Adhyaya 33

Verse 1

श्रीसूत उवाच । भूयोऽप्यहं प्रवक्ष्यामि धनुष्कोटेस्तु वैभवम् । अत्यद्भुततरं गुह्यं सर्वलोकैकपावनम्

Dijo Śrī Sūta: Una vez más proclamaré la grandeza de Dhanuṣkoṭi: la más maravillosa, de hondura secreta, y el único purificador de todos los mundos.

Verse 2

पुरा परावसुर्नाम ब्राह्मणो वेदवित्तमः । अज्ञानात्पितरं हत्वा ब्रह्महत्यामवाप्तवान् । सोऽपि स्नात्वा धनुष्कोटौ तद्दोषा न्मुमुचे क्षणात्

En tiempos antiguos hubo un brāhmaṇa llamado Parāvasu, el más eminente entre los conocedores del Veda. Por ignorancia mató a su padre e incurrió en el pecado de brahma-hatyā. Pero aun él, tras bañarse en Dhanuṣkoṭi, quedó libre de esa culpa en un instante.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । पितरं हतवान्पूर्वं कथं सूत परावसुः

Los sabios dijeron: Oh Sūta, ¿cómo fue que Parāvasu, en otro tiempo, llegó a matar a su padre?

Verse 4

कथं वा धनुषः कोटौ मुक्तिस्तस्याप्यभून्मुने । एतन्नः श्रद्दधानानां विस्तराद्वक्तुमर्हसि

¿Y cómo obtuvo él la liberación en Dhanuṣaḥ-koṭi, oh sabio? A nosotros, que tenemos fe, debes relatarlo con detalle.

Verse 5

श्रीसूत उवाच । आसीद्राजा बृहद्द्युम्नश्चक्रवर्ती महाबलः । धर्मेण पालयामास सागरांतां वसुन्धराम्

Dijo Śrī Sūta: Hubo un rey llamado Bṛhaddyumna, un poderoso cakravartin. Conforme al dharma gobernó la tierra ceñida por los océanos.

Verse 6

अयजत्सत्रयागेन देवानिंद्रपुरोगमान् । याजकस्तस्य रैभ्योऽभूद्विद्वान्परमधार्मिकः

Adoró a los dioses—encabezados por Indra—mediante el sacrificio satra. Su sacerdote oficiante fue Raibhya, sabio y supremamente entregado al dharma.

Verse 7

आस्तां पुत्रावुभौ तस्याप्यर्वावसु परावसू । षडंगवेदविदुषौ श्रौतस्मार्तेषु कोविदौ

Tuvo también dos hijos, Arvāvasu y Parāvasu: ambos versados en el Veda con sus seis auxiliares, y expertos en los ritos Śrauta y en los deberes Smārta.

Verse 8

काणादे जैमिनीये च सांख्ये वैयासिके तथा । गौतमे योगशास्त्रे च पाणिनीये च कोवि दौ

Eran asimismo diestros en las enseñanzas de Kaṇāda y de Jaimini, en el Sāṃkhya y en la tradición de Vyāsa, en el sistema de Gautama, en el Yoga-śāstra y también en la gramática de Pāṇini.

Verse 9

मन्वादिस्मृतिनिष्णातौ सर्वशास्त्रविशारदौ । सत्रयागे सहायार्थं बृहद्द्युम्नेन याचितौ

Versados en las Smṛtis que comienzan con Manu y consumados en toda rama del saber sagrado, fueron solicitados por el rey Bṛhaddyumna para ayudar en el sacrificio satra.

Verse 10

भ्रातरौ समनुज्ञातौ पित्रा रैभ्येण जग्मतुः । बृहद्द्युम्नस्य सत्रं तावश्विनाविव रूपिणौ

Con el permiso de su padre Raibhya, los dos hermanos fueron al satra del rey Bṛhaddyumna, resplandecientes como los gemelos Aśvin en su hermosura.

Verse 11

अतिष्ठदाश्रमे रैभ्यः स्नुषया ज्येष्ठया सह । तौ गत्वा भ्रातरौ तत्र राज्ञः सत्रमनुत्तमम्

Raibhya permaneció en su āśrama junto con su nuera mayor. Al llegar allí, los dos hermanos alcanzaron el satra del rey, rito sin igual.

