युद्धप्रारम्भवर्णनम् — Description of the Commencement of Battle

Verse 1

ब्रह्मोवाच । हर्य्यादयस्सुरास्ते च दृष्ट्वा तच्चरितं विभोः । सुप्रसन्ना बभूवुर्हि विश्वासासक्तमानसाः

Brahmā dijo: Al contemplar aquella acción divina del Señor omnipenetrante, Hari (Viṣṇu) y los demás dioses quedaron sumamente complacidos; sus mentes se aferraron firmemente a la fe y a la confianza en Él.

Verse 2

वल्गंतः कुर्वतो नादं भाविताश्शिवतेजसा । कुमारन्ते पुरस्कृत्य तारकं हंतुमाययुः

Saltando y alzando un clamor resonante, fortalecidos por el esplendor divino de Śiva, partieron—poniendo a Kumāra al frente—para dar muerte a Tāraka.

Verse 3

देवानामुद्यमं श्रुत्वा तारकोऽपि महाबलः । सैन्येन महता सद्यो ययौ योद्धुं सुरान् प्रति

Al oír la movilización de los dioses, Tāraka, de gran poder, marchó de inmediato con un vasto ejército, decidido a combatir contra los devas.

Verse 4

देवा दृष्ट्वा समायांतं तारकस्य महाबलम् । बलेन बहुकुर्वन्तः सिंहनादं विसिस्मियुः

Al ver a Tāraka acercarse con fuerza inmensa, los Devas, reuniendo su propio vigor, alzaron un rugido de batalla como de león; mas por dentro quedaron sobrecogidos ante su poder.

Verse 5

तदा नभोऽऽङ्गना वाणीं जगादोपरि सत्वरम् । शङ्करप्रेरिता सद्यो हर्यादीनखिलान् सुरान्

Entonces, de inmediato, la Voz celestial en el firmamento habló con presteza desde lo alto—impulsada por Śaṅkara—y al instante se dirigió a todos los dioses, comenzando por Hari (Viṣṇu).

Verse 6

व्योमवाण्युवाच । कुमारं च पुरस्कृत्य सुरा यूयं समुद्यताः । दैत्यान्विजित्य संग्रामे जयिनोऽथ भविष्यथ

Dijo Vyomavāṇī: «Oh dioses, poned a Kumāra al frente y avanzad con determinación. Tras vencer a los Dāitya en la batalla, seréis entonces victoriosos».

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे युद्धप्रारंभवर्णनं नाम सप्तमोऽध्यायः

Así, en el Śrī Śiva Mahāpurāṇa—en la segunda sección, la Rudra Saṃhitā, y en la cuarta división llamada Kumārakhaṇḍa—concluye el capítulo séptimo, titulado «Descripción del comienzo de la batalla».

Verse 8

कुमारं च पुरस्कृत्य सर्वे ते जातसाध्वसाः । योद्धुकामास्सुरा जग्मुर्महीसागरसंगमम्

Poniendo a Kumāra al frente, todos aquellos asuras—ya sobrecogidos por el temor—partieron, deseosos de combatir, hacia la confluencia donde la tierra se encuentra con el océano.

Verse 9

आजगाम द्रुतं तत्र यत्र देवास्स तारकः । सैन्येन महता सार्द्धं सुरै र्बहुभिरावृत्

Entonces Tāraka llegó velozmente al lugar donde estaban los dioses, rodeado de muchos devas y acompañado por un ejército inmenso.

Verse 10

रणदुंदुभयो नेदुः प्रलयांबुद्निस्स्वनाः । कर्कशानि च वाद्यानि पराणि च तदागमे

Entonces tronaron los tambores de guerra, resonando como las nubes rugientes del pralaya; y a su llegada, también otros instrumentos de áspero sonido estallaron en estruendo.

