क्रौञ्चशरणागमनम् तथा बाणासुरवधः (Krauñca Seeks Refuge; Slaying of Bāṇāsura)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र क्रौञ्चनामाचलो मुने । आजगाम कुमारस्य शरणं बाणपीडित

Brahmā dijo: Mientras tanto, oh sabio, la montaña llamada Krauñca, atormentada por las flechas, llegó allí y buscó refugio a los pies de Kumāra (Skanda).

Verse 2

पलायमानो यो युद्धादसोढा तेज ऐश्वरम् । तुतोदातीव स क्रौञ्चं कोट्यायुतबलान्वितः

Aquel que había estado huyendo de la batalla, incapaz de soportar el esplendor abrumador y el poder señorial, atacó entonces el monte Krauñca como si lo atravesara, dotado con la fuerza de decenas de millones.

Verse 3

प्रणिपत्य कुमारस्य स भक्त्या चरणाम्बुजम् । प्रेमनिर्भरया वाचा तुष्टाव गुहमादरात्

Postrándose con devoción a los pies de loto de Kumāra, luego alabó a Guha con reverente esmero, con palabras desbordantes de amor.

Verse 4

क्रौंच उवाच । कुमार स्कंद देवेश तारकासुरनाशक । पाहि मां शरणापन्नं बाणासुरनिपीडितम्

Dijo Krauñca: «Oh Kumāra Skanda, Señor de los dioses, destructor del asura Tārakāsura: protégeme a mí, que he venido a ti en busca de refugio, atormentado por Bāṇāsura».

Verse 5

संगरात्ते महासेन समुच्छिन्नः पलायितः । न्यपीडयच्च मागत्य हा नाथ करुणाकर

«En la batalla, tu gran ejército fue destrozado y huyó. Luego él vino contra mí y me oprimió. ¡Oh Señor, océano de compasión, protégeme!»

Verse 6

तत्पीडितस्ते शरणमागतोऽहं सुदुःखितः । पलायमानो देवेश शरजन्मन्दयां कुरु

Afligido por él, he venido a Ti en busca de refugio, sumido en gran dolor. Mientras huyo pidiendo amparo, oh Señor de los dioses—oh Śarajanman (Kārtikeya)—ten compasión de mí.

Verse 7

दैत्यं तं नाशय विभो बाणाह्वं मां सुखीकुरु । दैत्यघ्नस्त्वं विशेषेण देवावनकरस्स्वराट्

Oh Señor omnipenetrante, destruye a ese daitya llamado Bāṇa y concédeme seguridad y sosiego. Tú eres, de modo especial, el matador de los Daityas, el soberano que protege a los dioses.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इति क्रौंचस्तुतस्स्कन्दः प्रसन्नो भक्तपालकः । गृहीत्वा शक्तिमतुलां स्वां सस्मार शिवो धिया

Brahmā dijo: Así, alabado por Krauncha, Skanda—protector de los devotos—se mostró complacido y benévolo. Tomando su propia lanza Śakti, incomparable, recordó en su interior al Señor Śiva con mente concentrada.

Verse 9

चिक्षेप तां समुद्दिश्य स बाणं शंकरात्मजः । महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः

Apuntando hacia ella, el hijo de Śaṅkara arrojó aquella flecha. Entonces se alzó un estruendo inmenso, y las direcciones y el mismo cielo se encendieron en llamas.

Verse 10

सबलं भस्मसात्कृत्वासुरं तं क्षणमात्रतः । गुहोपकंठं शक्तिस्सा जगाम परमा मुने

Oh gran sabio, en un solo instante aquella Śakti suprema redujo a cenizas al poderoso asura. Luego regresó a Guha (Kārttikeya) y permaneció junto a su costado.

Verse 11

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे बाणप्रलंबवध कुमारविजयवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः

Así, en el Śrī Śiva Mahāpurāṇa—en el Segundo Libro, la Rudrasaṃhitā, en la Cuarta sección llamada Kumārakhaṇḍa—concluye el Capítulo Undécimo, titulado: «La muerte de Bāṇa y Pralamba y la narración de la victoria de Kumāra».