Verse 12

याज यामासतुः सत्रे बृहद्द्युम्नं महीपतिम् । नाभवत्स्खलनं भ्रात्रोः सत्रे सांगेषु कर्मसु

En aquel satra oficiaron para el rey Bṛhaddyumna, señor de la tierra; y en los actos del sacrificio, con sus ritos auxiliares, no hubo yerro alguno por parte de los dos hermanos.

Verse 13

सत्रे संतन्यमानेऽस्मिन्बृहद्द्युम्नस्य भूपतेः । मुनयो भ्यागमन्सर्वे राज्ञाहूता निरीक्षितुम्

Mientras el satra del rey Bṛhaddyumna seguía desplegándose, llegaron todos los sabios, invitados por el rey, para contemplarlo.

Verse 14

वसिष्ठो गौतमश्चात्रिर्जाबालिरथ कश्यपः । क्रतुर्दक्षः पुलस्त्यश्च पुलहो नारदो मुनिः

Vasiṣṭha, Gautama y Atri; Jābāli y Kaśyapa; Kratu, Dakṣa, Pulastya, Pulaha y el sabio Nārada—

Verse 15

मार्कंडेयः शतानंदो विश्वामित्रः पराशरः । भृगुः कुत्सोऽथ वाल्मीकिर्व्यासधौम्यादयोऽपरे

Mārkaṇḍeya, Śatānanda, Viśvāmitra y Parāśara; Bhṛgu, Kutsa y luego Vālmīki, junto con Vyāsa, Dhaumya y otros sabios más—

Verse 16

शिष्यैः प्रशिष्यैर्बहुभिरसंख्यातैः समावृताः । तानागतान्समालोक्य बृहद्द्युम्नो महीपतिः

Rodeado de muchos discípulos y discípulos de discípulos—innumerables—al ver llegar a aquellos sabios, el rey Bṛhaddyumna, señor de la tierra,

Verse 17

अर्घ्यादिना मुनीन्सर्वान्पूजयामास सादरम् । नाना दिग्भ्यः समायाताश्चतुरंगबलैर्युताः

Con ofrendas que comenzaban con el arghya, honró con reverencia a todos los munis. Desde muchas direcciones habían llegado, acompañados por las cuatro divisiones del ejército.

Verse 18

उपदासहिता भूपास्सत्रं वीक्षितुमादरात् । वैश्याः शूद्रास्तथा वर्णाश्चत्वरोऽपि समागताः

También los reyes—junto con sus asistentes—llegaron con fervor para contemplar el satra-yajña. Asimismo los vaiśyas y los śūdras; en verdad, las cuatro varṇas se congregaron allí.

Verse 19

वर्णिनोऽथ गृहस्थाश्च वानप्रस्थाश्च भिक्षवः । सत्रं निरीक्षितुं तस्य बृहद्द्युम्नस्य चाययुः

Luego también acudieron estudiantes, cabezas de familia, moradores del bosque y mendicantes—para contemplar aquel satra-yajña del rey Bṛhaddyumna.

Verse 20

तान्सर्वान्पूजयामास यथार्हं राजसत्तमः । ददौ चान्नानि सर्वेभ्यो घृतसूपादिकांस्तथा

A todos los honró aquel excelso rey según lo merecido. Y dio alimento a todos—con ghee, sopas y otros acompañamientos.

Verse 21

वस्त्राणि च सुवर्णानि हाररत्नान्यनेकशः । एवं सत्कारयामास राजा सत्रे समागतान्

Otorgó vestiduras y oro, y muchos collares y gemas. Así el rey honró a los que se habían reunido en el satra.

Verse 22

रैभ्यपुत्रो तदा विप्रा अर्वावसुपरावसू । अध्वरादीनि कर्माणि चक्रतुः स्खलितं विना

Entonces los dos hijos brāhmaṇas de Raibhya—Arvāvasu y Parāvasu—realizaron los ritos sacrificiales, comenzando por el adhvara, sin tropiezo ni falta alguna.

Verse 23

तद्दृष्ट्वा मुनयस्सर्वे कौशलं रैभ्यपुत्रयौः । श्लाघंते सशिरःकम्पं वसिष्ठप्रमुखास्तदा

Al ver la destreza de los dos hijos de Raibhya, todos los sabios los alabaron entonces—con Vasiṣṭha y los demás a la cabeza—asintiendo con la cabeza en señal de aprobación.

