Adhyaya 34

Verse 1

श्रीसूत उवाच । इतिहासं पुनर्वक्ष्ये धनुष्कोटिप्रशंसनम् । सृगालस्य च संवादं वानरस्य च सत्तमाः

Śrī Sūta dijo: Oh los mejores entre los virtuosos, volveré a narrar un antiguo relato que ensalza a Dhanuskoṭi, junto con el diálogo de un chacal y un mono.

Verse 2

सृगालवानरौ पूर्वमास्तां जातिस्मरावुभौ । पुरापि मानुषे भावे सखायौ तौ बभूवतुः

Antaño vivían un chacal y un mono, ambos dotados de memoria de nacimientos pasados. Incluso antes, en condición humana, aquellos dos habían sido amigos.

Verse 3

अन्यां योनिं समापन्नौ सार्गालीं वानरीं तथा । सख्यं समीयतुरुभौ सृगालो वानरो द्विजाः

Habiendo entrado en otros vientres—como chacal y también como mono—ambos renovaron su amistad, oh dos veces nacidos: el chacal y el mono.

Verse 4

कदाचिद्रुद्रभूमिष्ठं सृगालं वानरोऽब्रवीत् । श्मशानमध्ये संप्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन्

Una vez, un mono habló a un chacal que moraba en la tierra de Rudra. Al verlo en medio del crematorio, recordando su nacimiento anterior, le dirigió la palabra.

Verse 5

वानर उवाच । सृगाल पातकं पूर्वं किमकार्षीः सुदारुणम् । यस्त्वं श्मशाने मृतकान्पूतिगंधांश्च कुत्सितान् । अत्सीत्युक्तोऽथ कपिना सृगालस्तमभाषत

Dijo el mono: «Oh chacal, ¿qué pecado sumamente terrible cometiste antes, para que en el crematorio comas estos cadáveres, hediondos y aborrecibles?» Así interrogado por el mono, el chacal le respondió.

Verse 6

सृगाल उवाच । अहं पूर्वभवे ह्यासं ब्राह्मणो वेदपारगः

Respondió el chacal: «En una existencia anterior, yo fui en verdad un brāhmaṇa, uno que había cruzado a la otra orilla de los Vedas».

Verse 7

वेदशर्माभिधो विद्वान्सर्वकर्मकलापवित् । ब्राह्मणाय प्रतिश्रुत्य न मया तत्र जन्मनि

Yo era un sabio llamado Vedaśarman, diestro en todo el conjunto de ritos y deberes. Sin embargo, habiendo prometido una dádiva a un brāhmaṇa, en aquella vida no la cumplí.

Verse 8

कपे धनं तदा दत्तं सृगालोऽहं ततोऽभवम् । तस्मादेवंविधं भक्ष्यं भक्षयाम्यतिकुत्सितम्

Oh mono, porque entonces no entregué la riqueza, me convertí en chacal. Por eso como tal alimento, totalmente vil y aborrecible.

Verse 9

प्रतिश्रुत्य दुरात्मानो न प्रयच्छंति ये नराः । कपे सृगालयोनिं ते प्राप्नुवंत्यतिकुत्सिताम्

Oh mono, los hombres de alma perversa que, habiendo prometido, no dan, alcanzan el vientre del chacal, el más despreciable.

Verse 10

यो न दद्यात्प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु । सर्वाशास्तस्य नष्टाः स्युः षंढस्येव प्रजोद्भवः

Quien, tras prometer, no da, sea poco o mucho, ve arruinadas todas sus esperanzas, como la procreación de un eunuco.

Verse 11

प्रतिश्रुत्याप्रदाने तु ब्राह्मणाय प्लवंगम । दशजन्मार्जितं पुण्यं तत्क्षणादेव नश्यति

Pero si uno promete a un brāhmaṇa y no entrega, oh mono, el mérito acumulado en diez nacimientos perece en ese mismo instante.

Verse 12

प्रतिश्रुत्याप्रदानेन यत्पापमुपजायते । नाश्वमेधशतेनापितत्पापं परिशुध्यति

El pecado que nace de no dar después de prometer: ni siquiera con cien sacrificios Aśvamedha se purifica ese pecado.

