Sarga 63

Verse 1

पूर्णे वर्षसहस्रे तु व्रतस्नातं महामुनिम्।अभ्यागच्छन् सुरास्सर्वे तप: फलचिकीर्षव:।।।।

Cumplidos mil años, y habiendo el gran muni tomado el baño final de su voto, se acercaron a él todos los dioses, deseosos de otorgarle los frutos de su austeridad.

Verse 2

अब्रवीत्सुमहातेजा ब्रह्मा सुरुचिरं वच:।ऋषिस्त्वमसि भद्रं ते स्वार्जितै: कर्मभिश्शुभै:।।।।

El sumamente resplandeciente Brahmā pronunció estas gratas palabras: «Eres un Ṛṣi por tus propias obras auspiciosas, bien ganadas; bendición sobre ti.»

Verse 3

तमेवमुक्त्वा देवेशस्त्रिदिवं पुनरभ्यगात् ।विश्वामित्रो महातेजा भूयस्तेपे महत्तप:।।।।

Dicho esto, el Señor de los dioses regresó de nuevo al Tridiva. Pero Viśvāmitra, resplandeciente de gran energía, reanudó una vez más su severa austeridad.

Verse 4

तत: कालेन महता मेनका परमाऽप्सरा:।पुष्करेषु नरश्रेष्ठ स्नातुं समुपचक्रमे।।।।

Entonces, pasado mucho tiempo, Menakā, la más excelsa de las apsarās, comenzó a bañarse en Puṣkara, oh el mejor de los hombres.

Verse 5

तां ददर्श महातेजा मेनकां कुशिकात्मज:।रूपेणाप्रतिमां तत्र विद्युतं जलदे यथा।।।।

Allí el resplandeciente hijo de Kuśika contempló a Menakā, de hermosura sin igual, como el relámpago que fulgura entre las nubes.

Verse 6

दृष्ट्वा कन्दर्पवशगो मुनिस्तामिदमब्रवीत्।अप्सरस्स्वागतं तेऽस्तु वस चेह ममाश्रमे।।।।अनुगृह्णीष्व भद्रं ते मदनेन सुमोहितम्।

Al verla, el sabio, dominado por Kāma, dijo: «Oh Apsaras, sé bienvenida. Mora aquí, en mi ermita. Ten piedad de mí; estoy hondamente ofuscado por el deseo. Que te sea propicio el bien».

Verse 7

इत्युक्ता सा वरारोहा तत्र वासमथाकरोत्।।।।तस्यां वसन्त्यां वर्षाणि पञ्च पञ्च च राघव ।विश्वामित्राश्रमे राम सुखेन व्यतिचक्रमु:।।।।

Así interpelada, aquella noble dama se estableció allí. Y mientras moraba en el ermitaño retiro de Viśvāmitra, oh Rāghava—oh Rāma—diez años transcurrieron con sosiego.

Verse 8

इत्युक्ता सा वरारोहा तत्र वासमथाकरोत्।।1.63.7।।तस्यां वसन्त्यां वर्षाणि पञ्च पञ्च च राघव ।विश्वामित्राश्रमे राम सुखेन व्यतिचक्रमु:।।1.63.8।।

Así interpelada, aquella noble dama se estableció allí; y mientras moraba en el retiro de Viśvāmitra, oh Rāghava—oh Rāma—diez años transcurrieron con sosiego.

Verse 9

अथ काले गते तस्मिन्विश्वामित्रो महामुनि:।सव्रीड इव सम्वृत्तश्चिन्ताशोकपरायण:।।।।

Pasado aquel tiempo, el gran sabio Viśvāmitra quedó como avergonzado, entregado a la inquieta reflexión y al pesar.

Verse 10

बुद्धिर्मुनेस्समुत्पन्ना सामर्षा रघुनन्दन।सर्वं सुराणां कर्मैतत्तपोपहरणं महत्।।।।

Oh Raghunandana, en el muni surgió un pensamiento airado: «Todo esto es obra de los dioses, un gran intento de arrebatarme mi poderosa austeridad».

Verse 11

अहोरात्रापदेशेन गतास्संवत्सरा दश।काममोहाभिभूतस्य विघ्नोऽयं समुपस्थित:।।।।

Bajo el pretexto de «día y noche», han pasado para mí diez años, dominado por el deseo y el engaño; ahora se ha presentado este obstáculo a mi austeridad.

Verse 12

विनिश्श्वसन्मुनिवर: पश्चात्तापेन दु:खित:।भीतामप्सरसं दृष्ट्वा वेपन्तीं प्राञ्जलिं स्थिताम्।।।।मेनकां मधुरैर्वाक्यैर्विसृज्य कुशिकात्मज:।उत्तरं पर्वतं राम विश्वामित्रो जगाम ह।।।।

Oh Rāma, el mejor de los munis, suspirando y afligido por el remordimiento, vio a la asustada apsaras temblando, de pie con las manos juntas. Con palabras dulces, Viśvāmitra, hijo de Kuśika, despidió a Menakā y se encaminó hacia la montaña del norte.

