Sarga 6

Verse 1

. तस्यां पुर्यामयोध्यायां वेदवित्सर्वसङ्ग्रह: ।दीर्घदर्शी महातेजा: पौरजानपदप्रिय: ।।1.6.1।। इक्ष्वाकूणामतिरथो यज्वा धर्मरतो वशी ।महर्षिकल्पो राजर्षिस्त्रिषु लोकेषु विश्रुत: ।।1.6.2।। बलवान्निहतामित्रो मित्रवान्विजितेन्द्रिय: ।धनैश्च सङ्ग्रहैश्चान्यैश्शक्रवैश्रवणोपम: ।।1.6.3।। यथा मनुर्महातेजा लोकस्य परिरक्षिता ।तथा दशरथो राजा वसञ्जगदपालयत् ।। 1.6.4।।

En aquella ciudad de Ayodhyā moraba el rey Daśaratha: conocedor de los Vedas, colmado de recursos, de mirada lejana y gran esplendor, amado por los ciudadanos y por la gente del campo. En la estirpe de los Ikṣvāku era un guerrero supremo del carro; sacrificador, entregado al dharma y dueño de sí mismo, semejante a un gran rishi, un rajarsi célebre en los tres mundos. Fuerte, destructor de enemigos, rico en amigos y vencedor de los sentidos, igualaba a Indra y a Kubera en prosperidad. Así como el poderoso Manu protegía al pueblo, así el rey Daśaratha, residiendo allí, salvaguardaba el mundo.

Verse 2

. तस्यां पुर्यामयोध्यायां वेदवित्सर्वसङ्ग्रह: ।दीर्घदर्शी महातेजा: पौरजानपदप्रिय: ।।1.6.1।। इक्ष्वाकूणामतिरथो यज्वा धर्मरतो वशी ।महर्षिकल्पो राजर्षिस्त्रिषु लोकेषु विश्रुत: ।।1.6.2।। बलवान्निहतामित्रो मित्रवान्विजितेन्द्रिय: ।धनैश्च सङ्ग्रहैश्चान्यैश्शक्रवैश्रवणोपम: ।।1.6.3।। यथा मनुर्महातेजा लोकस्य परिरक्षिता ।तथा दशरथो राजा वसञ्जगदपालयत् ।। 1.6.4।।

Entre los reyes Ikṣvāku, Daśaratha fue un supremo guerrero de carro; ejecutor de yajñas, entregado al dharma y dueño de sí mismo. Como un gran ṛṣi sentado en el trono, un rājārṣi, fue célebre en los tres mundos.

Verse 3

. तस्यां पुर्यामयोध्यायां वेदवित्सर्वसङ्ग्रह: ।दीर्घदर्शी महातेजा: पौरजानपदप्रिय: ।।1.6.1।। इक्ष्वाकूणामतिरथो यज्वा धर्मरतो वशी ।महर्षिकल्पो राजर्षिस्त्रिषु लोकेषु विश्रुत: ।।1.6.2।। बलवान्निहतामित्रो मित्रवान्विजितेन्द्रिय: ।धनैश्च सङ्ग्रहैश्चान्यैश्शक्रवैश्रवणोपम: ।।1.6.3।। यथा मनुर्महातेजा लोकस्य परिरक्षिता ।तथा दशरथो राजा वसञ्जगदपालयत् ।। 1.6.4।।

Era poderoso, destructor de enemigos, rico en aliados y dueño de sus sentidos; y en riquezas y tesoros acumulados era comparable a Śakra y a Vaiśravaṇa (Kubera).

Verse 4

. तस्यां पुर्यामयोध्यायां वेदवित्सर्वसङ्ग्रह: ।दीर्घदर्शी महातेजा: पौरजानपदप्रिय: ।।1.6.1।। इक्ष्वाकूणामतिरथो यज्वा धर्मरतो वशी ।महर्षिकल्पो राजर्षिस्त्रिषु लोकेषु विश्रुत: ।।1.6.2।। बलवान्निहतामित्रो मित्रवान्विजितेन्द्रिय: ।धनैश्च सङ्ग्रहैश्चान्यैश्शक्रवैश्रवणोपम: ।।1.6.3।। यथा मनुर्महातेजा लोकस्य परिरक्षिता ।तथा दशरथो राजा वसञ्जगदपालयत् ।। 1.6.4।।

Así como Manu, de gran esplendor, protegía al pueblo, así también el rey Daśaratha, morando en Ayodhyā, gobernaba y salvaguardaba el mundo.

Verse 5

तेन सत्याभिसन्धेन त्रिवर्गमनुतिष्ठता ।पालिता सा पुरी श्रेष्ठा इन्द्रेणेवामरावती ।।1.6.5।।

Por aquel rey—firme en la verdad y dedicado a cumplir rectamente los tres fines de la vida—fue gobernada esa ciudad excelsa, como Amarāvatī por Indra.

Verse 6

तस्मिन्पुरवरे हृष्टा धर्मात्मानो बहुश्रुता: ।नरास्तुष्टा धनैस्स्वैस्स्वैरलुब्धास्सत्यवादिन: ।।1.6.6।।

En aquella ciudad excelente, la gente vivía gozosa: virtuosa, muy instruida, satisfecha con su propia riqueza, libre de codicia y dedicada a decir la verdad.