Verse 24

कर्माणि कानि चित्तत्र कारयित्वा परावसुः । तृतीयसवनस्यांते गृहकृत्यं निरीक्षितुम्

Tras hacer que allí se llevaran a cabo ciertos ritos, Parāvasu—al concluir el tercer savana—fue a revisar los asuntos del hogar.

Verse 25

प्रययौ स्वाश्रमं सायं विनैवार्वावसुं द्विजाः । तस्मिन्नवसरे रैभ्यं कृष्णाजिनसमावृतम्

Al caer la tarde, el dos veces nacido Parāvasu fue a su propio āśrama, dejando atrás a Arvāvasu. En ese mismo momento, Raibhya estaba allí, envuelto en una piel de antílope negro.

Verse 26

वने चरंतं पितरं दृष्ट्वा स मृगशंकया । निद्राकलुषितो रात्रावंधे तमसि संकुले

Al ver a su padre deambular por el bosque, él—enturbiado por el sopor—en la noche, en una oscuridad densa y cegadora, lo sospechó por un ciervo.

Verse 27

आत्मानं हंतुमायाति मृगोऽयमिति चिंतयन् । जघान पितरं सोऽयं महारण्ये परावसुः

Pensando: «Este ciervo viene a matarme», Parāvasu abatió a su propio padre en la gran selva.

Verse 28

रिरक्षुणा शरीरं स्वं तेनाकामनया पिता । रजन्यां हिंसितो विप्रा महापातककारिणा

Buscando sólo proteger su propio cuerpo, él—aunque sin querer—hirió a su padre en la noche, oh brāhmaṇas, y así se hizo autor de un gran pecado.

Verse 29

अंतिकं स समागत्य व्यलोकयत तं हतम् । ज्ञात्वा स्वपितरं रात्रौ शुशोच व्यथितेंद्रियः

Acercándose, lo vio muerto; al reconocer en la noche que era su propio padre, se lamentó, con los sentidos estremecidos por la aflicción.

Verse 30

प्रेतकार्यं ततः कृत्वा पितुः सर्वं परावसुः । भूयोपि नृपतेः सत्रं परावसुरुपाययौ

Luego Parāvasu realizó por completo los ritos funerarios de su padre; después volvió a dirigirse al satra, la sesión sacrificial del rey.

Verse 31

स्वचेष्टितं तु तत्सर्वमनुजाय ततोऽब्रवीत् । मृतं स्वपितरं श्रुत्वा सोऽपि शोकाकुलोऽभवत्

Luego contó a su hermano menor todo lo sucedido. Al oír que su padre había muerto, también el menor quedó sobrecogido por el dolor.

Verse 32

ज्येष्ठोऽनुजं ततः प्राह वचनं द्विजसत्तमाः । महत्सत्रं समारब्धं बृहद्द्युम्नस्य भूपतेः

Entonces el mayor dijo al menor —¡oh, excelentísimos brāhmaṇas!—: «El rey Bṛhaddyumna ha iniciado un gran satra, un sacrificio solemne».

Verse 33

वोढुत्वशक्तिर्नास्त्यस्य कर्मणो बालकस्य ते । जनकश्च हतो रात्रौ मयापि मृगशंकया

«Este muchacho no tiene fuerza para cargar con el peso de esa labor ritual. Y el padre fue muerto de noche—también por mí—al confundirlo con un ciervo».

Verse 34

प्रायश्चित्तं च कर्त्तव्यं ब्रह्महत्या विशुद्धये । मदर्थं व्रतचर्यां त्वं चर तात कनिष्ठक

«Debe realizarse el prāyaścitta, la expiación, para purificarse de la brahmahatyā. Por mi causa, querido benjamín, observa la disciplina de un voto (vrata)».

Verse 35

एकाकी धुरमुद्वोढुं शक्तोऽहं सत्रकर्मणः । अर्वावसुरिति प्रोक्तो ज्येष्ठेन स तमभ्य धात्

Él dijo: «Yo solo puedo llevar el peso del rito satra». Así, al ser interpelado por el mayor, respondió aceptando cargar con ello.

