Shloka 9

अग्निपरीक्षासाक्ष्यं

Agni’s Testimony and Sītā’s Revalidation

Devanagari script

प्रलोभ्यमानाविविधंभर्त्स्यमाना च मैथिली ।नाचिन्तयततद्रक्षस्त्वद्गतेनान्तरात्मना ।।।।

Transliteration

pralobhyamānā vividhaṁ bhartsya mānā ca maithilī |

nācin tayat tad rakṣas tvadgatena antarātmanā ||

Translation

Aunque fue tentada de muchas maneras y también amenazada, Maithilī—con el alma interior puesta en ti—no volvió su mente en absoluto hacia aquel rākṣasa.

Word by Word

• प्रलोभ्यमाना: being tempted
• प्रलोभ्यमाना: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र+लुभ् (धातु)
• Form: कृदन्तः (शानच्/मान-प्रत्यय; present passive participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; 'being tempted'

• विविधम्: in various ways
• विविधम्: Karma (कर्म; implied object)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रलोभनम् (understood) इति विशेषणम्

• भर्त्स्यमाना: being threatened
• भर्त्स्यमाना: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भर्त्स् (धातु)
• Form: कृदन्तः (शानच्/मान-प्रत्यय; present passive participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; 'being threatened/rebuked'

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम्

• मैथिली: Maithili (Sita)
• मैथिली: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मैथिली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• न: not
• न: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम्

• अचिन्तयत्: thought of/considered
• अचिन्तयत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'that' (object)

• रक्षः: the rakshasa
• रक्षः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; 'rakshasa' as object of thought

• त्वद्गतेन: with (her mind) fixed on you
• त्वद्गतेन: Karaṇa (करण)
• Type: Adjective
• Root: त्वत्-गत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः: त्वत्+गतेन = fixed on you

• अन्तरात्मना: by her inner self/heart
• अन्तरात्मना: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: अन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः: अन्तर+आत्मन् (inner self)

Context

Then the fire god who is a witness in the world, spoke to Rama," Here is your wife Vaidehi and she does not know any sin."

Characters & Entities

• Maithili (Sita)
• Rama
• Rakshasa (Ravana)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is self-mastery: righteousness persists when one refuses to consent inwardly even under pressure, fear, and inducement.

What is the narrative situation?

Agni summarizes Sītā’s resistance to coercion—Rāvaṇa’s offers and threats—during her captivity.

Which character virtue is emphasized?

Steadfast fidelity and inner resolve (antarātmanā tvadgata), resisting both allure and intimidation.