Ramayana — Bala Kanda, Sarga 76, Shloka 17

बालकाण्डे षट्सप्ततितमः सर्गः

Rāma Subdues Paraśurāma; the Vaiṣṇava Arrow Is Discharged

Devanagari script

अक्षय्यं मधुहन्तारं जानामि त्वां सुरेश्वरम्।धनुषोऽस्य परामर्शात् स्वस्ति तेऽस्तु परंतप।।।।

Transliteration

akṣayyaṃ madhuhantāraṃ jānāmi tvāṃ sureśvaram | dhanuṣo ’sya parāmarśāt svasti te ’stu paraṃtapa ||

Translation

Por tu asir este arco, te reconozco como el imperecedero matador de Madhu—Viṣṇu, Señor de los dioses. ¡Que te sea propicio el bien, oh abrasador de enemigos!

Word by Word

• अक्षय्यम्: imperishable
• अक्षय्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: a-kṣayya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (qualifying त्वाम्)

• मधुहन्तारम्: slayer of Madhu
• मधुहन्तारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: madhu-hantṛ (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष: मधोः हन्ता; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (apposition to त्वाम्)

• जानामि: I know
• जानामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: jñā (ज्ञा धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सुरेश्वरम्: lord of the gods
• सुरेश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: sura-īśvara (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष: सुराणाम् ईश्वरः; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (apposition to त्वाम्)

• धनुषः: of the bow
• धनुषः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: dhanus (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• परामर्शात्: from the drawing/handling
• परामर्शात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: parāmarśa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन

• स्वस्ति: well-being/safety
• स्वस्ति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: svasti (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: मङ्गलार्थक-अव्यय (benedictive particle)

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: as (अस् धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/benedictive use), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• परंतप: O scorcher of foes
• परंतप: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: paraṃ-tapa (प्रातिपदिक)
• Form: उपपद-तत्पुरुष: परान् तपति इति; पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Context

By the fact that you have stretched this bow, I have come to know that you are Visnu, Lord of the gods, slayer of Madhu, O Imperishable one! O Tormentor of enemies! Fare well.

Characters & Entities

• Rāma
• Viṣṇu
• Madhu (as mythic reference)
• Paraśurāma
• the divine bow

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya as recognition of reality: Paraśurāma abandons rivalry when truth is evident, offering blessing rather than continuing conflict.

What is the narrative situation?

After Rāma’s display with the bow, Paraśurāma identifies him with Viṣṇu and formally withdraws, wishing him well.

Which character virtue is emphasized?

Truthfulness and humility: the readiness to concede and honor a higher principle when confronted with unmistakable evidence.