Verse 36

तथा भवत्वहं ज्येष्ठ चरिष्ये व्रतमुत्तमम् । ब्रह्महत्याविशुद्ध्यर्थं त्वं सत्रधुरमावह

«Así sea, hermano mayor. Yo cumpliré el voto excelso para purificarme de la brahmahatyā; tú, entretanto, lleva la carga del satra.»

Verse 37

इत्युक्त्वा सोनुऽजो ज्येष्ठं तस्मात्सत्राद्वि निर्ययौ । कारयामास कर्माणि ज्येष्ठस्तस्मिन्गते कतौ

Dicho esto al hermano mayor, el hijo menor salió de aquella sesión sacrificial (satra). Cuando se hubo ido, el mayor hizo que continuaran los ritos y deberes del sacrificio.

Verse 38

द्वादशाब्दं कनिष्ठोपि ब्रह्महत्याव्रतं द्विजाः । चरित्वा सत्रयागेऽस्मिन्नाजगाम पुनर्मुदा

Oh, dos veces nacidos, incluso el hermano menor—tras observar durante doce años el voto expiatorio por la brahmahatyā—regresó gozoso a este sacrificio satra.

Verse 39

तं दृष्ट्वा भ्रातरं ज्येष्ठो बृहद्द्युम्नमुवाच ह । अयं ते ब्रह्महा सत्रमर्वावसुरुपागतः

Al ver a su hermano, el mayor dijo al rey Bṛhaddyumna: «Este Arvāvasu, manchado por la brahmahatyā, ha venido a tu sacrificio satra.»

Verse 40

एनमुत्सारयाशु त्वमस्मात्सत्रान्नृपो त्तम । अन्यथा सत्रयागस्य फलहानिर्भविष्यति

«Oh, el mejor de los reyes, expúlsalo pronto de este satra; de lo contrario, el sacrificio perderá su fruto espiritual.»

Verse 41

इतीरितः स स्वप्रेष्यैर्यागात्तमुदवासयत् । उद्वास्यमानो राजानमर्वावसुरथाब्रवीत्

Así interpelado, el rey hizo que sus servidores lo apartaran del sacrificio. Mientras lo expulsaban, Arvāvasu habló entonces al rey.

Verse 42

न मया ब्रह्महत्येयं बृहद्द्युम्न कृतानघ । किन्तु ज्येष्ठेन मे सा हि ब्रह्महत्या कृता विभो

«Oh rey Bṛhaddyumna, sin mancha, yo no cometí este brahminicidio. Fue mi hermano mayor quien perpetró esa brahmahatyā, oh señor.»

Verse 43

ब्रह्महत्याव्रतं चीर्णं तदर्थं च मया धुना । एवमुक्तोपि राजासौ वचसा स परावसोः

«Por esa misma causa he cumplido ahora el voto expiatorio por la brahmahatyā.» Aunque se le habló así, aquel rey—por las palabras de Parāvasu—permaneció firme en su determinación.

Verse 44

अर्वावसुं निजात्सत्रादुदवासयदाशु वै । धिक्कृतो ब्राह्मणैश्चायं ययौ तूष्णीं वनं तदा

En verdad, lo expulsó de inmediato a Arvāvasu de su propio satra. Reprendido por los brāhmaṇas, Arvāvasu se fue entonces en silencio al bosque.

Verse 45

मुनिवृन्दसमाकीर्णं तपोवनमुपेत्य सः । अर्वावसुस्तपश्चक्रे देवैरपि सुदुष्करम्

Al entrar en el bosque de austeridades colmado de multitudes de sabios, Arvāvasu emprendió una severa penitencia, difícil incluso para los dioses.

Verse 46

तपः कुर्वंस्तथादित्यमुपतस्थे समा हितः । मूर्तिमांस्तपसा तस्य महताऽदुष्टधीः स्वयम्

Mientras practicaba austeridades, adoró a Āditya, el Sol, con concentración firme. Entonces, por el poder de su gran penitencia, el Sol—tomando forma corpórea—se manifestó por sí mismo ante aquel de mente pura.

Verse 47

आविरासीत्स्वया दीप्त्या भासयञ्जगतीतलम् । कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्भास्करो देवताग्रणीः

Entonces el Sol—guía entre los dioses, ojo del mundo y testigo de todas las obras—se manifestó, iluminando la faz de la tierra con su propio resplandor.

