Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः।इक्ष्वाकुकुलनाथस्य स्नुषां दशरथस्य च।।।।अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं न पतिता तव।

rākṣasādhama rāmasya bhāryām amitatejasaḥ |

ikṣvākukulanāthasya snuṣāṃ daśarathasya ca ||

avācyaṃ vadato jihvā kathaṃ na patitā tava ||

¡Oh el más vil de los rākṣasas! Soy la esposa de Rāma, de esplendor inconmensurable, nuera de Daśaratha, señor del linaje de Ikṣvāku. ¿Cómo no se te ha caído la lengua al decir lo que jamás debe decirse?

राक्षसाधमO lowest rākṣasa
राक्षसाधम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराक्षस + अधम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारय-समास (rākṣasa-adhama = ‘lowest of rākṣasas’)
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन
अमिततेजसःof the immeasurably radiant/valorous (one)
अमिततेजसः:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअमित + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (amita-tejas = ‘of immeasurable splendour/valour’) विशेषणम् (रामस्य)
इक्ष्वाकुकुलनाथस्यof the lord of the Ikshvaku dynasty
इक्ष्वाकुकुलनाथस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु + कुल + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन; तत्पुरुष-समास (ikṣvāku-kula-nātha = ‘lord of Ikṣvāku dynasty’)
स्नुषाम्daughter-in-law
स्नुषाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्नुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन (वैदिक/छान्दस-रूपेण -ām अन्तः); अर्थतः ‘daughter-in-law’
दशरथस्यof Dasharatha
दशरथस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदशरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अवाच्यम्unspeakable
अवाच्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअवाच्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (वाक्यम्/वचनम् implied)
वदतःof (you) speaking
वदतः:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/वर्तमान-प्रत्यय), षष्ठी (6/Genitive), एकवचन; ‘of (you) speaking’
जिह्वाtongue
जिह्वा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन
कथम्how
कथम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
पतिताfallen
पतिता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपतित (प्रातिपदिक; √पत् धातु-कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/Nominative), एकवचन; क्रियापदवत् ‘has fallen’ (अस्ति-लोपः)
तवyour
तव:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6/Genitive), एकवचन

'O lowly demon! I am the wife of valiant Rama and daughter-in-law of Dasaratha, the king of Ikshvaku race. How is it your tongue that spoke unspeakable words has not fallen down?

S
Sītā
R
Rāma
R
Rāvaṇa
D
Daśaratha
I
Ikṣvāku (dynasty)

FAQs

It teaches the dharma of speech (vāg-dharma): words must honor what is sacred and protected; violating moral boundaries through obscene or coercive speech is condemned.

Sītā answers Rāvaṇa’s threats by asserting her lawful identity and condemning his shameless words.

Satya and self-respect—Sītā stands on truth (her marital fidelity and lineage) and refuses to be morally intimidated.