Verse 13

न जानेहमिदं पापं कदा नष्टं भवेदिति । तस्मात्प्रतिश्रुतं द्रव्यं दातव्यं विदुषा सदा

No sé cuándo será destruido este pecado. Por eso, el sabio debe dar siempre la riqueza que ha prometido.

Verse 14

प्रतिश्रुत्याप्रदानेन सृगालो भवति ध्रुवम् । तस्मात्प्राज्ञेन विदुषा दातव्यं हि प्रतिश्रुतम्

Por prometer y luego no dar, uno se vuelve sin duda un chacal. Por eso, el prudente y sabio debe dar lo prometido.

Verse 15

इत्युक्त्वा स सृगालस्तं वानरं पुनरब्रवीत् । भवता किं कृतं पापं येन वानरतामगात्

Dicho esto, el chacal volvió a hablar a aquel mono: «¿Qué pecado cometiste, por el cual has alcanzado la condición de mono?»

Verse 16

अनागसो वनचरान्पक्षिणो हिंसि वानर । तत्पातकं वदस्वाद्य वानरत्वप्रदं मम । इत्युक्तः स सृगालेन सृगालं वानरोऽब्रवीत्

«Oh mono, hieres a los moradores del bosque y a las aves, que no tienen culpa. Dime hoy: ¿cuál es ese pecado que me ha otorgado esta condición de mono?» Así interpelado por el chacal, el mono respondió al chacal.

Verse 17

वानर उवाच । पुरा जन्मन्यहं विप्रो वेदनाथ इति स्मृतः

El mono dijo: «En un nacimiento anterior fui un brāhmaṇa, recordado con el nombre de Vedanātha».

Verse 19

विश्वनाथो मम पिता ममांबा कमलालया । सृगाल सख्यमभवदावयोः प्राग्भवेऽपि हि

Viśvanātha fue mi padre, y mi madre fue Kamalālayā. Oh chacal, entre nosotros hubo amistad aun en un nacimiento anterior.

Verse 20

अतीतभाविविज्ञानमस्ति जन्मांतरेऽपि च । गोमायो तद्भवे शाकं ब्राह्मणस्य हृतं मया

Hay conocimiento del pasado y del porvenir, aun a través de otro nacimiento. Oh Gomāyu, en aquella vida anterior robé las verduras de un brāhmaṇa.

Verse 21

तत्पापाद्वानरो जातो नरकानुभवादनु । नाहर्तव्यं विप्रधनं हरणान्नरकं भवेत्

Por ese pecado nací como mono, después de padecer el infierno. No debe robarse la riqueza de un brāhmaṇa; al robar, se cae en el infierno.

Verse 22

अनंतरं वानरत्वं भविष्यति न संशयः । तस्मान्न ब्राह्मणस्वं तु हर्तव्यं विदुषा सदा

Después de ello, la condición de mono seguirá sin duda. Por eso, el sabio jamás debe tomar lo que pertenece a un brāhmaṇa.

Verse 23

ब्रह्मस्वहरणात्पापमधिकं नैव विद्यते । पीतवंतं विषं हंति ब्रह्मस्वं सकुलं दहेत्

No se conoce pecado mayor que robar la propiedad sagrada de Brahma. El veneno mata sólo a quien lo bebe, pero la propiedad de Brahma quema a toda una estirpe.

Verse 24

ब्रह्मस्वहरणात्पापी कुंभीपाकेषु पच्यते । पश्चान्नरकशेषेण वानरीं योनिमश्नुते

Por robar la propiedad consagrada a los brāhmaṇas, el pecador es cocido en los infiernos de Kumbhīpāka; y después, por el residuo de ese karma infernal, obtiene nacimiento en vientre de mono.

Verse 25

विप्रद्रव्यं न हर्तव्यं क्षंतव्यं तेष्वतः सदा । बाला दरिद्राः कृपणा वेदशास्त्रादिवर्जिताः

Nunca debe tomarse la propiedad de un brāhmaṇa; antes bien, hay que ser siempre paciente y tolerante con los brāhmaṇas. Pues son como niños: a menudo pobres y desvalidos, y (en algunos casos) privados del saber védico y del amparo de los śāstras.

