Kumārasya Krāuñcaparvatagamanam (Kumāra’s Departure to Mount Krāuñca)

Verse 1

सूत उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि मल्लिकार्जुनसंभवम् । यः श्रुत्वा भक्तिमान्धीमान्सर्वपापैः प्रमुच्यते

Dijo Sūta: «De aquí en adelante narraré el sagrado advenimiento de Mallikārjuna. Quien lo escuche con devoción y con mente firme y discerniente queda liberado de todos los pecados».

Verse 2

पूर्वं चा कथितं यच्च तत्पुनः कथयाम्यहम् । कुमारचरितं दिव्यं सर्वपापविनाशनम्

Lo que ya he relatado antes, lo contaré de nuevo. Narraré la divina vida de Kumāra (Skanda), que destruye todos los pecados.

Verse 3

यदा पृथ्वीं समाक्रम्य कैलासं पुनरागतः । कुमारस्स शिवापुत्रस्तारकारिर्महाबलः

Cuando el poderoso Kumāra—hijo de Śiva, destructor de Tāraka—hubo recorrido la tierra y regresó de nuevo a Kailāsa, (la narración sagrada prosigue desde ese instante auspicioso).

Verse 4

तदा सुरर्षिरागत्य सर्वं वृत्तं जगाद ह । गणेश्वरविवाहादि भ्रामयंस्तं स्वबुद्धितः

Entonces llegó el sabio divino y le relató todo lo acontecido—comenzando por la boda de Gaṇeśvara—guiándolo (y corrigiéndolo) según su propio discernimiento.

Verse 5

तच्छुत्वा स कुमारो हि प्रणम्य पितरौ च तौ । जगाम पर्वतं क्रौचं पितृभ्यां वारितोऽपि हि

Al oír aquello, el divino Joven se postró ante ambos padres; y aunque ellos intentaron detenerlo, partió aun así hacia el monte Kraunca.

Verse 6

कुमारस्य वियोगेन तन्माता गिरिजा यदा । दुःखितासीत्तदा शंभुस्तामुवाच सुबोधकृत्

Cuando Girijā, la madre de Kumāra, quedó afligida por el dolor de la separación de su hijo, entonces Śaṃbhu (el Señor Śiva), dador de recto entendimiento, le habló para consolarla e instruirla.

Verse 7

कथं प्रिये दुःखितासि न दुःखं कुरु पार्वति । आयास्यति सुतः सुभ्रूस्त्यज्यतां दुःखमुत्कटम्

«Amada, ¿por qué estás afligida? No te entristezcas, oh Pārvatī. El hijo volverá sin falta, oh de hermosas cejas; por tanto, abandona esta angustia tan intensa.»

Verse 8

सा यदा च न तन्मेने पार्वती दुःखिता भृशम् । तदा च प्रेषितास्तत्र शंकरेण सुरर्षयः

Cuando Pārvatī no aceptó aquello y quedó hondamente afligida, entonces Śaṅkara envió a aquel lugar a los sabios divinos.

Verse 9

देवाश्च ऋषयस्सर्वे सगणा हि मुदान्विताः । कुमारानयनार्थं वै तत्र जग्मुः सुबुद्धयः

Todos los dioses y todos los sabios—junto con sus séquitos—colmados de gozo, fueron a aquel lugar con clara comprensión, con el propósito de traer (convocar) al divino Kumāra.

Verse 10

तत्र गत्वा च ते सर्वे कुमारं सुप्रणम्य च । विज्ञाप्य बहुधाप्येनं प्रार्थनां चक्रुरादरात्

Habiendo ido allí, todos se postraron con profunda reverencia ante el Kumāra. Tras informarle respetuosamente una y otra vez, le presentaron con devoción su súplica ferviente.

Verse 11

देवादिप्रार्थनां तां च शिवाज्ञासंकुलां गुरुः । न मेने स कुमारो हि महाहंकारविह्वलः

Pero aquel Gurú, el Kumāra, no aceptó la súplica de los dioses, aunque venía cargada con el mandato de Śiva; pues, turbado por un gran ego, no le prestó atención.

Verse 12

ततश्च पुनरावृत्य सर्वे ते हि शिवांतिकम् । स्वंस्वं स्थानं गता नत्वा प्राप्य शंकरशासनम्

Entonces, volviendo de nuevo a la presencia del Señor Śiva, todos se postraron; y, tras recibir el mandato de Śaṅkara, partieron hacia sus respectivas moradas.

