Adhyaya 58

Verse 1

विष्णुरुवाच । क्रीडाप्रयुक्तासु वनं प्रविष्टा वैश्यस्य भार्या सुकला सुतन्वी । ददर्श सर्वं गहनं मनोरमं तामेव पप्रच्छ सखीं सती सा

Viṣṇu dijo: Impulsada por el juego, Sukalā —esbelta y virtuosa esposa de un vaiśya— entró en el bosque. Al verlo todo espeso y encantador, aquella mujer casta preguntó a su propia amiga.

Verse 2

अरण्यमेतत्प्रवरं सुपुण्यं दिव्यं सखे कस्य मनोभिरामम् । सिद्धंसुकामैः प्रवरैः समस्तैः पप्रच्छ हर्षात्सुकला सखीं ताम्

«Este bosque es el más excelso, santísimo y divino, oh amiga; ¿de quién es este deleitoso soto?» Con alegría, Sukalā preguntó a su amiga acerca de él, lugar perfeccionado y favorecido por los mejores Siddhas y por quienes han colmado sus deseos.

Verse 3

क्रीडोवाच । एतद्वनं दिव्यगुणैः प्रयुक्तं सिद्धस्वभावैः परिभावनेन । पुष्पाकुलं कामफलोपयुक्तं विपश्य सर्वं मकरध्वजस्य

Krīḍa dijo: «Mira este bosque, dotado de cualidades divinas y perfeccionado por la contemplación de seres de naturaleza siddha. Está colmado de flores y dispuesto a otorgar los frutos del deseo; contempla: todo esto pertenece a Makaradhvaja (Kāma).»

Verse 4

एवं वाक्यं ततः श्रुत्वा हर्षेण महतान्विता । समालोक्य महद्वृत्तं कामस्य च दुरात्मनः

Al oír aquellas palabras, se llenó de inmensa alegría; y, al contemplar el grave giro de los sucesos provocado por el malintencionado Kāma, advirtió lo acontecido.

Verse 5

वायुना नीयमानं तं समाघ्राति न सौरभम् । वाति वायुः स्वभावेन सौरभेण समन्वितः

Llevado por el viento, éste no percibe por sí mismo la fragancia. El viento sopla por su propia naturaleza, aunque esté impregnado de perfume.

Verse 6

तद्बाणो विशतेनासां यथा तथा सुलीलया । सा गंधं नैव गृह्णाति पुष्पाणां च वरानना

Su flecha penetra en sus fosas nasales de una u otra manera, juguetonamente; y, sin embargo, aquella dama de bello rostro no percibe en absoluto la fragancia de las flores.

Verse 7

न चास्वादयते सा तु सुरसान्सा महासती । स सखा कामदेवस्य रममाणो विनिर्जितः

Pero la gran casta Surasānsā no lo probó. Y él—compañero de Kāmadeva—aunque se recreaba en el deleite, fue vencido y abatido.

Verse 8

लज्जितः पराङ्मुखो भूत्वा भूं पपात लवच्छदैः । फलेभ्यो हि सुपक्वेभ्यः पुष्पमंजरिसंस्कृतः

Avergonzado, volvió el rostro y cayó a tierra, con el cuerpo cubierto de tiernas hojas, adornado con racimos de flores y cargado de frutos plenamente maduros.

Verse 9

लवरूपोपतद्भूमौ रसस्त्वेष तया जितः । मकरंदः सुदीनात्मा फलाद्भूमिं ततः पुनः

Cuando la esencia cayó al suelo en forma de gota, ella la sometió. Entonces Makaraṃda, abatido de corazón, volvió a caer del fruto a la tierra.

Verse 10

भक्ष्यते मक्षिकाभिश्च यथामृतो रणे तथा । मक्षिकाभक्ष्यमाणस्तु प्रवाहेन प्रयाति सः

Es devorado por las moscas, como un hombre abatido en la batalla. Y mientras las moscas lo consumen, la corriente se lo lleva.