Verse 13

विनिश्श्वसन्मुनिवर: पश्चात्तापेन दु:खित:।भीतामप्सरसं दृष्ट्वा वेपन्तीं प्राञ्जलिं स्थिताम्।।1.63.12।।मेनकां मधुरैर्वाक्यैर्विसृज्य कुशिकात्मज:।उत्तरं पर्वतं राम विश्वामित्रो जगाम ह।।1.63.13।।

Oh Rama, el más excelso de los sabios, suspirando y afligido por el remordimiento, vio a la apsara temerosa, temblorosa, de pie con las manos juntas. Con palabras dulces, Viśvāmitra, hijo de Kuśika, despidió a Menakā y partió hacia la montaña del norte.

Verse 14

स कृत्वा नैष्ठिकीं बुद्धिं जेतुकामो महायशा:।कौशिकीतीरमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्।।।।

Él, de gran renombre, afirmó su mente en la continencia de por vida, deseoso de vencer sus sentidos; y al llegar a la ribera del Kauśikī, practicó austeridades sumamente severas.

Verse 15

तस्य वर्षसहस्रं तु घोरं तप उपासत:।उत्तरे पर्वते राम देवतानामभूद्भयम्।।।।

Oh Rama, mientras él practicaba terribles austeridades durante mil años en la montaña del norte, el temor se apoderó de los dioses.

Verse 16

आमन्त्रयन् समागम्य सर्वे सर्षिगणा स्सुरा:।महर्षिशब्दं लभतां साध्वयं कुशिकात्मज:।।।।

Reunidos y tras deliberar, todos los dioses junto con las huestes de rishis concluyeron: «Justamente debe el hijo de Kuśika alcanzar el título de Maharṣi».

Verse 17

देवतानां वच श्शृत्वा सर्वलोकपितामह:।अब्रवीन्मधुरं वाक्यं विश्वामित्रं तपोधनम्।।।।

Al oír las palabras de los dioses, el Abuelo de los mundos (Brahmā) habló dulcemente a Viśvāmitra, cuya verdadera riqueza era la austeridad.

Verse 18

महर्षे स्वागतं वत्स तपसोग्रेण तोषित:।महत्त्वमृषिमुख्यत्वं ददामि तव कौशिक ।।।।

«¡Bienvenido, oh Maharṣi, hijo mío! Complacido por la fiereza de tus austeridades, oh Kauśika, te concedo grandeza y la preeminencia entre los sabios.»

Verse 19

ब्रह्मणस्स वचश्श्रुत्वा सर्वलोकेश्वरस्य ह।न विषण्णो न सन्तुष्टो विश्वामित्रस्तपोधन:।।।।

Al oír las palabras de Brahmā, señor de todos los mundos, Viśvāmitra—asceta cuya riqueza era el tapas—no quedó ni abatido ni satisfecho.

Verse 20

प्राञ्जलि: प्रणतो भूत्वा सर्वलोकपितामहम्।प्रत्युवाच ततो वाचं विश्वामित्रो महामुनि:।।।।

Entonces el gran muni Viśvāmitra, con las manos juntas y tras inclinarse ante el Pitāmaha de todos los mundos, respondió con palabras.

Verse 21

महर्षिशब्दमतुलं स्वार्जितै: कर्मभिश्शुभै:।यदि मे भगवानाह ततोऽहं विजितेन्द्रिय:।।।।

«Si el Bienaventurado Señor me ha declarado el incomparable título de “Maharṣi”, ganado por mis propias obras auspiciosas, entonces me tengo por quien ha vencido a los sentidos.»

Verse 22

तमुवाच ततो ब्रह्मा न तावत् त्त्वं जितेन्द्रिय:।यतस्व मुनिशार्दूल इत्युक्त्वा त्रिदिवं गत:।।।।

Entonces Brahmā le dijo: «Aún no has vencido a los sentidos. Esfuérzate, oh tigre entre los sabios». Dicho esto, partió al cielo.

Verse 23

विप्रस्थितेषु देवेषु विश्वामित्रो महामुनि:।ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बो वायुभक्षस्तपश्चरन्।।।।

Cuando los dioses se hubieron marchado, el gran sabio Viśvāmitra prosiguió sus austeridades: con los brazos en alto, sin apoyo, sustentándose sólo del aire.

Verse 24

घर्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षास्वाकाशसंश्रय:।शिशिरे सलिलस्थायी रात्र्यहानि तपोधन:।।।।एवं वर्षसहस्रं हि तपो घोरमुपागमत्।

En el verano practicó la penitencia de los cinco fuegos; en las lluvias se amparó bajo el cielo abierto; en el invierno permaneció sumergido en el agua día y noche. Así, durante mil años, aquel asceta de gran disciplina emprendió austeridades terribles.

Verse 25

तस्मिन् सन्तप्यमाने तु विश्वामित्रे महामुनौ।।।।सम्भ्रमस्सुमहानासीत्सुराणां वासवस्य च।

Mientras el gran sabio Viśvāmitra ardía en severa austeridad, se levantó un inmenso sobresalto entre los dioses, y también en Vāsava (Indra).

Verse 26

रम्भामप्सरसं शक्र स्सह सर्वैर्मरुद्गणै:।उवाचात्महितं वाक्यमहितं कौशिकस्य च।।।।

Śakra (Indra), junto con todas las huestes de los Maruts, habló a la apsarás Rambhā palabras para su propio provecho y para el perjuicio de Kauśika (Viśvāmitra).