Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 39

Rishi: Yajurvedic ritual lineage attribution (Śukla tradition).
Devata: Vāyu/Mātariśvan (and the addressed ‘deva’ as recipient of vaṣaṭ).
Chandas: Triṣṭubh.

सं ते॑ वा॒युर्मा॑त॒रिश्वा॑ दधातूत्ता॒नाया॒ हृद॑यं॒ यद्विक॑स्तम् । यो दे॒वानां॒ चर॑सि प्रा॒णथे॑न॒ कस्मै॑ देव॒ वष॑डस्तु॒ तुभ्य॑म्

saṁ te vāyúr mātáriśvā dadhātūttānā́yā hṛ́dayaṁ yád víkastam | yó devā́nāṁ cárasi prāṇáthena kásmai deva váṣaḍ astu túbhyam

Que Vāyu, Mātariśvan, disponga para ti el corazón del (altar) extendido, aquello que está ampliamente desplegado. Tú que te mueves entre los dioses por el aliento vital—oh dios, ¿para quién será el clamor «Vaṣaṭ»? Para ti, en verdad.

सम् । ते॑ । वा॒युः । मा॒त॒रिश्वा॑ । दधातु । उत्ता॒नायाः॑ । हृद॑यम् । यत् । विक॑स्तम् । यः । दे॒वानाम् । चर॑सि । प्रा॒णथा॑-इति । एन॑ । कस्मै॑ । देव । वष॑ट् । अ॒स्तु । तुभ्य॑म् ।

सम्together; completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootत्वद्
वायुःVāyu (Wind-god)
वायुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवायु
मातरिश्वाMātariśvan (epithet of Vāyu/Agni; the one moving in the mother/atmosphere)
मातरिश्वा:
कर्तृ (apposition to वायुः)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootमातरिश्वन्
दधातुmay (he) place; may (he) set
दधातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा
उत्तानायाःof the outstretched (one)
उत्तानायाः:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootउत्तान
हृदयम्heart
हृदयम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहृदय
यत्which
यत्:
कर्म (correlative to हृदयम्)
TypePronoun (relative)
Rootयद्
विकस्तम्opened; expanded; unfolded
विकस्तम्:
विशेषण (of यत्/हृदयम्)
TypeParticiple/Adjective
Rootवि + कस्
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद्
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव
चरसिyou move; you roam
चरसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootचर्
प्राणथेनwith (your) breathing; with vital breath
प्राणथेन:
करण
TypeNoun
Rootप्राणथ
कस्मैto whom?
कस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun (interrogative)
Rootकिम्
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव
वषट्vaṣaṭ (ritual call)
वषट्:
TypeIndeclinable (ritual exclamation)
Rootवषट्
अस्तुlet it be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
तुभ्यम्for you; to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootत्वद्
V
Vāyu
M
Mātariśvan
D
Deva (recipient of vaṣaṭ)