Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

The Glory of Plastering/Smearing (and Maintaining) Hari’s Temple

बभूव लिप्ता सा भूमिर्बिलच्छिद्र विवर्जिता । तेन पुण्यप्रभावेण निर्गतं पातकं महत् । वैकुंठं प्रतियोग्योऽसौ निर्गतस्तव दंडतः

babhūva liptā sā bhūmirbilacchidra vivarjitā | tena puṇyaprabhāveṇa nirgataṃ pātakaṃ mahat | vaikuṃṭhaṃ pratiyogyo'sau nirgatastava daṃḍataḥ

Aquel suelo quedó bien untado y libre de hoyos y grietas. Por el poder de ese mérito, un gran pecado fue expulsado; y ese pecado, desterrado por tu castigo, se marchó—apto sólo para Vaikuṇṭha, es decir, para ser apartado.

बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
लिप्ताsmeared, coated
लिप्ता:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeVerb
Rootलिप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
साthat (she/it)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
भूमिःground, earth
भूमिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
बिलच्छिद्रa hole/cavity-opening
बिलच्छिद्र:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबिल + छिद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासः—बिलं च तत् छिद्रं (कर्मधारयः)
विवर्जिताdevoid of, without
विवर्जिता:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeVerb
Rootवि + वर्ज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गः—वि
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
पुण्यप्रभावेणby the power of merit
पुण्यप्रभावेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुण्य + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—पुण्यस्य प्रभावः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
निर्गतम्gone out, departed
निर्गतम्:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootनि + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उपसर्गः—नि
पातकम्sin
पातकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
वैकुण्ठम्Vaikuṇṭha
वैकुण्ठम्:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootवैकुण्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; गन्तव्य-देश
प्रतियोग्यःfit/eligible (for)
प्रतियोग्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रति + योग्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण; उपसर्गः—प्रति
असौthat person (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
निर्गतःhas gone out, has escaped
निर्गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootनि + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गः—नि
तवof you, your
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
दण्डतःfrom punishment/penalty
दण्डतः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय ‘-तः’; अपादानार्थक (from)

Unspecified (narrative voice within the chapter context)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: भूमिर्बिलच्छिद्र→भूमिः बिलच्छिद्र; प्रतियोग्योऽसौ→प्रतियोग्यः असौ; निर्गतस्तव→निर्गतः तव

V
Vaikuṇṭha

FAQs

It teaches that accumulated merit (puṇya) has a purifying force capable of driving out even great sin (mahāpātaka), restoring order and auspiciousness.

It symbolically marks purification and stability: the land becomes properly prepared and intact, reflecting the removal of impurity and disorder caused by sin.

Vaikuṇṭha functions as a strongly Vaiṣṇava marker of the verse’s theological horizon; the line indicates the sin is expelled and removed from the realm of human experience under the force of discipline/punishment, with Vaikuṇṭha named as the destination in the expression.