Verse 7

नाल्पसन्निचय: कश्चिदासीत्तस्मिन् पुरोत्तमे ।कुटुम्बी यो ह्यसिद्धार्थोऽगवाश्वधनधान्यवान् ।।1.6.7।।

En esa ciudad suprema no había ningún cabeza de familia de escasos recursos; no había quien hubiese fracasado en los fines de la vida: los hogares poseían ganado, caballos, riqueza y grano.

Verse 8

कामी वा न कदर्यो वा नृशंस: पुरुष: क्वचित् ।द्रष्टुं शक्यमयोध्यायान्नाविद्वान्न च नास्तिक: ।।1.6.8।।

En Ayodhyā no se podía hallar en parte alguna a un hombre dominado por la lujuria, ni a un avaro, ni a un cruel; ni a un ignorante, ni a un incrédulo.

Verse 9

सर्वे नराश्च नार्यश्च धर्मशीलास्सुसंयता: ।उदिताश्शीलवृत्ताभ्यां महर्षय इवामला: ।।1.6.9।।

Todos—hombres y mujeres—eran rectos en su conducta y dueños de sí; floreciendo por su buen carácter y proceder, eran puros como los grandes rishis.

Verse 10

नाकुण्डली नामकुटी नास्रग्वी नाल्पभोगवान् ।नामृष्टो नानुलिप्ताङ्गो नासुगन्धश्च विद्यते ।।1.6.10।।

En esa ciudad, no se veía a nadie sin pendientes, sin adornos en la cabeza o sin guirnaldas; nadie vivía con escasos placeres, y nadie parecía sucio, sin ungüentos o sin fragancia en el cuerpo.

Verse 11

नामृष्टभोजी नादाता नाप्यनङ्गदनिष्कधृक् ।नाहस्ताभरणो वाऽपि दृश्यते नाप्यनात्मवान् ।।1.6.11।।

Nadie comía sin satisfacción, nadie carecía de generosidad; no se veía a nadie sin brazaletes ni collares, ni sin joyas en las manos; y a nadie se le encontraba falto de autocontrol.

Verse 12

नानाहिताग्निर्नायज्वा न क्षुद्रो वा न तस्कर: ।कश्चिदासीदयोध्यायान्न च निर्वृत्तसङ्कर: ।।1.6.12।।

En Ayodhyā no había ni uno solo que descuidara los fuegos sagrados ni los sacrificios; nadie era de ánimo vil, no se hallaba ladrón, ni prevalecía desorden por mezcla de linajes.

Verse 13

स्वकर्मनिरता नित्यं ब्राह्मणा विजितेन्द्रिया: ।दानाध्ययनशीलाश्च संयताश्च परिग्रहे ।।1.6.13।।

Los brāhmaṇas, siempre entregados a su propio dharma, tenían los sentidos vencidos; eran dados a la caridad y al estudio, y moderados en el recibir y en el poseer.

Verse 14

न नास्तिको नानृतको न कश्चिदबहुश्रुत: ।नासूयको न चाऽशक्तो नाविद्वान्विद्यते तदा ।।1.6.14।।

Entonces no se hallaba ningún nāstika, ningún mentiroso, ni nadie de escaso saber; no había envidioso, ni incapaz, ni se veía persona alguna sin verdadero conocimiento.

Verse 15

नाषडङ्गविदत्रासीन्नाव्रतो नासहस्रद: ।न दीन: क्षिप्तचित्तो वा व्यथितो वाऽपि कश्चन ।।1.6.15।।

No había allí quien ignorase los seis Vedāṅgas, ni quien careciera de votos, ni quien dejara de dar por millares; tampoco se veía a nadie abatido, de mente turbada o afligido.

Verse 16

कश्चिन्नरो वा नारी वा नाश्रीमान्नाप्यरूपवान् ।द्रष्टुं शक्यमयोध्यायां नापि राजन्यभक्तिमान् ।।1.6.16।।

En Ayodhyā no podía hallarse hombre ni mujer sin prosperidad o sin hermosura; ni se veía a nadie falto de devoción y lealtad al rey.

Verse 17

वर्णेष्वग्र्यचतुर्थेषु देवतातिथिपूजका:।कृतज्ञाश्च वदान्याश्च शूरा विक्रमसंयुता: ।।1.6.17।। दीर्घायुषो नरास्सर्वे धर्मं सत्यं च संश्रिता: ।सहिता: पुत्रपौत्रैश्च नित्यं स्त्रीभि: पुरोत्तमे ।।1.6.18।।

Entre los más eminentes de los cuatro varṇas, adoraban a los dioses y honraban a los huéspedes; eran agradecidos, generosos, heroicos y colmados de valor.