Verse 48

आविर्बभूवुर्देवाश्च पुरस्कृत्य शचीपतिम् । इन्द्रादयस्ततो देवाः प्रोचुरर्वावसुं द्विजाः

Y también aparecieron los dioses, poniendo al frente a Indra, señor de Śacī. Entonces los dioses, encabezados por Indra, hablaron a Arvāvasu, oh brāhmana.

Verse 49

अर्वावसो त्वं प्रवरस्तपसा ब्रह्म चर्यतः । आचारेण श्रुतेनापि वेदशास्त्रादिशिक्षया

«Arvāvasu, eres el más excelso: por tu austeridad, por tu brahmacarya, por tu recta conducta, por tu saber sagrado y por tu disciplina en los Vedas y los śāstras.»

Verse 50

निराकृतोवमानेन त्वं परावसुना बहु । तथापि क्षमया युक्तो न कुप्यति भवान्यतः

«Aunque Parāvasu te ha rechazado muchas veces con insultos, aun así, dotado de paciencia, no te enojas: tal es tu naturaleza.»

Verse 51

यस्माज्ज्येष्ठोऽवधीत्तातं न हिंसीस्त्वं महामते । ब्रह्महत्याव्रतं यस्मात्तदर्थं चरितं त्वया

Puesto que el hermano mayor dio muerte al padre, tú, oh magnánimo, no respondiste con violencia; y porque, por esa misma causa, cumpliste el voto expiatorio por la brahma-hatyā.

Verse 52

अतः स्वीकुर्म हे त्वां तु पराकुर्मः परावसुम् । उक्त्वैवं बलभिन्मुख्याः सर्वे च त्रिदिवालयाः

«Por tanto, te aceptamos a ti y expulsamos a Parāvasu». Dicho esto, todos los moradores del cielo, con Indra —el matador de Bala— a la cabeza, proclamaron su decisión.

Verse 53

तं ते प्रवरयामासुर्निरासुश्च परावसुम् । पुनरिंद्रादयो देवाः पुरोधाय दिवाकरम्

Entonces lo eligieron como el más excelso y expulsaron a Parāvasu. Después, los dioses encabezados por Indra, poniendo al Sol como su guía, prosiguieron en el asunto.

Verse 54

अर्वावसुं प्रोचुरिदं वरं त्वं वरयेति वै । स चापि प्रार्थयामास जनकस्योत्थितिं पुन

Dijeron a Arvāvasu: «Elige un don; pide lo que deseas». Y él, a su vez, solicitó de nuevo la restitución a la vida de su padre.

Verse 55

वधे चास्मरणं देवानात्मनो जनकस्य वै । तथास्त्विति सुराः प्रोचुः पुनरूचुरिदं वचः

«Y que no haya recuerdo entre los dioses de aquella muerte, y que mi padre quede libre de su carga». Los dioses respondieron: «Así sea», y luego volvieron a pronunciar estas palabras.

Verse 56

वरं चान्यं प्रदास्यामो वरय त्वं महामते । एवमुक्तः सुरैः सोयमर्वावसुरभाषत

Los dioses dijeron: «Te concederemos aún otro don; elige, oh magnánimo». Así interpelado por los dioses, Arvāvasu respondió.

Verse 57

मम भ्रातुरदुष्टत्वं भवतु त्रिदशालयाः । अर्वावसोर्वचः श्रुत्वा त्रिदशाः पुनरब्रुवन्

Al oír las palabras de Arvāvasu—«Oh moradores del cielo, que mi hermano quede libre de pecado»—los dioses hablaron de nuevo en respuesta.

Verse 58

ब्राह्मणस्य पितुर्घातान्महान्दोषः परावसोः । न ह्यन्यकृतपापस्य परेणानुष्ठितेन वै

«Por haber dado muerte al padre de un brāhmaṇa, Parāvasu carga con una culpa gravísima; pues el pecado cometido por uno no se borra con ritos realizados por otro.»

Verse 59

प्रायश्चित्तेन शांतिः स्यान्महापातकपंचके । पितुर्ब्राह्मणहंतुस्तु सुतरां नास्ति निष्कृतिः

«Mediante ritos expiatorios puede alcanzarse la apaciguación respecto de los cinco grandes pecados; pero para quien mata al padre de un brāhmaṇa, con mayor razón no hay verdadera expiación.»

