंधो रामचन्द्र नमोऽस्तु ते

Sé propicio, oh Dios de dioses, dador de intrepidez a los devotos. Protégeme, océano de compasión; oh Rāmacandra, sean para Ti mis salutaciones.

Verse 46

रक्ष मां वेदवचसामप्यगोचर राघव । पाहि मां कृपया राम शरणं त्वामुपैम्यहम्

Protégeme, oh Rāghava, Tú que estás más allá del alcance aun de las palabras de los Vedas. Guárdame por compasión, oh Rāma; a Ti acudo en busca de refugio.

Verse 47

रघुवीर महामोहमपाकुरु ममाधुना । स्नाने चाचमने भुक्तो जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु

Oh héroe de la estirpe de Raghu, aparta ahora mismo mi gran ilusión: al bañarme y al sorber el agua de purificación, al comer, y en los estados de vigilia, sueño y sueño profundo.

Verse 48

सर्वावस्थासु सर्वत्र पाहि मां रघुनंदन । महिमानं तव स्तोतुं कः समर्थो जगत्त्रये

En toda condición y en todo lugar, protégeme, oh gozo de la raza de Raghu. ¿Quién en los tres mundos es capaz de alabar plenamente Tu grandeza?

Verse 49

त्वमेव त्वन्महत्त्वं वै जानासि रघुनंदन । इति स्तुत्वा वायुपुत्रो रामचंद्रं घृणानिधिम्

Sólo Tú conoces en verdad Tu propia grandeza, oh Raghunandana. Habiendo así alabado a Rāmacandra, tesoro de compasión, el hijo de Vāyu (Hanumān) [prosiguió].

Verse 50

सीतामप्यभितुष्टाव भक्तियुक्तेन चेतसा । जानकि त्वां नमस्यामि सर्वपापप्रणाशिनीम्

Con la mente colmada de devoción, también alabó a Sītā. «Oh Jānakī, me inclino ante Ti, destructora de todos los pecados».

Verse 51

दारिद्र्यरणसंहर्त्रीं भक्तानामिष्टदायिनीम् । विदेहराजतनयां राघवानंदकारिणीम्

Me inclino ante la hija del rey de Videha: ella que destruye la batalla de la pobreza, concede a los devotos sus anhelos y colma de gozo a Rāghava (Rāma).

Verse 52

भूमेर्दुहितरं विद्यां नमामि प्रकृतिं शिवाम् । पौलस्त्यैश्वर्यसंहर्त्रीं भक्ताभीष्टां सरस्वतीम्

Me inclino ante el Conocimiento, hija de la Tierra—la Naturaleza auspiciosa misma—que destruyó el esplendor del linaje de Paulastya (Rāvaṇa) y que, como Sarasvatī, concede a los devotos sus anhelos.

Verse 53

पतिव्रताधुरीणां त्वां नमामि जनकात्मजाम् । अनुग्रहपरामृद्धिमनघां हरिवल्लभाम्

Me inclino ante ti, hija de Janaka, la más excelsa entre las esposas fieles: sin mancha, colmada de gracia, amada de Hari (Viṣṇu).

Verse 54

आत्मविद्यां त्रयीरूपामुमारूपां नमाम्य हम् । प्रसादाभिमुखीं लक्ष्मीं क्षीराब्धितनयां शुभाम्

Me inclino ante ella, Conocimiento del Ser, cuya forma es la tríada védica; me inclino ante ella como Umā en forma: la auspiciosa Lakṣmī, nacida del Océano de Leche, siempre pronta a otorgar gracia.

Verse 55

नमामि चन्द्रभगिनीं सीतां सर्वांगसुंदरीम् । नमामि धर्मनिलयां करुणां वेदमातरम्

Me inclino ante Sītā, hermana de la Luna, hermosa en cada miembro. Me inclino ante ella, morada del dharma: la compasión misma, Madre de los Vedas.

Verse 56

पद्मालयां पद्महस्तां विष्णुवक्षस्थलालयाम् । नमामि चन्द्रनिलयां सीतां चन्द्रनिभाननाम्

Me inclino ante Sītā: la que mora en el loto, la de manos de loto, la que habita en el pecho de Viṣṇu; me inclino ante ella, morada de la Luna, cuyo rostro es semejante a la Luna.