Verse 18

वर्णेष्वग्र्यचतुर्थेषु देवतातिथिपूजका:।कृतज्ञाश्च वदान्याश्च शूरा विक्रमसंयुता: ।।1.6.17।। दीर्घायुषो नरास्सर्वे धर्मं सत्यं च संश्रिता: ।सहिता: पुत्रपौत्रैश्च नित्यं स्त्रीभि: पुरोत्तमे ।।1.6.18।।

Todos los hombres eran longevos, aferrados al dharma y a la verdad; y en aquella ciudad excelsa vivían siempre unidos con hijos, nietos y esposas.

Verse 19

क्षत्रं ब्रह्ममुखं चासीद्वैश्या: क्षत्रमनुव्रता: ।शूद्रास्स्वधर्मनिरतास्त्रीन्वर्णानुपचारिण: ।।1.6.19।।

El orden de los kṣatriyas era guiado por los brāhmaṇas; los vaiśyas seguían a los kṣatriyas; y los śūdras, dedicados a su propio deber, servían a los otros tres varṇas.

Verse 20

सा तेनेक्ष्वाकुनाथेन पुरी सुपरिरक्षिता ।यथा पुरस्तान्मनुना मानवेन्द्रेण धीमता ।।1.6.20।।

Aquella ciudad fue excelentemente protegida y gobernada por ese señor de los Ikṣvākus, tal como en tiempos antiguos la administró Manu, el sabio primero entre los hombres.

Verse 21

योधानामग्निकल्पानां पेशलानाममर्षिणाम् ।सम्पूर्णा कृतविद्यानां गुहा केसरिणामिव ।।1.6.21।।

Estaba colmada de guerreros, ígneos en poder, diestros e inconmovibles, consumados en sus disciplinas, como una cueva de montaña repleta de leones.

Verse 22

काम्भोजविषये जातैर्बाह्लीकैश्च हयोत्तमै: ।वनायुजैर्नदीजैश्च पूर्णा हरिहयोत्तमै:।।1.6.22।।

Estaba bien provista de caballos excelsos, nacidos en las tierras de Kāmboja y de Bāhlīka, y también de Vanāyu y de las comarcas ribereñas: corceles ‘hari’ de la más alta estirpe.

Verse 23

विन्ध्यपर्वतजैर्मत्तै: पूर्णा हैमवतैरपि ।मदान्वितैरतिबलैर्मातङ्गै: पर्वतोपमै: ।।1.6.23।। ऐरावतकुलीनैश्च महापद्मकुलैस्तथा ।अञ्जनादपि निष्पन्नैर्वामनादपि च द्विपैः ।।1.6.24।।

Estaba llena de elefantes en celo, embriagados, nacidos en los montes Vindhya y también en el Himālaya; henchidos de musth, de fuerza inmensa, y de talla semejante a montañas.

Verse 24

विन्ध्यपर्वतजैर्मत्तै: पूर्णा हैमवतैरपि ।मदान्वितैरतिबलैर्मातङ्गै: पर्वतोपमै: ।।1.6.23।। ऐरावतकुलीनैश्च महापद्मकुलैस्तथा ।अञ्जनादपि निष्पन्नैर्वामनादपि च द्विपैः ।।1.6.24।।

También estaba colmada de elefantes de linajes nobles: de la estirpe de Airāvata, de la línea de Mahāpadma, y asimismo de los criados a partir de Anjana y de Vāmana.

Verse 25

भद्रैर्मन्द्रैर्मृगैश्चैव भद्रमन्द्रमृगैस्तथा।भद्रमन्द्रैर्भद्रमृगैर्मृगमन्द्रैश्च सा पुरी।नित्यमत्तैस्सदा पूर्णा नागैरचलसन्निभै:।।1.6.25।।

Aquella ciudad estaba siempre colmada de elefantes, semejantes a montañas, perpetuamente en musth: de los tipos Bhadra, Mandra y Mṛga, y también de sus mezclas—Bhadra–Mandra, Bhadra–Mṛga y Mṛga–Mandra.

Verse 26

सा योजने च द्वे भूय: सत्यनामा प्रकाशते ।यस्यां दशरथो राजा वसन् जगदपालयत् ।।1.6.26।।

Extendida por dos yojanas, aquella ciudad resplandecía—fiel a su propio nombre—donde el rey Daśaratha moraba y gobernaba, protegiendo al mundo.

Verse 27

तां पुरीं स महातेजा राजा दशरथो महान् ।शशास शमितामित्रो नक्षत्राणीव चन्द्रमा: ।।1.6.27।।

A aquella ciudad la gobernó el gran y resplandeciente rey Daśaratha, vencedor de sus enemigos, como la luna gobierna a las estrellas.

Verse 28

तां सत्यनामां दृढतोरणार्गलांगृहैर्विचित्रैरुपशोभितां शिवाम् ।पुरीमयोध्यां नृसहस्रसङ्कुलांशशास वै शक्रसमो महीपति: ।।1.6.28।।

Esa auspiciosa Ayodhyā—fiel a su nombre, asegurada con fuertes portales y firmes cerrojos, adornada con espléndidas casas y colmada de miles de gentes—fue gobernada por el señor de la tierra, Daśaratha, comparable a Śakra en majestad.

Verse 29

En aquel tiempo no había ateo, ni mentiroso, ni nadie de escaso saber; no había envidioso, ni incapaz, ni ignorante alguno.