Verse 13

तदा च गिरिजादेवी विरहं पुत्रसंभवम् । शंभुश्च परमं दुःखं प्राप तस्मिन्ननागते

Entonces Girijā Devī, por la separación, se convirtió en causa del advenimiento de un hijo; y Śambhu también, en aquel tiempo en que el hijo aún no había llegado a ser, cayó en una pena suprema.

Verse 14

अथो सुदुःखितौ दीनौ लोकाचारकरौ तदा । जग्मतुस्तत्र सुस्नेहात्स्वपुत्रो यत्र संस्थितः

Entonces, abatidos por un dolor inmenso y reducidos a la impotencia, aunque guardando el decoro de la conducta mundana, ambos fueron—movidos por profundo afecto—al lugar donde se hallaba su propio hijo.

Verse 15

इति श्रीशिवपुराणे चतुर्थ्यां कोटि रुद्रसंहिताया मल्लिकार्जुनद्वितीयज्योतिर्लिंगवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः

Así, en el Śrī Śiva Purāṇa—en la Cuarta Saṃhitā, la Koṭirudra Saṃhitā—concluye el capítulo decimoquinto, titulado “Descripción de Mallikārjuna, el segundo Jyotirliṅga”.

Verse 16

क्रौंचे च पर्वते दूरं गते तस्मिन्स्वपुत्रके । तौ च तत्र समासीनौ ज्यो तीरूपं समाश्रितौ

Cuando hubo ido lejos al monte Krauñca junto con su propio hijo, ambos se sentaron allí, acogidos a la forma de la Luz divina: Śiva como Jyoti, la radiancia.

Verse 17

पुत्रस्नेहातुरौ तौ वै शिवौ पर्वणिपर्वणि । दर्शनार्थं कुमारस्य स्वपुत्रस्य हि गच्छतः

Vencidos por el amor a su hijo, Śiva y Pārvatī, en cada observancia sagrada y festividad, iban a contemplar al muchacho—su propio hijo—por el gozo mismo del darśana.

Verse 18

अमावास्यादिने शंभुस्स्वयं गच्छति तत्र ह । पौर्णमासीदिने तत्र पार्वती गच्छति ध्रुवम्

En el día de luna nueva (amāvasyā), Śambhu, el propio Señor Śiva, va allí con certeza; y en el día de luna llena (pūrṇimā), Pārvatī va allí infaliblemente.

Verse 19

तद्दिनं हि समारभ्य मल्लिकार्जुनसंभवम् । लिंगं चैव शिवस्यैकं प्रसिद्धं भुवनत्रये

Desde aquel mismo día, el único Liṅga del Señor Śiva—manifestado como Mallikārjuna—se hizo célebre en los tres mundos.

Verse 20

तल्लिंगं यः समीक्षेत स सर्वैः किल्बिषैरपि । मुच्यते नात्र सन्देहः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

Quien contemple ese Śiva-liṅga queda liberado incluso de todos los pecados—sin duda alguna—y alcanza todos los fines deseados. Según la Śaiva Siddhānta, tal darśana purifica al paśu (alma atada) y lo vuelve hacia Śiva, el Pati, que otorga tanto bhukti (plenitud mundana) como el sendero hacia mukti (liberación).

Verse 21

दुःखं च दूरतो याति सुखमात्यंतिकं लभेत् । जननीगर्भसंभूतं कष्टं नाप्नोति वै पुनः

El dolor se aleja a lo lejos, y se obtiene la dicha suprema e ininterrumpida. En verdad, ya no se padece de nuevo el sufrimiento nacido de entrar en el vientre materno (la atadura del renacer).

Verse 22

धनधान्यसमृद्धिश्च प्रतिष्ठारोग्यमेव च । अभीष्टफलसिद्धिश्च जायते नात्र संशयः

Surgen la riqueza y la abundancia de grano, junto con el honor y la buena salud; y se alcanza el cumplimiento de los frutos deseados—sin duda alguna.

Verse 23

ज्योतिर्लिंगं द्वितीयं च प्रोक्तं मल्लिकसंज्ञितम् । दर्शनात्सर्वसुखदं कथितं लोकहेतवे

El segundo Jyotirliṅga es declarado como el conocido con el nombre de Mallika. Con solo contemplarlo, concede toda dicha; esto ha sido dicho para el bien del mundo.