Verse 60

आत्मनानुष्ठितेनापि व्रतेन न हि दुष्कृतिः । परावसोस्तव भ्रातुरतो नैवास्ति निष्कृतिः

«Aun cuando uno mismo emprenda un voto, esa mala acción no queda deshecha; por ello, para tu hermano Parāvasu no hay expiación por medios ordinarios.»

Verse 61

अतोऽस्माभिरदुष्टत्वमस्मै दातुं न शक्यते । अर्वावसुः पुनःप्राह देवानिंद्रपुरोगमान्

«Por ello, no nos es posible concederle la impecabilidad». Después de esto, Arvāvasu volvió a dirigirse a los dioses, con Indra a la cabeza.

Verse 62

तथापि युष्मन्माहात्म्यात्प्रसादाद्भवतां तथा । पितुर्ब्राह्मणहंतुर्मे भ्रातुस्त्रिदशसत्तमाः

Arvāvasu dijo: «Aun así, por vuestra grandeza y por vuestra benévola gracia, oh los mejores de los dioses—(decidme) acerca de mi hermano, el matador del padre de un brāhmaṇa—».

Verse 63

यथा स्यान्निष्कृतिर्ब्रूत तथैव कृपया युताः । एवमर्वावसोः श्रुत्वा वचस्ते त्रिदशालयाः

«Decidnos, con compasión, de qué modo puede haber expiación.» Al oír así las palabras de Arvāvasu, los moradores del cielo—

Verse 64

ध्यात्वा तु सुचिरं कालं विनिश्चित्येदमबुवन् । उपायं ते प्रवक्ष्यामस्तत्पातकनिवारणम्

Tras meditar largo tiempo y tomar una decisión, dijeron: «Te expondremos un medio, uno que aparta ese pecado».

Verse 65

दक्षिणांबुनिधौ पुण्ये रामसेतौ विमुक्तिदे । धनुष्कोटिरिति ख्यातं तीर्थमस्ति विमुक्तिदम्

«En el sagrado océano del sur, en Rāmasetu—dador de liberación—hay un tīrtha célebre llamado Dhanuṣkoṭi, que otorga liberación».

Verse 66

ब्रह्महत्यासुरापानस्वर्णस्तेयविनाशनम् । गुरुतल्पगसंसर्गदोषाणामपि नाशनम्

Destruye los pecados de matar a un brahmán, de beber embriagantes y de robar oro; y también destruye las faltas nacidas de la unión ilícita vinculada al lecho del guru.

Verse 67

अकामेनापि यः स्नायादपवर्गफलप्रदम् । दुःस्वप्ननाशनं धन्यं नरकक्लेशनाशनम्

Aun quien se baña allí sin deseo alguno obtiene el fruto de la liberación. Destruye los malos sueños, es auspicioso y bendito, y elimina los tormentos del infierno.

Verse 68

कैलासादिपदप्राप्तिकारणं परमार्थदम् । सर्वकाममिदं पुंसामृणदारिद्र्यनाशनम्

Se vuelve causa de alcanzar estados como Kailāsa y concede el bien supremo. Para los hombres cumple todos los fines y destruye la deuda y la pobreza.

Verse 69

धनुष्कोटिर्धनु ष्कोटिर्धनुष्कोटिरितीरणात् । स्वर्गापवर्गदं पुंसां महापुण्यफलप्रदम्

Al pronunciar el nombre «Dhanuṣkoṭi, Dhanuṣkoṭi, Dhanuṣkoṭi», concede a las personas cielo y liberación, otorgando los frutos de un gran mérito.

Verse 70

तत्र गत्वा तव भ्राता स्नायाद्यदि परावसुः । तत्क्षणादेव ते ज्येष्ठो मुच्यते ब्रह्महत्यया

Si tu hermano Parāvasu va allí y se baña, en ese mismo instante tu hermano mayor queda liberado del pecado de matar a un brahmán.

Verse 71

इदं रहस्यं सुमहत्प्रायश्चित्तमुदीरितम् । उक्त्वेत्यर्वावसुं देवाः प्रययुः स्वपुरीं प्रति

Así, tras proclamar a Arvāvasu este gran secreto—una expiación extraordinaria—los dioses partieron hacia su propia morada.

