Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 43, Shloka 25

चैत्यप्रासाद-विध्वंसः

Destruction of the Chaitya Palace and Hanuman’s Proclamation

Devanagari script

नेयमस्ति पुरी लङ्का न यूयं न च रावणः।।।यस्मादिक्ष्वाकुनाथेन बद्धं वैरं महात्मना।

Transliteration

na iyam asti purī laṅkā na yūyaṃ na ca rāvaṇaḥ |

yasmād ikṣvāku-nāthena baddhaṃ vairaṃ mahātmanā ||5.43.25||

Translation

No permanecerá esta ciudad de Laṅkā, ni vosotros, ni siquiera Rāvaṇa; pues el magnánimo señor de la estirpe de Ikṣvāku ha sellado esta enemistad por causa justa.

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• इयम्: this
• इयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• पुरी: city
• पुरी: Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इयम् इति सह समानाधिकरणम्

• लङ्का: Lanka
• लङ्का: Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुरी इति सह समानाधिकरणम्

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• यूयम्: you (all)
• यूयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Generic), प्रथमा (Nominative), बहुवचन; सर्वनाम

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (and)

• रावणः: Ravana
• रावणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यस्मात्: since/because
• यस्मात्: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: हेतुवाचक-अव्यय (ablatival relative: since/from which reason)

• इक्ष्वाकुनाथेन: by the lord of the Ikshvaku line
• इक्ष्वाकुनाथेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: इक्ष्वाकु-नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: इक्ष्वाकूणां नाथः (lord of the Ikshvakus)

• बद्धम्: bound/formed
• बद्धम्: Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: बन्ध् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वैरम् इति सह समानाधिकरणम् (bound/formed)

• वैरम्: enmity
• वैरम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; बद्धम् इति सह समानाधिकरणम्

• महात्मना: by the great-souled (one)
• महात्मना: Karaṇa (करण)
• Type: Adjective
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; विशेषण इक्ष्वाकुनाथेन प्रति (by the great-souled one)

Context

The powerful vanara leader climbed the tall, palatial building which resembled a mountain. He looked like another Sun, just risen.

Characters & Entities

• Laṅkā
• Rāvaṇa
• Hanumān

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya and moral causality: Hanumān declares the inevitable downfall that follows when one provokes a dharmic sovereign (Rāma) through grave injustice.

What is the narrative situation?

Concluding his aerial proclamation, Hanumān warns that Laṅkā and Rāvaṇa cannot endure after enmity with Rāma has been incurred.

Which character virtue is emphasized?

Satya (truthful, fearless speech) and niṣṭhā (unshakable conviction in dharma’s victory).