Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

युद्धलक्षण-निमित्तदर्शनं तथा लङ्काद्वारव्यूहः

War Omens and the Encirclement of Lanka’s Gates

इदानींमाकृथावीर एवंविधमचिन्तितम् ।त्वयिकिञ्चित्समापन्नेकिंकार्यंसीतयामम ।।6.41.4।।भरतेनमहाबाहो लक्ष्मणेनयवीयसा ।शत्रुघ्नेनचशत्रुघ्नस्वशरीरेणवापुन:।। 6.41.5।।

pūrvaṃ tu dvāram āsādya nīlo haricamūpatiḥ |

atiṣṭhat saha maindena dvividena ca vīryavān || 6.41.38 ||

Entonces Nīla, el valeroso jefe del ejército de los monos, llegó a la puerta oriental y allí se mantuvo firme junto con Mainda y Dvivida.

इदानीम्now
इदानीम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootidānīm (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (time adverb)
माdo not
मा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootmā (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (prohibitive particle)
कृथाःdo (you)
कृथाः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन; निषेध ‘मा’ सह
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
एवंविधम्of this kind
एवंविधम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootएवम् + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभावः (एवं प्रकारः)
अचिन्तितम्unconsidered
अचिन्तितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचिन्त् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त with नञ्-प्रत्यय (negated past participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (एवंविधम्)
त्वयिin you/for you
त्वयि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; सप्तमी, एकवचन
किञ्चित्even slightly
किञ्चित्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkiñcit (अव्यय/सर्वनाम)
Formअव्यय; परिमाणवाचक (even a little)
समापन्नेwhen (harm) has occurred
समापन्ने:
Adhikarana (अधिकरण/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Rootसम् + आपद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग/नपुंसक; सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (when harm has befallen)
किम्what
किम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
कार्यम्use/need
कार्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
सीतयाwith Sita
सीतया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
ममfor me/of me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
भरतेनwith Bharata
भरतेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootbharata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन; बहुव्रीहिः (महान्तौ बाहू यस्य)
लक्ष्मणेनwith Lakshmana
लक्ष्मणेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
यवीयसा(who is) younger
यवीयसा:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootyavīyas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; तुलनात्मक-विशेषण (comparative: younger)
शत्रुघ्नेनwith Shatrughna
शत्रुघ्नेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootśatrughna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
शत्रुघ्नO Shatrughna
शत्रुघ्न:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśatrughna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
स्वशरीरेणwith (my) own body
स्वशरीरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्व + शरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (स्वं शरीरम्)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunction)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति (again)

"O broad shouldered hero, tamer of foes! Do not do this kind of action. Even if you were harmed a bit, O destroyer of foes, of what use is it to me or even to Sita, Bharata, Satrughna or to Lakshmana or even to my body?"

N
Nīla
M
Mainda
D
Dvivida
V
Vānara army
L
Laṅkā

FAQs

Dharma is cooperative duty: each leader accepts an assigned post so the collective mission remains orderly and just.

Rāma’s forces distribute commanders to Laṅkā’s gates; Nīla’s unit secures the eastern approach.

Reliability in service—Nīla and companions hold their station with disciplined courage.