Verse 26

ब्राह्मणा नावमंतव्याः क्रुद्धाश्चेदनलोपमाः । अतीतानागतं ज्ञानं सृगालाखिलमस्ति मे

No se debe despreciar a los brāhmaṇas; cuando se airan, son como el fuego. Y en cuanto al conocimiento del pasado y del porvenir—oh chacal—sabe que lo poseo por completo.

Verse 27

ज्ञानमस्ति न मे त्वेकमेतत्पापविशोधनम् । जातिस्मरोऽपि हि भवान्भाविकार्यं न बुध्यते

Tengo conocimiento, sí; pero no conozco una sola cosa: la purificación de este pecado. Aunque recuerdes nacimientos pasados, todavía no comprendes lo que debe hacerse en adelante.

Verse 28

अतीतेष्वपि किंचिज्ज्ञः प्रतिबंधवशाद्भवान् । अतो भवान्न जानीते भाव्यतीतं तथाखिलम्

Aun respecto del pasado, sabes sólo un poco, por estar sujeto a impedimentos. Por eso no conoces plenamente, en su totalidad, ni lo venidero ni lo ya acontecido.

Verse 29

कियत्कालं सृगालातो भुक्ता व्यसनमीदृशम् । आवयोरस्य पापस्य को वा मोचयिता भवेत्

¿Hasta cuándo habremos de soportar tal miseria, nosotros, el chacal y su compañero? ¿Quién, en verdad, será nuestro libertador de este pecado?

Verse 30

एवं प्रब्रुवतोस्तत्र प्लवंगमसृगालयोः । यदृच्छया दैवयोगात्पूर्वपुण्यवशाद्द्विजाः

Mientras el mono y el chacal hablaban así allí, por azar—por una conjunción divina, movida por su mérito anterior—llegó un dos veces nacido, un sabio.

Verse 31

आययौ स महातेजाः सिंधुद्वीपाह्वयो मुनिः । भस्मोद्धूलितसर्वांगस्त्रिपुंड्रांकितमस्तकः

Llegó aquel muni de gran resplandor, llamado Sindhudvīpa; todo su cuerpo estaba cubierto de ceniza sagrada, y su cabeza marcada con las tres líneas (tripuṇḍra).

Verse 32

रुद्राक्षमालाभरणः शिवनामानि कीर्तयन् । सृगालवानरौ दृष्ट्वा सिंधुद्वीपाभिधं मुनिम् । प्रणम्य मुदि तौ भूत्वा पप्रच्छतुरिदं तदा

Llevando un rosario de rudrākṣa y cantando los nombres de Śiva, el sabio Sindhudvīpa vio al chacal y al mono. Ellos se postraron ante él, se llenaron de gozo y entonces le preguntaron esto.

Verse 33

सृगालवानरावूचतुः । भगवन्सर्वधर्मज्ञ सिंधुद्वीप महामुने

El chacal y el mono dijeron: «¡Oh Bhagavān, conocedor de todos los dharmas, oh gran sabio Sindhudvīpa!»

Verse 34

आवां रक्ष कृपादृष्ट्या विलोकय मुहुर्मुदा । कपित्वं च सृगालत्वमावयोर्येन नश्यति

Protégenos con tu mirada compasiva; míranos una y otra vez con alegría, para que nuestra condición de mono y chacal sea destruida.

Verse 35

तमुपायं वदस्वाद्य त्वं हि पुण्यवतां वरः । अनाथान्कृपणानज्ञान्बालान्रोगातुराञ्जनान्

Dinos hoy ese medio de liberación, pues tú eres el más destacado entre los virtuosos. Los santos protegen a los desamparados, a los pobres, a los ignorantes, a los niños y a los afligidos por la enfermedad.

Verse 36

रक्षंति साधवो नित्यं कृपया निरपेक्षकाः । ताभ्यामितीरितः प्राज्ञः सिंधुद्वीपो महामुनिः । प्राह तौ कपिगोमायू ध्यात्वा तु मनसा चिरम्

Los santos protegen siempre por compasión, sin interés propio. Así interpelado, el sabio gran sabio Sindhudvīpa, tras meditar largamente en su mente, habló a aquellos dos: el mono y el chacal.

