Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 73, Shloka 15

इन्द्रजितः ब्रह्मास्त्र-यागः तथा वानरसेनाविध्वंसः

Indrajit’s Brahmastra Rite and the Crushing of the Vanara Host

Devanagari script

स शङ्खशशिवर्णेनछत्रेणरिपुसूदनः ।रराजप्रतिपूर्णेननभश्चन्द्रमसायथा ।।।।

Transliteration

sa śaṅkha-śaśi-varṇena chatreṇa ripu-sūdanaḥ | rarāja pratipūrṇena nabhaś candramasā yathā ||

Translation

Él, el vencedor de enemigos, resplandecía bajo un parasol blanco como la concha y la luna, cual luna llena en el firmamento.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• शङ्ख-शशि-वर्णेन: with (a) conch-and-moon-white
• शङ्ख-शशि-वर्णेन: Karana (करण/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: शङ्ख (प्रातिपदिक) + शशि (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्; द्वन्द्व-पूर्वपद (शङ्खशशि) + वर्ण; अर्थः—शङ्खस्य शशिनः च वर्ण इव (conch- and moon-white), विशेषणम्

• छत्रेण: parasol
• छत्रेण: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: छत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्

• रिपु-सूदनः: slayer of enemies
• रिपु-सूदनः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: रिपु (प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; तत्पुरुषः—रिपूणां सूदनः (slayer of foes), उपाधि/विशेष्य

• रराज: shone
• रराज: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: √राज् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• प्रतिपूर्णेन: with the full (moon)
• प्रतिपूर्णेन: Karana (करण/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: प्रतिपूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्; विशेषणम् (of चन्द्रमसा)

• नभः: the sky
• नभः: Upamana (उपमान/Standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: नभस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• चन्द्रमसा: by/with the moon
• चन्द्रमसा: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: चन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्

• यथा: as
• यथा: Sambandha (सम्बन्ध/Comparison marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमानवाचक-अव्ययम् (comparative particle: as/like)

Context

He, the destroyer of foes went with white parasols like a full moon shine in the sky.

Characters & Entities

• Indrajit (contextual identification)
• parasol (chatra)
• moon (candramas)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse illustrates the epic’s distinction between outer splendor and inner truth: dharma is not guaranteed by regal signs, but by righteous conduct.

What is the narrative situation?

Indrajit is depicted with royal insignia (a white parasol), enhancing his stature through a poetic simile.

Which character virtue is emphasized?

Majesty and confidence—presented aesthetically, while the moral evaluation depends on alignment with satya and dharma.