Verse 11

मंदंमंदं प्रयात्येव तं हसंति च पक्षिणः । नानारुतैः प्रचलंति सुखमानंदनिर्भरैः

Avanzaba muy lentamente, y las aves se reían de él; con diversos cantos revoloteaban, a sus anchas, rebosantes de alegría.

Verse 12

प्रीत्या शकुनयस्तत्र वनमध्यनगस्थिताः । सुकलया जितो ह्येष निम्नं पंथानमाश्रितः

Allí, las aves—moradoras del monte en medio del bosque—se llenaron de afecto. En verdad, vencido por Sukalā, tomó el sendero más bajo.

Verse 13

प्रीत्या समेता रतिः कामभार्या गत्वाब्रवीत्सा सुकलां विहस्य । स्वस्त्यस्तु ते स्वागतमेव भद्रे रमस्व प्रीत्या नयनाभिरामम्

Rati, la amada esposa de Kāma, fue gozosa hacia Sukalā y, sonriendo, dijo: «¡Que la dicha auspiciosa sea contigo, querida; bienvenida en verdad! Deléitate con alegría en este lugar grato a la vista».

Verse 14

ते रूपमिष्टममलमिंद्रस्यापि महात्मनः । यदेष्टं ते तदा ब्रूहि समानेष्ये न संशयः

Esa forma tuya, pura y deseada, es amada incluso por Indra, el magnánimo. Dime, pues, lo que anhelas; te lo traeré sin duda alguna.

Verse 15

सूत उवाच । वदंत्यौ ते स्त्रियौ दृष्ट्वा श्रुत्वोवाच सुभाषितम् । रतिं प्रतिगृहीत्वा मे गतो भर्त्ता महामतिः

Sūta dijo: Al ver a aquellas dos mujeres hablar, escuchó y luego respondió con palabras bien dichas. Habiendo aceptado mi amor, mi esposo, el de gran mente, partió.

Verse 16

यत्र मे तिष्ठते भर्त्ता तत्राहं पतिसंयुता । तत्र कामश्च मे प्रीतिरयं कायो निराश्रयः

Donde mora mi esposo, allí estoy yo, unida a mi señor. Allí solamente están mi deseo y mi gozo; de otro modo, este cuerpo queda sin amparo.

Verse 17

द्वे अप्युक्तं समाकर्ण्य रतिप्रीती विलज्जिते । व्रीडमाने गते ते द्वे यत्र कामो महाबलः

Al oír lo dicho, tanto Rati como Prīti se avergonzaron; y, con pudor, ambas se alejaron hacia donde estaba Kāma, el de gran fuerza.

Verse 18

ऊचतुस्तं महावीरमिंद्रकाय समाश्रितम् । चापमाकर्षमाणं तं नेत्रलक्ष्यं महाबलम्

Hablaron a aquel gran héroe, poderoso en fuerza, que había asumido la forma de Indra; él tensaba su arco, firme en la mira, con el blanco fijado por su propia mirada.

Verse 19

दुर्जयेयं महाप्राज्ञ त्यज पौरुषमात्मनः । पतिकामा महाभागा पतिव्रता सदैव सा

«Oh gran sabio, ella es inconquistable: abandona tu orgullo. Esa afortunada mujer, siempre fiel como pativratā, no desea sino a su esposo.»

Verse 20

काम उवाच । अनया लोक्यते रूपमिंद्रस्यास्य महात्मनः । यदि देवि तदा चाहं हनिष्यामि न संशयः

Kāma dijo: «Por ella se contempla la forma de este Indra magnánimo. Si consientes, oh Diosa, lo heriré; de ello no hay duda.»

Verse 21

अथ वेषधरो देवो महारूपः सुराधिपः । स तयानुगतस्तूर्णं परया लीलया तदा

Entonces el Señor—disfrazado, de forma magnífica, soberano de los dioses—la siguió velozmente en aquel instante, con suprema y juguetona soltura.

Verse 22

सर्वभोगसमाकीर्णः सर्वाभरणशोभितः । दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः

Colmado de todo deleite, engalanado con todas las joyas, llevaba guirnaldas y vestiduras divinas, ungido con fragancias celestiales.

