Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

एकोनचत्वारिंशः सर्गः (Aranyakanda 39): राक्षसस्य रामत्रासवर्णनम् / The Demon’s Account of Rama

Fear

तापसं नियताहारं सर्वभूतहिते रतम्।सोऽहं वनगतं रामं परिभूय महाबलम्।।3.39.8।।तापसोऽयमिति ज्ञात्वा पूर्ववैरमनुस्मरन्।अभ्यधावं हि संक्रुद्धस्तीक्ष्ण शृङ्गो मृगाकृतिः।।3.39.9।।जिघांसुरकृतप्रज्ञस्तं प्रहारमनुस्मरन्।

tāpasaṃ niyatāhāraṃ sarvabhūtahite ratam |

so ’haṃ vanagataṃ rāmaṃ paribhūya mahābalam ||

tāpaso ’yam iti jñātvā pūrvavairam anusmaran |

abhyadhāvaṃ hi saṃkruddhas tīkṣṇaśṛṅgo mṛgākṛtiḥ ||

jighāṃsur akṛtaprajñas taṃ prahāram anusmaran |

Aunque Rāma era poderoso, vivía con comida mesurada y estaba dedicado al bienestar de todos los seres. Despreciándolo como un simple asceta del bosque, recordando mi antigua enemistad —y olvidando la lección de su golpe anterior— cargué contra él con furia, tomando la forma de una bestia de cuernos afilados, con la intención de matarlo, en mi necedad.

tenaby him
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/napuṃsaka, Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/3rd), Ekavacana
muktāḥreleased
muktāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of 'bāṇāḥ'
TypeAdjective
Root√muc (मुच् धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle, Puṃliṅga, Prathamā (Nominative), Bahuvacana (Plural); 'released'
trayaḥthree
trayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of 'bāṇāḥ'
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; numeral adjective
bāṇāḥarrows
bāṇāḥ:
Karta (कर्ता) (of implied motion)
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana
śitāḥsharp
śitāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of 'bāṇāḥ'
TypeAdjective
Rootśita (प्रातिपदिक/PPP)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; 'sharp'
śatrunibarhaṇāḥenemy-destroying
śatrunibarhaṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of 'bāṇāḥ'
TypeAdjective
Rootśatru (प्रातिपदिक) + nibarhaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; tatpuruṣa: śatrūṇāṃ nibarhaṇāḥ (destroyers of enemies)
vikṛṣyahaving drawn
vikṛṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootvi + √kṛṣ (कृष् धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त): 'having drawn (back)'
balavatpowerfully
balavat:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootbalavat (प्रातिपदिक)
FormAvyaya-like adjectival usage; here qualifying action: 'strongly/mightily' (indeclinable accusative neuter form used adverbially)
cāpambow
cāpam:
Karma (कर्म) (object of 'vikṛṣya')
TypeNoun
Rootcāpa (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Dvitīyā (Accusative), Ekavacana
suparṇānilanissvanāḥwhizzing like Garuḍa/wind
suparṇānilanissvanāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of 'bāṇāḥ'
TypeAdjective
Rootsuparṇa (प्रातिपदिक) + anila (प्रातिपदिक) + nissvana (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; tatpuruṣa: suparṇasya anilasya ca nissvana iva (having a sound like Garuḍa/wind)

Although Rama was very strong, he was living on restricted diet, engaged in the welfare of all beings. Treating him as a mere ascetic living in the forest, remembering my past hostility with him and disregarding his (fatal) blow, I ran towards him angrily, assuming the form of a sharp-horned animal with an intention to kill him.

M
Marīca
R
Rāma

FAQs

The verse teaches that dharmic power is rooted in self-restraint and universal goodwill; prideful contempt for such virtue leads to self-destruction.

Marīca recalls attacking Rāma in the forest after dismissing him as only an ascetic, driven by old hostility and anger.

Rāma’s restraint (niyatāhāra) and benevolence toward all beings (sarvabhūtahita) are emphasized as marks of true strength.