Verse 11

गर्जमानास्तदा दैत्यास्तारकेणसुरेण ह । कंपयन्तो भुवं पादक्रमैर्वल्गुनकारकाः

Entonces los Daityas, rugiendo con fuerza bajo el mando del asura Tāraka, comenzaron a sacudir la tierra con el golpe de sus pasos, sembrando alboroto y espanto por doquier.

Verse 12

तच्छ्रुत्वा रवमत्युग्रं सर्वे देवा विनिर्भयाः । ऐकपद्येन चोत्तस्थुर्योद्धुकामाश्च तारकम्

Al oír aquel rugido sumamente feroz, todos los dioses se volvieron intrépidos. En un instante se alzaron al unísono, deseosos de combatir a Tāraka.

Verse 13

गजमारोप्य देवेन्द्रः कुमारं त्यग्रतोऽभवत् । सुरसैन्येन महता लोकपालैस्समावृतः

Montado en su elefante, Indra, señor de los Devas, avanzó hacia Kumāra, rodeado por un vasto ejército celestial y acompañado por los guardianes de los mundos.

Verse 14

तदा दुंदुभयो नेदुर्भेरीतूर्याण्यनेकशः । वीणावेणुमृदंगानि तथा गंधर्वनिस्स्वनाः

Entonces resonaron los duṃdubhi; y una y otra vez se tocaron los bherī y muchos instrumentos tūrīya. También sonaron vīṇās, flautas y mṛdaṅgas, junto con las melodiosas reverberaciones de los Gandharvas.

Verse 15

गजं दत्त्वा महेन्द्राय कुमारो यानमारुहत् । अनेकाश्चर्यसंभूतं नानारत्नसमन्वितम्

Tras ofrecer un elefante a Mahendra (Indra), Kumāra subió a su carro celestial, maravillosamente forjado, colmado de prodigios y adornado con toda clase de joyas.

Verse 16

विमानमारुह्य तदा महायशास्स शांकरिस्सर्वगुणैरुपेतः । श्रिया समेतः परया बभौ महान् संवीज्यमानश्चमरैर्महाग्रभैः

Entonces, subiendo al carro celestial, aquel hijo de Śaṅkara, de gran renombre y colmado de todas las nobles virtudes, resplandeció con majestuosa gloria, acompañado por la suprema Śrī (prosperidad), mientras era abanicoado con grandes y auspiciosos camaras, los abanicos de cola de yak.

Verse 17

प्राचेतसं छत्रमतीवसुप्रभं रत्नैरुपेतं विविधैर्विराजितम् । धृतं तदा तच्च कुमारमूर्ध्नि वै ह्यनन्तचान्द्रैः किरणैर्महाप्रभैः

Entonces, un parasol real de Prācetas, de brillo extraordinario y engalanado con diversas joyas, fue sostenido sobre la cabeza del divino Kumāra; y ardía con incontables rayos, semejantes a los de la luna, de gran esplendor.

Verse 18

मिलितास्ते तदा सर्वे देवाश्शक्रपुरोगमा । स्वैःस्वैर्बलैः परिवृता युद्धकामा महाबलाः

Entonces todos los dioses se reunieron, con Śakra (Indra) a la cabeza. Rodeados por sus propias huestes, aquellos poderosos, deseosos de combatir, se dispusieron para la guerra.

Verse 19

एवं देवाश्च दैत्याश्च योद्धुकामाः स्थिता भुवि । सैन्येन महता तेन व्यूहं कृत्वा पृथक् पृथक्

Así, tanto los Devas como los Daityas, ansiosos de luchar, permanecieron sobre la tierra; y con aquel gran ejército, cada bando, por separado, formó su propio despliegue de batalla (vyūha).

Verse 20

ते सेने सुरदैत्यानां शुशुभाते परस्परम् । हंतुकामे तदान्योन्यं स्तूयमाने च बन्दिभिः

Entonces, aquellos dos ejércitos—el de los dioses y el de los daityas—resplandecían frente a frente, cada cual deseoso de dar muerte al otro, mientras los bardos los alababan con cantos.