Verse 37

सिंधुद्वीप उवाच । जानाम्यहं युवां सम्यग्घे सृगालप्लवंगमौ

Sindhudvīpa dijo: "Os conozco muy bien a ambos, oh chacal y mono."

Verse 38

सृगाल प्राग्भवे त्वं वै वेदशर्माभिधो द्विजः । ब्राह्मणाय प्रतिश्रुत्य धान्यानामाढकं त्वया

"Oh chacal, en una vida anterior fuiste ciertamente un brahmán nacido dos veces llamado Vedaśarman. Habiendo prometido una medida āḍhaka de grano a un brahmán, no la entregaste."

Verse 39

न दत्तं तेन पापेन सार्गालीं योनिमाप्तवान् । त्वं च वानर पूर्वस्मिन्वेदनाथाभिधो द्विजः

Debido a que esa promesa pecaminosa no se cumplió, obtuviste el vientre de un chacal. Y tú, oh mono, en una vida anterior fuiste un brahmán nacido dos veces llamado Vedanātha.

Verse 40

ब्राह्मणस्य गृहाच्छाकं हृतं चौर्यात्त्वया तत । प्राप्तोसि वानरीं योनिं सर्वपक्षिभयंकरीम्

De la casa de un brahmán robaste vegetales; por ese robo has obtenido un nacimiento como mono, uno que aterroriza a todas las aves.

Verse 41

युवयोः पापशांत्यर्थमुपायं प्रवदाम्यहम् । दक्षिणांबुनिधौ रामधनुष्कोटौ युवामरम्

Para la pacificación de los pecados de ambos, declararé un remedio. Id rápidamente a Dhanuṣkoṭi de Rāma en el océano del sur.

Verse 42

गत्वात्र कुरुतं स्नानं तेन पापाद्विमोक्ष्यथः । पुरा किरातीसंसर्गात्सुमतिर्ब्राह्मणः सुराम् । पीतवान्त्स धनुष्कोटौ स्नात्वा पापाद्विमोचितः

Id allí y realizad el baño sagrado; con ello seréis liberados del pecado. Antiguamente, debido a la asociación con una mujer Kirātī, el brahmán Sumati bebió licor; sin embargo, tras bañarse en Dhanuṣkoṭi, fue liberado de ese pecado.

Verse 43

सृगाल वानरावूचतुः । सुमतिः कस्य पुत्रोऽसौ कथं च स सुरां पपौ

El chacal y el mono dijeron: “¿De quién era hijo este Sumati y cómo llegó a beber licor?”

Verse 44

कथं किरात्यां सक्तोऽभूत्सिंधुद्वीप महामते । आवयोर्विस्तरादेतद्वद त्वं कृपायाधुना

«¿Cómo llegó a apegarse a la mujer kirātī, oh Sindhudvīpa, magnánimo? Por compasión, cuéntanos ahora esto con amplitud y detalle.»

Verse 45

सिंधुद्वीप उवाच । महाराष्ट्राभिधे देशे ब्राह्मणः कश्चिदास्तिकः । यज्ञदेव इति ख्यातो वेदवेदांगपारगः

Siṃdhudvīpa dijo: En la región llamada Mahārāṣṭra vivía un brāhmaṇa piadoso, célebre como Yajñadeva, consumado en los Vedas y en los Vedāṅgas.

Verse 46

दयालुरातिथेयश्च शिवनारायणार्चकः । सुमतिर्नाम पुत्रोऽभूद्यज्ञदेवस्य तस्य वै

Era compasivo, hospitalario con los huéspedes y adorador de Śiva y Nārāyaṇa. A aquel Yajñadeva le nació un hijo llamado Sumati.

Verse 47

पितरौ स परित्यज्य भार्यामपि पतिव्रताम् । प्रययावुत्कले देशे विटगोष्ठीपरायणः

Abandonando a sus padres —e incluso a su esposa fiel, consagrada al deber conyugal— partió hacia la tierra de Utkala, entregado a la compañía de bribones y reuniones viles.

