Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

मैत्रीप्रतिष्ठा

Rama–Sugriva Alliance and Fire-Rite of Friendship

ततोऽग्निं दीप्यमानं तौ चक्रतुश्च प्रदक्षिणम्।।4.5.16।।सुग्रीवो राघवश्चैव वयस्यत्वमुपागतौ।

tato ’gniṁ dīpyamānaṁ tau cakratuś ca pradakṣiṇam || 4.5.16 ||

sugrīvo rāghavaś caiva vayasyatvam upāgatau |

Entonces ambos dieron la pradakṣiṇā alrededor del fuego ardiente; y Sugrīva y Rāghava entraron en el vínculo de amistad jurada.

tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable), काल/अनन्तरार्थक (temporal adverb: 'then/thereafter')
agnimfire
agnim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)
dīpyamānamblazing
dīpyamānam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdīp (धातु) + śānac/śāna (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive/ātmanepada participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying 'agnim')
tauthe two (of them)
tau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग (सन्दर्भे), प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन (Pronoun, Nominative, Dual)
cakratuḥthey did/made
cakratuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपद (3rd person, Dual, Perfect)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction: 'and')
pradakṣiṇamcircumambulation (clockwise)
pradakṣiṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpradakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः (accusative of goal/manner: 'as pradakṣiṇa')
sugrīvaḥSugriva
sugrīvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
rāghavaḥRaghava (Rama)
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis: 'indeed/just')
vayasyatvamfriendship
vayasyatvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvayasya-tva (प्रातिपदिक; तद्धितान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक-तद्धित (abstract noun: friendship)
upāgatauattained/entered into (both)
upāgatau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√gam (धातु) + kta (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle) 'upāgata'; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; वाक्ये क्रियापदवत् (elliptic finite sense: 'became/attained')

Rama and the monkey contented at heart, yet not fully content, continued looking at each other.

S
Sugrīva
R
Rāma (Rāghava)
F
Fire (Agni)

FAQs

Dharma is covenantal loyalty: friendship becomes a vowed commitment witnessed by fire, binding both parties to truthful support and mutual obligation.

Rāma and Sugrīva perform pradakṣiṇā around Agni, a ritual act that seals their alliance.

Fidelity to promises: the verse highlights the transition from goodwill to formally established responsibility.