Verse 21

उभे सेनं तदा तेषामगर्जेतां वनोपमे । भयंकरेऽत्यवीराणामितरेषां सुखावहे

Entonces, ambos ejércitos rugieron como un bosque que retumba. A los del todo faltos de valor aquel bramido les fue terrible; mas a los valientes les trajo ánimo y gozo.

Verse 22

एतस्मिन्नन्तरे तत्र बलोन्मत्ताः परस्परम् । दैत्या देवा महावीरा युयुधुः क्रोधविह्वलाः

Entretanto, allí mismo y en ese instante, los grandes héroes—Daityas y Devas—embriagados por su propia fuerza, combatieron entre sí, con la mente turbada e impulsada por la ira.

Verse 23

आसीत्सुतुमुलं युद्धं देवदैत्यसमाकुलम् । रुण्डमुंडांकितं सर्वं क्षणेन समपद्यत

Surgió una batalla muy tumultuosa entre Devas y Daityas; en un momento, todo el campo quedó marcado por troncos decapitados y cabezas caídas.

Verse 24

भूमौ निपतितास्तत्र शतशोऽथ सहस्रशः । निकृत्तांगा महाशस्त्रैर्निहता वीरसंमताः

Allí, sobre el suelo, cayeron por cientos y miles, con los miembros cercenados por armas poderosas; héroes renombrados fueron abatidos.

Verse 25

केषांचिद्बाहवश्छिन्ना खड्पातैस्सुदारुणैः । केषांचिदूरवश्छिन्ना वीराणां मानिनां मृधे

En esa feroz batalla, los brazos de algunos fueron cercenados por espantosos golpes de espada; y los muslos de otros fueron cortados.

Verse 26

केचिन्मथितसर्वांगा गदाभिर्मुद्गरैस्तथा । केचिन्निर्भिन्नहृदयाः पाशैर्भल्लैश्च पातिताः

Algunos tenían todos sus miembros destrozados por mazas y martillos; otros, con el corazón atravesado, cayeron al suelo por lazos y dardos afilados.

Verse 27

केचिद्विदारिताः पृष्ठे कुंतैरृष्टिभिरंकुशैः । छिन्नान्यपि शिरांस्येव पतितानि च भूतले

Algunos fueron desgarrados en la espalda por lanzas, picas y aguijones; y cabezas cortadas también cayeron al suelo.

Verse 28

बहूनि च कबंधानि नृत्यमानानि तत्र वै । वल्गमानानि शतशो उद्यतास्त्रकराणि च

Allí, en verdad, se veían muchos troncos sin cabeza danzando; por centenares saltaban, con las manos alzadas y armas empuñadas.

Verse 29

नद्यः प्रवर्तितास्तत्र शतशोऽसृङ्वहास्तदा । भूतप्रेतादयस्तत्र शतशश्च समागताः

Entonces, en aquel lugar, comenzaron a fluir cientos de ríos, corrientes que llevaban sangre. Y allí también se congregaron por centenares huestes como los bhūtas y los pretas.

Verse 30

गोमायवश्शिवा तत्र भक्षयन्तः पलं बहु । तथा गृध्रवटाश्येना वायसा मांसभक्षकाः । बुभुजुः पतितानां च पलानि सुबहूनि वै

Allí, los chacales y las hienas devoraban mucha carne. Asimismo, los buitres, los murciélagos, los halcones y los cuervos—comedores de carne—consumieron en verdad innumerables trozos de carne de los caídos.

Verse 31

एतस्मिन्नन्तरे तत्र तारकाख्यो महाबलः । सैन्येन महता सद्यो ययौ योद्धुं सुरान् प्रति

Entretanto, en ese mismo instante, el poderosísimo llamado Tāraka, acompañado de un vasto ejército, partió de inmediato hacia allí para hacer la guerra contra los Devas.