Verse 72

तत अर्वावसुर्ज्येष्ठं समादाय परावसुम् । रामचन्द्रधनुष्कोटिं प्रययौ मुक्तिदायिनीम्

Entonces Arvāvasu, llevando consigo a su hermano mayor Parāvasu, partió hacia la Dhanuṣkoṭi de Rāmacandra, la que otorga liberación.

Verse 73

सेतौ संकल्पमुक्त्वा तु नियमेन परावसुः । सह भ्रात्रा धनुष्कोटौ सस्नौ पातकशुद्धये

En el Setu, Parāvasu—tras formular un solemne voto y observar la disciplina prescrita—se bañó en Dhanuṣkoṭi junto con su hermano, para purificarse del pecado.

Verse 74

स्नात्वोत्थितं धनुष्कोटौ तं प्रोवाचाशरीरिणी । परावसो विनष्टा ते पितुर्ब्राह्मणघातजा

Cuando hubo terminado el baño y se alzó en Dhanuṣkoṭi, una voz incorpórea le habló: «Oh Parāvasu, ha sido destruido el pecado de tu padre, nacido del asesinato de un brahmán».

Verse 75

ब्रह्महत्या महा घोरा नरकक्लेशकारिणी । इत्युक्त्वा विररामाथ सापि वागशरीरिणी

«El brahminicidio es sumamente terrible y causa los tormentos del infierno». Dicho esto, aquella voz incorpórea guardó silencio.

Verse 76

परावसुस्तदा विप्राः कनिष्ठेन समन्वितः । रामचन्द्रधनुष्कोटिं प्रणम्य च सभक्तिकम्

Entonces Parāvasu —oh brāhmanes— acompañado de su hermano menor, se postró con devoción ante el Dhanuṣkoṭi de Rāmacandra.

Verse 77

रामनाथं महादेवं नत्वा भक्तिपुरःसरम् । विमुक्तपातको विप्राः प्रययौ पितुराश्रमम्

Oh brāhmanes, tras postrarse ante Rāmanātha Mahādeva, llevando la devoción por delante, libre de pecado partió luego hacia el āśrama de su padre.

Verse 78

मृत्वोत्थितस्तदा रैभ्यो दृष्ट्वा पुत्रौ समागतौ । संतुष्टहृदयो ह्यास्ते पुत्राभ्यां स्वाश्रमे तदा

Entonces Raibhya, como si hubiera resucitado tras la muerte, vio regresar a sus dos hijos; y con el corazón complacido, permaneció en su propio āśrama junto a ellos.

Verse 79

रामचन्द्रधनुष्कोटौ स्नानेन हतपातकम् । एनं परावसुं सर्वे स्वीचक्रुर्मुनयस्तदा

Al bañarse en el Dhanuṣkoṭi de Rāmacandra, sus pecados fueron destruidos; entonces todos los munis aceptaron de nuevo a este Parāvasu en su comunidad.

Verse 80

एवं परावसोरुक्तं ब्रह्महत्याविमोक्षणम् । स्नानमात्राद्धनुष्कोटौ युष्माकं मुनिपुंगवाः

Así se ha declarado la liberación de Parāvasu del pecado de matar a un brāhmana: en Dhanuṣkoṭi, con el solo baño—oh los mejores entre los munis—se alcanza tal redención.

Verse 82

महापातकसंघाश्च नश्येयुर्मज्जनादिह । य इमं पठतेऽध्यायं ब्रह्महत्याविमोक्षणम्

Aquí, por el baño sagrado, se destruyen incluso multitudes de grandes pecados; y quien recita este capítulo sobre la liberación del pecado de matar a un brāhmaṇa obtiene ese mérito purificador.

Verse 83

ब्रह्महत्या विनश्येत तत्क्षणान्नास्ति संशयः । सुरापानादयोऽप्यस्य शांतिं गच्छेयुरंजसा

La Brahmahatyā se destruye en ese mismo instante, sin duda alguna. Incluso pecados como beber licor y otros semejantes hallan para él apaciguamiento con rapidez.

Verse 91

सुरा पानादयो विप्रा नश्यंत्येवात्र मज्जनात् । सत्यंसत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते

Oh brāhmaṇas, el beber licor y faltas semejantes perecen ciertamente aquí por la inmersión. «¡Verdad, verdad—otra vez, verdad!»—así se proclama con el brazo en alto.