Verse 12

तच्छुत्वा स्वामिवचनं मुदितो गिरिराट् तदा । स्तुत्वा गुहं तदारातिं स्वधाम प्रत्यपद्यत

Al oír las palabras de su Señor, el rey de las montañas se llenó de júbilo. Luego, tras alabar a Guha—destructor del enemigo—regresó a su propia morada.

Verse 13

ततः स्कन्दो महेशस्य मुदा स्थापितवान्मुने । त्रीणि लिंगानि तत्रैव पापघ्नानि विधानतः

Entonces, oh sabio, Skanda, con gozo, instaló allí mismo tres liṅgas de Maheśa conforme a los ritos prescritos—liṅgas que destruyen los pecados.

Verse 14

प्रतिज्ञेश्वरनामादौ कपालेश्वरमादरात् । कुमारेश्वरमेवाथ सर्वसिद्धिप्रदं त्रयम्

Primero, con el nombre de «Pratijñeśvara»; luego, con reverencia, «Kapāleśvara»; y después, «Kumāreśvara»: esta tríada de santos nombres de Śiva concede en verdad toda siddhi, toda realización espiritual.

Verse 15

पुनस्सर्वेश्वरस्तत्र जयस्तंभसमीपतः । स्तंभेश्वराभिधं लिंगं गुहः स्थापितवान्मुदा

De nuevo, allí, cerca del Pilar de la Victoria, Guha estableció gozoso un Liṅga llamado “Stambheśvara”, rindiendo culto a Sarveśvara—Śiva, el Señor de todo.

Verse 16

ततस्सर्वे सुरास्तत्र विष्णुप्रभृतयो मुदा । लिंगं स्थापितवंतस्ते देवदेवस्य शूलिनः

Entonces, todos los dioses allí—comenzando por Viṣṇu—establecieron gozosos el Liṅga del Señor portador del tridente, Śiva, el Dios de dioses.

Verse 17

सर्वेषां शिवलिंगानां महिमाभूत्तदाद्भुतः । सर्वकामप्रदश्चापि मुक्तिदो भक्तिकारिणाम्

En aquel momento, la gloria de todos los Śiva-liṅga se volvió verdaderamente maravillosa. Conceden todo deseo digno y otorgan la liberación a quienes cultivan la devoción (bhakti).

Verse 18

ततस्सर्वे सुरा विष्णुप्रमुखाः प्रीतमानसाः । ऐच्छन्गिरिवरं गंतुं पुरस्कृत्य गुहं मुदा

Entonces todos los dioses—encabezados por Viṣṇu—con el corazón complacido, desearon ir a aquella montaña excelsa, y con alegría pusieron a Guha (Kārtikeya) al frente.

Verse 19

तस्मिन्नवसरे शेषपुत्रः कुमुद नामकः । आजगाम कुमारस्य शरणं दैत्यपीडितः

En ese mismo instante llegó Kumuda—tenido por hijo de Śeṣa—atormentado por los daityas, y buscó refugio a los pies de Kumāra (el Señor Skanda).

Verse 20

प्रलंबाख्योऽसुरो यो हि रणादस्मात्पलायितः । स तत्रोपद्रवं चक्रे प्रबलस्तारकानुगः

Aquel asura llamado Pralamba —que había huido de esta batalla— fue allí y, poderoso y seguidor de Tāraka, provocó de nuevo tumulto y opresión.

Verse 21

सोऽथ शेषस्य तनयः कुमुदोऽहिपतेर्महान् । कुमारशरणं प्राप्तस्तुष्टाव गिरिजात्मजम्

Entonces Kumuda, el ilustre hijo de Śeṣa—gran señor de las serpientes—se acercó a Kumāra en busca de refugio y, con devoción, alabó al divino hijo de Girijā (Skanda).

Verse 22

कुमुद उवाच । देवदेव महादेव वरतात महाप्रभो । पीडितोऽहं प्रलंबेन त्वाहं शरणमागतः

Kumuda dijo: «¡Oh Dios de dioses, oh Mahādeva, oh gran Señor dador de dones! Estoy siendo atormentado por Pralamba; por eso he venido a Ti en busca de refugio».