Verse 48

काचित्किराती तद्देशे वसन्ती युवमोहिनी । यूनां समस्तद्रव्याणि प्रलोभ्य जगृहे चिरम्

En aquella región vivía cierta mujer kirātī, hechicera de los jóvenes; seduciéndolos, les arrebataba todas sus riquezas durante largo tiempo.

Verse 49

तस्या गृहं स प्रययौ सुमतिर्ब्राह्मणाधमः । सुमतिं सा न जग्राह किराती निर्धनं द्विजम्

Sumati —el más vil de los brāhmanes— fue a su casa; pero aquella mujer kirātī no aceptó a Sumati, el dos veces nacido y sin riquezas.

Verse 50

तया त्यक्तोऽथ सुमतिस्तत्संयोगैकतत्परः । इतस्ततश्चोरयित्वा बहुद्रव्याणि संततम्

Rechazado por ella, Sumati se obsesionó con unirse a ella; y robando aquí y allá, fue acumulando sin cesar muchas riquezas.

Verse 51

दत्त्वा तया चिरं रेमे तद्ग्रहे बुभुजे च सः । एकेन चषकेणासौ तया सह सुरां पपौ

Tras darle riquezas, él gozó largo tiempo en su casa y allí se regaló; y con ella bebió licor, compartiendo una sola copa.

Verse 52

एवं स बहुकालं वै रममाणस्तया सह । पितरौ निजपत्नीं च नास्मरद्विषयातुरः

Así, divirtiéndose con ella durante mucho tiempo, afligido por los placeres de los sentidos, no recordó a sus padres ni a su propia esposa.

Verse 53

स कदाचित्किरातैस्तु चौर्यं कर्तुं ययौ सह । द्रव्यं हर्तुं किरातास्ते लाटानां विषयं ययुः

Una vez, fue con los kirātas para cometer robo. Aquellos kirātas fueron a la tierra de los lāṭas para apoderarse de riquezas.

Verse 54

विप्रस्य कस्यचिद्गेहे सोऽपि कैरातवेषधृक् । ययौ चोरयितुं द्रव्यं साहसी खङ्गहस्तवान्

Él también, disfrazado de Kirāta, fue a la casa de cierto brāhmaṇa para robar bienes: osado, con la espada en la mano.

Verse 55

तद्गृहस्वामिनं विप्रं हत्वा खड्गेन साहसी । समादाय बहु द्रव्यं किरातीभवनं ययौ

Aquel temerario mató con la espada al brāhmaṇa, dueño de la casa; luego, tomando muchas riquezas, fue a la morada de la Kirātī.

Verse 56

तं यांतमनुयाति स्म ब्रह्महत्या भयंकरी । नीलवस्त्रधरा भीमा भृशं रक्तशिरोरुहा

Mientras avanzaba, lo seguía la terrible Brahmahatyā, personificación del pecado de matar a un brāhmaṇa: espantosa, vestida de azul, formidable, con el cabello intensamente rojo.

Verse 57

गर्जंती साट्टहासं सा कंपयन्ती च रोदसी । अनुद्रुतस्तया सोऽयं बभ्राम जगतीतले

Rugiendo con sonora carcajada, hizo temblar los dos mundos; perseguido por ella, él vagó por la faz de la tierra.

Verse 58

एवं भ्रमन्भुवं सर्वां कदाचित्सुमतिः स्वयम् । स्वं ग्रामं प्रययौ भीत्या हे सृगालप्लवंगमौ

Así, vagando por toda la tierra, en cierto momento Sumati mismo—por miedo—regresó a su propia aldea, oh chacal y mono.

Verse 59

अनुद्रुतस्तया भीतः प्रययौ स्वगृहं प्रति । ब्रह्महत्याप्यनुद्रुत्य तेन साकं गृहं ययौ

Aterrorizado, mientras ella lo perseguía, se dirigió a su propia casa; y también Brahmahatyā, siguiéndolo, fue con él hasta la morada.