Verse 32

देवा दृष्ट्वा समायान्तं तारकं युद्धदुर्मदम् । योद्धुकामं तदा सद्यो ययुश्शक्रादयस्तदा । बभूवाथ महोन्नादस्सेनयोरुभयोरपि

Al ver que Tāraka se acercaba, soberbio por la embriaguez de la batalla, los dioses, encabezados por Śakra (Indra), salieron de inmediato, deseosos de combatir. Entonces se alzó un estruendo inmenso de ambos ejércitos.

Verse 33

अथाभूद्द्वंद्वयुद्धं हि सुरासुरविमर्दनम् । यं दृष्ट्वा हर्षिता वीराः क्लीबाश्च भयमागता

Entonces surgió un duelo feroz: un combate aplastante entre los devas y los asuras. Al verlo, los valientes se llenaron de júbilo, mientras los cobardes fueron presa del miedo.

Verse 34

तारको युयुधे युद्धे शक्रेण दितिजो बली । अग्निना सह संह्रादो जंभेनैव यमः स्वयम्

En aquella batalla, el poderoso daitya Tāraka luchó con Śakra (Indra). Saṃhrāda combatió con Agni, y el propio Yama batalló con Jambha.

Verse 35

महाप्रभुर्नैरृतेन पाशी सह बलेन च । सुवीरो वायुना सार्धं पवमानेन गुह्यराट्

Mahāprabhu, el Señor poderosísimo, marchó acompañado de Nairṛta; Pāśī avanzó junto con Bala. Suvīra se adelantó con Vāyu y con Pavamāna, y Guhyarāṭ, rey de los Guhyakas, tomó también su puesto. Así, los séquitos divinos se reunieron en filas ordenadas para cumplir el designio del Señor.

Verse 36

ईशानेन समं शंभुर्युयुधे रणवित्तमः । शुंभश्शेषेण युयुधे कुंभश्चन्द्रेण दानवः

Śambhu, el más consumado conocedor del combate, luchó en igualdad con Īśāna. Śuṃbha combatió con Śeṣa, y el demonio Kuṃbha combatió con Candra, la Luna.

Verse 37

कुंबरो मिहिरेणाजौ महाबल पराक्रमः । युयुधे परमास्त्रैश्च नानायुद्धविशारदः

En aquella batalla, Kumbara—dotado de gran fuerza y valentía—combatió contra Mihira, empleando armas celestiales supremas, pues era diestro en muchas artes de la guerra.

Verse 38

एवं द्वन्द्वेन युद्धेन महता च सुरासुराः । संगरे युयुधुस्सर्वे बलेन कृतनिश्च याः

Así, mediante feroces combates singulares y una gran batalla, todos los devas y asuras lucharon en aquel conflicto, con la determinación afianzada por su propia fuerza.

Verse 39

अन्योन्यं स्पर्द्धमानास्तेऽमरा दैत्या महाबलाः । तस्मिन्देवासुरे युद्धे दुर्जया अभवन्मुने

Oh sabio, aquellos poderosos Devas y Daityas, desafiándose mutuamente, se volvieron difíciles de vencer en esa guerra entre dioses y demonios.

Verse 40

तदा च तेषां सुरदानवानां बभूव युद्धं तुमुलं जयैषिणाम् । सुखावहं वीरमनस्विनां वै भयावहं चैव तथेतरेषाम्

Entonces, entre aquellos Devas y Dānavas que ansiaban la victoria, surgió una batalla feroz y tumultuosa. Para los heroicos y de ánimo firme fue motivo de júbilo; mas para los otros, fue en verdad causa de terror.

Verse 41

मही महारौद्रतरा विनष्टकैस्सुरासुरैर्वै पतितैरनेकशः । तस्मिन्नगम्यातिभयानका तदा जाता महासौख्यवहा मनस्विनाम्

La tierra se volvió sumamente espantosa, sembrada de los cuerpos caídos de devas y asuras. Sin embargo, para los de mente firme, surgió una causa de gran bienaventuranza y gozo interior.