Verse 23

पाहि मां शरणापन्नं प्रलंबा सुरपीडितम् । कुमार स्कन्द देवेश तारकारे महाप्रभो

Protégeme: he venido a refugiarme en Ti. Pralamba y las huestes que afligen a los dioses me hostigan. ¡Oh Kumāra, oh Skanda, Señor de los devas, poderoso matador de Tāraka—oh gran Soberano, sálvame!

Verse 24

त्वं दीनबंधुः करुणासिन्धुरानतवत्सलः । खलनिग्रहकर्ता हि शरण्यश्च सतां गतिः

Tú eres el amigo y refugio de los desvalidos, un océano de compasión, y siempre afectuoso con quienes se inclinan en entrega. En verdad, eres el castigador de los malvados, el Digno de refugio y el destino supremo de los justos.

Verse 25

कुमुदेनस्तुतश्चेत्थं विज्ञप्तस्तद्वधाय हि । स्वाश्च शक्तिं स जग्राह स्मृत्वा शिवपदांबुजौ

Así, alabado por Kumuda y fervorosamente solicitado para consumar aquella muerte, primero recordó los pies de loto del Señor Śiva; y luego, tomando su propio poder divino, se dispuso a abatir al enemigo.

Verse 26

चिक्षेप तां समुद्दिश्य प्रलंबं गिरिजासुतः । महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः

Apuntando a Pralaṃba, el hijo de Girijā arrojó aquella arma. Entonces se alzó un estruendo inmenso, y las direcciones y el cielo se encendieron en fulgor.

Verse 27

तं सायुतबलं शक्तिर्द्रुतं कृत्वा च भस्मसात् । गुहोपकंठं सहसाजगामाक्लिष्टवारिणी

Esa Śakti, dotada de la fuerza de una división entera, lo redujo con presteza a cenizas. Luego, la infatigable e inquebrantable se acercó al instante a Guha (Kumāra/Skanda).

Verse 28

ततः कुमारः प्रोवाच कुमुदं नागबालकम् । निर्भयः स्वगृहं गच्छ नष्टस्स सबलोऽसुरः

Entonces Kumāra dijo a Kumuda, el joven nāga: «Vuelve a tu morada sin temor. Ese asura poderoso ha sido destruido».

Verse 29

तच्छुत्वा गुहवाक्यं स कुमुदोहिपतेस्सुतः । स्तुत्वा कुमारं नत्वा च पातालं मुदितो ययौ

Al oír las palabras de Guha (Kumāra), Kumuda, hijo del señor de las serpientes, alabó a Kumāra y se inclinó ante él; luego, lleno de gozo, partió hacia Pātāla.

Verse 30

एवं कुमारविजयं वर्णितं ते मुनीश्वर । चरितं तारकवधं परमाश्चर्यकारकम्

Así, oh señor entre los sabios, te he descrito la victoria de Kumāra: el relato de la muerte de Tāraka, una hazaña supremamente maravillosa.

Verse 31

सर्वपापहरं दिव्यं सर्वकामप्रदं नृणाम् । धन्यं यशस्यमायुष्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्

“Es divino y destruye todos los pecados; a los seres humanos concede todo deseo digno. Es auspicioso, otorga fama, acrecienta la vida, y—en especial a los virtuosos—concede tanto el goce mundano como la liberación final (mokṣa).”

Verse 32

ये कीर्तयंति सुयशोऽमितभाग्ययुता नराः । कुमारचरितं दिव्यं शिव लोकं प्रयांति ते

Los hombres de buena fama, colmados de fortuna inconmensurable, que cantan y proclaman este relato divino de Kumāra (Skanda), en verdad alcanzan el mundo de Śiva (Śiva-loka).

Verse 33

श्रोष्यंति ये च तत्कीर्तिं भक्त्या श्रद्धान्विता जनाः । मुक्तिं प्राप्स्यन्ति ते दिव्यामिह भुक्त्वा परं सुखम्

Quienes, llenos de fe y devoción, escuchan esa sagrada gloria, alcanzarán la liberación divina; aun aquí, tras gozar de la dicha suprema, finalmente llegan a la emancipación.