Verse 57

आह्लादरूपिणीं सिद्धिं शिवां शिवकरीं सतीम् । नमामि विश्वजननीं रामचन्द्रेष्टवल्लभाम् । सीतां सर्वानवद्यांगीं भजामि सततं हृदा

Me inclino ante Sītā: forma misma del gozo, la siddhi consumada, auspiciosa y dadora de auspicio, la casta. Me inclino ante la Madre del universo, amada predilecta de Rāmacandra. Con el corazón, siempre venero a Sītā, cuyos miembros son enteramente sin mancha.

Verse 58

श्रीसूत उवाच । स्तुत्वैवं हनुमान्सीतारामचन्द्रौ सभक्तिकम्

Śrī Sūta dijo: Habiendo así alabado con devoción a Sītā y a Rāmacandra, Hanumān…

Verse 59

आनंदाश्रुपरिक्लिन्नस्तूष्णीमास्ते द्विजोत्तमाः । य इदं वायुपुत्रेण कथितं पापनाशनम्

Oh mejores de los sabios dos veces nacidos, él permaneció en silencio, empapado en lágrimas de dicha. Este himno, pronunciado por el Hijo de Vāyu, destruye el pecado.

Verse 60

स्तोत्रं श्रीरामचंद्रस्य सीतायाः पठतेऽन्वहम् । स नरो महदैश्वर्यमश्नुते वांछितं स दा

Quien recita cada día este himno a Śrī Rāmacandra y a Sītā, ese hombre alcanza gran prosperidad y obtiene siempre lo que desea.

Verse 61

अनेकक्षेत्रधान्यानि गाश्च दोग्ध्रीः पयस्विनीः । आयुर्विद्याश्च पुत्रांश्च भार्यामपि मनोरमाम्

(Él obtiene) muchos campos y granos, y vacas lecheras abundantes en leche; larga vida y saber; hijos, y también una esposa encantadora.

Verse 62

एतत्स्तोत्रं सकृ द्विप्राः पठन्नाप्नोत्यसंशयः । एतत्स्तोत्रस्य पाठेन नरकं नैव यास्यति

Oh brāhmanas, quien recita este himno aunque sea una sola vez alcanza sin duda su mérito; por la recitación misma de este stotra, no irá al infierno.

Verse 63

ब्रह्महत्यादिपापानि नश्यंति सुमहांत्यपि । सर्वपापविनिर्मुक्तो देहांते मुक्तिमाप्नुयात्

Aun los pecados más graves—como el de matar a un brāhmana y otros—se destruyen. Libre de todo pecado, al final del cuerpo (en la muerte) puede alcanzar la liberación.

Verse 64

इति स्तुतो जगन्नाथो वायुपुत्रेण राघवः । सीतया सहितो विप्रा हनूमंतमथाब्रवीत्

Así, alabado por el hijo de Vāyu, Rāghava—el mismo Jagannātha—junto con Sītā, entonces se dirigió a Hanūmān, oh brāhmanas.

Verse 65

श्रीराम उवाच । अज्ञानाद्वा नरश्रेष्ठ त्वयेदं साहसं कृतम् । ब्रह्मणा विष्णुना वापि शक्रादित्रिदशैरपि

Śrī Rāma dijo: Sea por ignorancia, oh el mejor de los hombres, has cometido esta osadía; algo que ni Brahmā, ni Viṣṇu, ni los dioses encabezados por Śakra podrían hacer.

Verse 66

नेदं लिंगं समुद्धर्तुं शक्यते स्थापितं मया । महादेवापराधेन पतितोऽस्यद्य मूर्च्छितः

Este liṅga, establecido por mí, no puede ser arrancado. Por una ofensa contra Mahādeva, él ha caído hoy, desvanecido.

Verse 67

इतः परं मा क्रियतां द्रोहः सांबस्य शूलिनः । अद्यारभ्य त्विदं कुंडं तव नाम्ना जगत्त्रये

De ahora en adelante, que no se cometa traición contra Śūlin (Śiva), el Señor unido a Umā. Desde hoy, este estanque sagrado será célebre con tu nombre en los tres mundos.

Verse 68

ख्यातिं प्रयातु यत्र त्वं पतितो वानरोत्तम । महापातकसंघानां नाशः स्यादत्र मज्जनात्

Que alcance fama el lugar donde caíste, oh el mejor de los monos; pues al bañarse aquí se destruyen multitudes de grandes pecados.

Verse 69

महादेवजटाजाता गौतमी सरितां वरा । अश्वमेधसहस्रस्य फलदा स्नायिनां नृणाम्

La Gautamī—nacida de las trenzas enmarañadas de Mahādeva, la mejor de los ríos—otorga a los hombres que se bañan en ella el fruto de mil sacrificios Aśvamedha.

