Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Account of Kāmākṣā (Bhavānī) at Āhicchatrā

नाथ ते विजयोभूयात्सर्वत्र रणमंडले । शत्रुघ्नाज्ञा प्रकर्तव्या हयरक्षा यथा भवेत्

nātha te vijayobhūyātsarvatra raṇamaṃḍale | śatrughnājñā prakartavyā hayarakṣā yathā bhavet

Oh Señor, que la victoria sea tuya en todas partes en el campo de batalla. Cúmplase la orden de Śatrughna, para que los caballos queden debidamente custodiados.

नाथO lord
नाथ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
विजयःvictory
विजयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भूयात्may it be
भूयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formदेश/स्थान-अव्यय (adverb of place)
रणमण्डलेin the battlefield arena
रणमण्डले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरणमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रणस्य मण्डलम्)
शत्रुघ्नाज्ञाŚatrughna's command
शत्रुघ्नाज्ञा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशत्रुघ्न + आज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शत्रुघ्नस्य आज्ञा)
प्रकर्तव्याshould be carried out
प्रकर्तव्या:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootप्र + कृ (धातु)
Formभविष्यत्कृत्य (तव्यत्-प्रत्यय; gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (आज्ञा)
हयरक्षाprotection of the horses
हयरक्षा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहय + रक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हयानां रक्षा)
यथाso that / as
यथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकार/उपमान-अव्यय (as/so that)
भवेत्may be / should be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Unspecified (contextual speaker not provided in the input excerpt)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: विजयोभूयात् → विजयः भूयात्; रणमंडले → रणमण्डले; शत्रुघ्नाज्ञा → शत्रुघ्नस्य आज्ञा (समास); हयरक्षा → हयानां रक्षा (समास)

Ś
Śatrughna

FAQs

It combines a blessing for victory in battle with a practical instruction: to execute Śatrughna’s command so that the army’s horses are securely protected.

Horses represent mobility and military readiness; safeguarding them is presented as a necessary duty for ensuring success and stability in a campaign.

The verse highlights disciplined governance: success depends not only on valor or divine favor but also on following rightful commands and maintaining essential protections.