Verse 60

पितरं रक्ष रक्षेति सुमतिः शरणं ययौ । मा भैषीरिति तं प्रोच्य पिता रक्षितुमुद्यतः । तदानीं ब्रह्महत्येयं तत्तातं प्रत्यभाषत

Gritando: «¡Padre, protégeme, protégeme!», Sumati buscó refugio. Su padre le dijo: «No temas», y se dispuso a protegerlo. En ese instante, esta Brahmahatyā se dirigió al padre.

Verse 61

।ब्रह्महत्योवाच । मैनं त्वं प्रतिगृह्णीष्व यज्ञदेव द्विजोत्तम

Brahmahatyā dijo: «No lo aceptes, oh señor del sacrificio, oh el mejor entre los dos veces nacidos».

Verse 62

असौ सुरापी स्तेयी च ब्रह्महा चातिपातकी । मातृद्रोही पितृद्रोही भार्यात्यागी च पापकृत्

«Es bebedor de licor, ladrón y matador de un brāhmaṇa: un pecador extremo; traidor a su madre y a su padre, abandonador de su esposa y hacedor de maldad.»

Verse 63

किरातीसंगदुष्टश्च नैनं मुञ्चाम्यहं द्विज । गृह्णासि चेदिमं विप्र महापातकिनं सुतम्

«Corrompido también por la compañía de la Kirātī, no lo soltaré, oh dos veces nacido. Si aceptas a este hijo, oh brāhmaṇa, a este gran pecador…»

Verse 64

त्वद्भार्यामस्य भार्यां च त्वां च पुत्रमिमं द्विज । भक्षयिष्यामि वंशं च तस्मान्मुञ्च सुतं त्विमम्

«A tu esposa, a su esposa, a ti también y a este hijo, oh dos veces nacido, devoraré; y también tu linaje. Por tanto, suelta a este hijo tuyo.»

Verse 65

इमं त्यजसि चेत्पुत्रं युष्मान्मोक्ष्यामि सांप्रतम् । नैकस्यार्थे कुलं हन्तुमर्हसि त्वं महामते । इत्युक्तः स तया तत्र यज्ञदेवोऽब्रवीच्च ताम्

«Si abandonas a este hijo, os soltaré a todos en este mismo instante. Oh sabio, no debes destruir a toda una familia por causa de uno solo.» Así interpelado por ella allí, Yajñadeva le respondió.

Verse 66

यज्ञदेव उवाच । बाधते मां सुतस्नेहः कथमेनं परित्यजे । ब्रह्महत्या तदाकर्ण्य द्विजोक्तं तमभाषत

Yajñadeva dijo: «El afecto por mi hijo me atormenta; ¿cómo podría abandonarlo?» Al oír las palabras del brāhmaṇa, Brahmahatyā le respondió.

Verse 67

ब्रह्महत्योवाच । अयं हि पतितोऽभूत्ते वर्णाश्रमबहिष्कृतः

Brahmahatyā dijo: «En verdad, éste ha caído: ha sido excluido del orden de varṇa y āśrama.»

Verse 68

पुत्रेस्मिन्मा कुरु स्नेहं निंदितं तस्य दर्शनम् । इत्युक्त्वा ब्रह्महत्या सा यज्ञदेवस्य पश्यतः

«No muestres afecto por este hijo; incluso su sola visión es censurable.» Dicho esto, Brahmahatyā, ante los propios ojos de Yajñadeva, (procedió a actuar).

Verse 69

तलेन प्रजहारास्य पुत्रं सुमतिनामकम् । रुरोद तात तातेति पितरं प्रब्रुवन्मुहुः

Con la palma de su mano golpeó a su hijo llamado Sumati. Él lloró una y otra vez: «¡Padre, padre!», llamando repetidamente a su padre.

Verse 70

रुरुदुर्जनको माता भार्यापि सुमतेस्तदा । एतस्मिन्नंतरे तत्र दुर्वासाः शंकरांशजः

Entonces lloraron el padre y la madre, y también lloró la esposa de Sumati. En ese mismo instante llegó allí Durvāsā, nacido de una porción de Śaṅkara.

