HomeRig VedaMandala 8Sukta 50Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 8.50

Rishi: Kaṇva (Kāṇva family)
Devata: Indra (addressed as Vasu)
Chandas: Jagatī (probable; needs verification)

यदीं सुतास इन्दवोऽभि प्रियममन्दिषुः । आपो न धायि सवनं म आ वसो दुघा इवोप दाशुषे ॥

यदीं॑ सु॒तास॒ इन्द॑वो॒ऽभि प्रि॒यमम॑न्दिषुः । आपो॒ न धा॑यि॒ सव॑नं म॒ आ व॑सो॒ दुघा॑ इ॒वोप॑ दा॒शुषे॑ ॥

yád īṃ sutā́sa índavo 'bhí priyám amándiṣuḥ | ā́po na dhā́yi sávanaṃ me ā́ vaso dúghā iva úpa dā́śuṣe ||

Cuando las gotas exprimidas, los Indu, lo han exaltado hacia lo que es querido, entonces mi ofrenda queda asentada como las aguas. Oh Vasu, el rico, acércate al dador, como la vaca lechera se acerca para derramar su corriente nutritiva.

यत् । ई॒म् । सु॒तासः॑ । इन्द॑वः । अ॒भि । प्रि॒यम् । अम॑न्दिषुः । आपः॑ । न । धा॒यि॒ । सव॑नम् । मे॒ । आ । व॒सो॒ इति॑ । दुघा॑ऽइव । उप॑ । दा॒शुषे॑ ॥यत् । ईम् । सुतासः । इन्दवः । अभि । प्रियम् । अमन्दिषुः । आपः । न । धायि । सवनम् । मे । आ । वसो इति । दुघाइव । उप । दाशुषे ॥yat | īm | sutāsaḥ | indavaḥ | abhi | priyam | amandiṣuḥ | āpaḥ | na | dhāyi | savanam | me | ā | vaso iti | dughāiva | upa | dāśuṣe

यद्when/if
यद्:
सम्बन्ध/अधिकरण (यदा-तदा सम्बन्धः; ‘यद्’ इति यत्-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
ईम्indeed, just, then
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात/अव्यय)
सुतासःthe pressed (Soma-drops)
सुतासः:
कर्तृ (अमन्दिषुः इत्यस्य)
TypeNoun (participle used substantively)
Rootसु- (धातु, ‘to press’) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इन्दवःSoma-drops
इन्दवः:
कर्तृ (सुतासः इन्दवः = समनाधिकरण-कर्तृसमूहः)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
— (क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रियम्the dear (one/thing)
प्रियम्:
कर्म (अभि… अमन्दिषुः)
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
अमन्दिषुःrejoiced, became glad
अमन्दिषुः:
क्रिया (कर्तृ: सुतासः इन्दवः; कर्म: प्रियम्)
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु; ‘to rejoice, be glad’) + अ (आगम/वृद्धि) → अमन्दि- (लुङ्/परस्मैपद)
आपःwaters
आपः:
उपमान-कर्तृ (न… इव/न…; ‘like waters’)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक; ‘water’)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
धायिwas set/placed, was established
धायि:
क्रिया (कर्म: सवनम्; कर्तृ: अव्यक्त/सन्दर्भतः)
TypeVerb
Rootधा (धातु; ‘to place, set’) → धायि
सवनम्pressing, Soma-pressing (rite)
सवनम्:
कर्म (धायि)
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक; from √सु ‘pressing’)
मेto me / of me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (मम/मह्यम्—सन्दर्भानुसारः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
towards, hither
:
— (क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वसोO good one / O wealthy one
वसो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवसु (प्रातिपदिक; ‘good, wealth’; also voc. of ‘Vasu’/‘wealthy one’)
दुघाःmilch-cows
दुघाः:
कर्तृ (उप… दाशुषे इत्यर्थे ‘approach the worshipper’)
TypeNoun
Rootदुघा (प्रातिपदिक; ‘milch-cow’, ‘giver of milk’)
इवas, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
उपnear, up to
उप:
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
दाशुषेto the worshipper, to the giver
दाशुषे:
सम्प्रदान (यस्य समीपं/यस्यार्थं—‘to the giver/worshipper’)
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाश्वस्/दाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; from √दाश् ‘to give, worship, offer’)