Verse 70

ततः शतगुणा गंगा यमुना च सरस्वती । एतन्नदीत्रयं यत्र स्थले प्रवहते कपे

Más allá de eso, cien veces más poderosas son la Gaṅgā, la Yamunā y la Sarasvatī—dondequiera, oh héroe mono, que esta tríada de ríos fluya unida en un solo lugar.

Verse 71

मिलित्वा तत्र तु स्नानं सहस्रगुणितं स्मृतम् । नदीष्वेतासु यत्स्नानात्फलं पुंसां भवेत्कपे

Cuando allí se unen, el baño se recuerda como mil veces meritorio. Oh héroe mono, el fruto que los hombres obtienen al bañarse en estos ríos allí se manifiesta con especial plenitud.

Verse 72

तत्फलं तव कुंडेऽस्मिन्स्नानात्प्राप्नोत्यसंशयम् । दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं हनूमत्कुंडतीरतः

Sin duda, ese mismo fruto se alcanza al bañarse en este tu estanque sagrado. Habiendo obtenido el raro nacimiento humano, debe buscarse el mérito en el santo vado de la ribera de Hanūmat-kuṇḍa.

Verse 73

श्राद्धं न कुरुते यस्तु भक्तियुक्तेन चेतसा । निराशास्तस्य पितरः प्रयांति कुपिताः कपे

Pero quien no realiza el śrāddha con una mente colmada de devoción, sus antepasados se marchan desilusionados, oh Kapi, y airados.

Verse 74

कुप्यंति मुनयोऽप्यस्मै देवाः सेंद्राः सचारणाः । न दत्तं न हुतं येन हनूमत्कुंडतीरतः

Hasta los sabios se irritan con él; y los dioses—junto con Indra y los Cāraṇas—se disgustan con quien, en la ribera del tīrtha de Hanūmat-kuṇḍa, no ha dado limosna ni ha ofrecido oblaciones.

Verse 75

वृथाजीवित एवासाविहामुत्र च दुःखभाक् । हनूमत्कुंडसविधे येन दत्तं तिलोदकम् । मोदंते पितरस्तस्य घृतकुल्याः पिबंति च

En verdad su vida es vana, y participa del dolor aquí y en el más allá, si cerca de Hanūmat-kuṇḍa no ha ofrecido tilodaka (agua con sésamo) a los antepasados. Mas cuando se ofrece, sus pitṛs se regocijan y beben corrientes de ghee, colmados de satisfacción.

Verse 76

श्रीसूत उवाच । श्रुत्वैतद्वचनं विप्रा रामेणोक्तं स वायुजः

Dijo Śrī Sūta: Oh brāhmanes, al oír estas palabras pronunciadas por Rāma, el hijo de Vāyu (Hanūmān) actuó conforme a ellas.

Verse 77

उत्तरे रामनाथस्य लिंगं स्वेनाहृतं मुदा । आज्ञया रामचन्द्रस्य स्थापयामास वायुजः

Al norte, el hijo de Vāyu trajo gozoso, por su propio esfuerzo, un liṅga de Rāmanātha; y por mandato de Rāmacandra lo instaló.

Verse 78

प्रत्यक्षमेव सर्वेषां कपिलांगूलवेष्टितम् । हरोपि तत्पुच्छजा तं बिभर्ति च वलित्रयम् । तदुत्तरायां ककुभि गौरीं संस्थापयन्मुदा

A la vista de todos estaba (aquel liṅga) envuelto por la cola del Kapi. Incluso Hara lleva en él tres pliegues (líneas) producidos por esa cola. Y en la dirección del norte, con gozo, estableció también a Gaurī.

Verse 79

श्रीसूत उवाच । एवं वः कथितं विप्रा यदर्थं राघवेण तु । लिंगं प्रतिष्ठितं सेतौ भुक्तिमुक्तिप्रदं नृणाम्

Dijo Śrī Sūta: Así, oh brāhmanes, os he contado con qué propósito Rāghava estableció el liṅga en Setu, otorgando a los hombres tanto el goce mundano como la liberación.

Verse 80

यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । स विधूयेह पापानि शिवलोके महीयते

Quien recite este capítulo, o incluso lo escuche con la mente recogida, sacude aquí mismo sus pecados y es honrado en el mundo de Śiva.