Verse 71

दिष्टवा समाययौ योगी हे सृगालप्लवंगमौ । यज्ञदेवोऽथ तं दृष्ट्वा मुनिं रुद्रावतारकम् । श्रुत्वा प्रणम्य शरणं ययाचे पुत्रकारणात्

Al ver lo sucedido, llegó el yogui exclamando: «¡Oh chacales y monos!». Yajñadeva, al ver a aquel muni, encarnación de Rudra, y tras oír sus palabras, se postró, buscó refugio y le suplicó por causa de su hijo.

Verse 72

पितोवाच । दुर्वासस्त्वं महायोगी साक्षाद्वै शंकरांशजः

Dijo el padre: «Tú eres Durvāsā, el gran yogui; en verdad, manifiestamente nacido de una porción de Śaṅkara».

Verse 73

त्वद्दर्शनमपुण्यानां भविता न कदाचन । ब्रह्महा च सुरापी च स्तेयी चाभूत्सुतो मम

«Tu sagrada presencia jamás la alcanzan los faltos de mérito. Y, sin embargo, mi hijo se ha vuelto matador de un brāhmaṇa, bebedor de licor y ladrón».

Verse 74

एनं प्रहर्तुमायाता ब्रह्महत्या विवर्तते । भूयाद्यथा मे पुत्रोऽयं महापातकमोचितः

Brahmahatyā ha venido a herirlo y ya se cierne sobre él. ¡Ojalá mi hijo quede liberado de los grandes pecados!

Verse 76

अयमेव हि पुत्रो मे नान्योऽस्ति तनयो मुने । अस्मिन्मृते तु वंशो मे समुच्छिद्येत्समूलतः

Éste, en verdad, es mi único hijo, oh sabio; no tengo otro descendiente. Si él muriera, mi linaje quedaría cortado por completo, arrancado de raíz.

Verse 77

ततः पितृभ्यः पिंडानां दातापि न भवेद्ध्रुवम् । अतः कृपां कुरुष्व त्वमस्मासु भगवन्मुने

Entonces, ciertamente, no habría quien ofrezca las oblaciones de piṇḍa a los antepasados. Por eso, oh venerable sabio, ten compasión de nosotros.

Verse 78

इत्युक्तः स तदोवाच दुर्वासाः शंकरांशजः । ध्यात्वा तु सुचिरं कालं यज्ञदेवं द्विजोत्तमम्

Así interpelado, Durvāsā—nacido de una porción de Śaṅkara—habló entonces, tras meditar largo tiempo en Yajñadeva, el excelso brāhmaṇa.

Verse 79

घोरा च ब्रह्महत्येयं यथा शीघ्रं लयं व्रजेत् । तमुपायं वदस्वाद्य मम पुत्रे दयां कुरु

Terrible es este pecado de brahmahatyā. Dime—hoy mismo—el medio por el cual pueda extinguirse pronto; ten misericordia de mi hijo.

Verse 80

अथापि ते सुतस्याहमस्य पापस्य शांतये । प्रायश्चित्तं वदिष्यामि शृणु नान्यमना द्विज

Aun así, para apaciguar este pecado de tu hijo, declararé la expiación. Escucha, oh brāhmana, con la mente sin distracción.

Verse 81

श्रीरामधनुषः कोटौ दक्षिणे सलिलार्णवे । स्नाति चेत्तव पुत्रोऽयं पातकान्मोक्ष्यते क्षणात्

En la punta del arco de Śrī Rāma, en el océano del sur, si este hijo tuyo se baña, quedará libre de pecados en un instante.

Verse 82

दुर्विनीताभिधो विप्रो यत्र स्नानाद्द्विजोत्तम । गुरुस्त्रीगम पापेभ्यस्तत्क्षणादेव मोचितः

Oh el mejor de los brāhmanas, allí un brāhmana llamado Durvinīta, al bañarse, fue liberado en ese mismo instante de los pecados nacidos de unirse a la esposa del gurú.

Verse 83

सैषा श्रीधनुषः कोटी राघवस्य स्वयं हरेः । स्नानमात्रेण पापौघं नाशयेत्त्वत्सुतस्य सा

Ésta es, en verdad, la misma punta del sagrado arco de Rāghava—Hari en persona. Con sólo bañarse, destruye el torrente de pecados de tu hijo.