Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

स्वयम्प्रभा-विमोचनम् — Svayamprabha Leads the Vanaras Out

Time-Limit Crisis and Counsel

शासनात्कपिराजस्य वयं सर्वे विनिर्गताः।मासः पूर्णो बिलस्थानां हरयः किं न बुद्ध्यते।।।।

śāsanāt kapirājasya vayaṃ sarve vinirgatāḥ | māsaḥ pūrṇo bilasthānāṃ harayaḥ kiṃ na buddhyate ||

Por mandato del rey de los kapi, todos nosotros partimos; y para los haris que han permanecido en esta cueva, ya se ha cumplido un mes entero: ¿acaso no lo comprendéis?

शासनात्from/by the command
शासनात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootśāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी (5th/Ablative) एकवचनम्; हेतौ/कारणार्थे
कपिराजस्यof the monkey-king
कपिराजस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootkapi-rāja (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः: कपीनां राजा); पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्
वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा बहुवचनम्
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; वयम् इति विशेषणम्
विनिर्गताःwent out/started forth
विनिर्गताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-nis√gam (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past participle) प्रयुक्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘वयम्’ इत्यन्वये कर्तरि भावः (we have gone out)
मासःa month
मासः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
पूर्णःcompleted
पूर्णः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpūrṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; मासः इति विशेषणम्
बिलस्थानाम्of those staying in the cave
बिलस्थानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootbila-sthāna (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः: बिलस्य स्थानम्); पुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्
हरयःO monkeys
हरयः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; संबोधनार्थे प्रयोगः (vocative sense)
किम्what/why
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्ययप्रयोगः (interrogative particle)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation)
बुद्ध्यतेis understood/known
बुद्ध्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√budh (धातु)
Formलट् (Present) प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is understood/known)

'O monkeys! don't you realize that all of us have come here at the command of the monkey king, and while we were in the cave a whole month has gone by?

A
Angada
S
Sugriva (implied by 'kapirāja')
C
cave (bila)

FAQs

Dharma is obedience to legitimate authority and fidelity to an assigned mission within its time-bound limits.

Angada reminds the group that they left on Sugriva’s orders and that their cave-delay has consumed an entire month.

Vigilance and candor—Angada confronts the group with the facts of elapsed time.