Verse 23

तया रत्या समायातो यत्रास्ते पतिदेवता । प्रत्युवाच महाभागां सुकलां सत्यचारिणीम्

Acompañado por Rati, llegó al lugar donde moraba la dama para quien el esposo es deidad; y Sukalā, veraz y virtuosa, respondió a aquella noble mujer.

Verse 24

पूर्वं दूती समक्षं ते प्रीत्या च प्रहिता मया । कस्मान्न मन्यसे भद्रे भजंतं त्वामिहागतम्

Antes, por afecto, te envié una mensajera en tu misma presencia. ¿Por qué, oh buena señora, no me aceptas a mí, que he venido aquí buscándote con devoción?

Verse 25

सुकलोवाच । रक्षायुक्तास्मि भद्रं ते भर्तुः पुत्रैर्महात्मभिः । एकाकिनीसहायैश्च नैव कस्य भयं मम

Sukalā dijo: «Estoy bien protegida —bendición para ti— por los nobles hijos de mi esposo, y también por compañeros que no están solos. Por eso no temo a nadie».

Verse 26

शूरैश्च पुरुषाकारैः सर्वत्र परिरक्षिता । नाति प्रस्तावये वक्तुं व्यग्रा कर्मणि तस्य च

Por todas partes estaba custodiada por valientes guerreros de porte varonil. No hallé ocasión propicia para hablar, y ella también estaba absorta en sus deberes.

Verse 27

यावत्प्रस्यंदते नेत्रं तावत्कालं महामते । भवान्न लज्जते कस्माद्रममाणो मया सह

Mientras tu ojo siga derramando lágrimas, durante todo ese tiempo, oh magnánimo, ¿por qué no sientes vergüenza al retozar conmigo?

Verse 28

भवान्को हि समायातो निर्भयो मरणादपि । इंद्र उवाच । त्वामेवं हि प्रपश्यामि वनमध्ये समागताम्

«¿Quién eres tú que has venido aquí, sin temor aun ante la muerte?» Dijo Indra: «Así te contemplo, llegada aquí en medio del bosque».

Verse 29

समाख्यातास्त्वया शूरा भर्तुश्च तनयाः पुनः । कथं पश्याम्यहं तावद्दर्शयस्व ममाग्रतः

De nuevo me has hablado de aquellos héroes, los hijos de mi esposo. Pero ¿cómo he de verlos? Muéstramelos aquí, delante de mis ojos.

Verse 30

सुकलोवाच । सनिजसकलवर्गस्याधिपत्ये निवेश्य धृतिमतिगतिबुद्ध्य्ख्यैस्तु संन्यस्य सत्यम् । अचलसकलधर्मो नित्ययुक्तो महात्मा मदनसबलधर्मात्मा सदामां जुगोप

Dijo Sukala: Tras establecer a todo su propio séquito en puestos de autoridad, y renunciando en verdad a toda pretensión de firmeza, pensamiento, movimiento e incluso del intelecto, aquella gran alma—constante en toda virtud y siempre unida al yoga—aunque su naturaleza fuese agitada por Kāma (el deseo), siempre me protegió.

Verse 31

मामेवं परिरक्षते दमगुणैः शौचैस्तु धर्मः सदा सत्यं पश्य समागतं मम पुरः शांतिक्षमाभ्यांयुतम् । बोधश्चातिमहाबलः पृथुयशा यो मां न मुंचेत्कदा बद्धाहं दृढबंधनैः स्वगुणजैः सांनिध्यमेवं गतः

Así soy protegida por las virtudes del autodominio. Por la pureza, el Dharma permanece siempre; mira: la Verdad misma ha venido ante mí, adornada de paz y paciencia. Y el poderoso Entendimiento, de vasta fama, jamás me suelta. Estoy firmemente atada por lazos nacidos de mis propias cualidades, y así he llegado a esta íntima cercanía.

Verse 32

रक्षायुक्ताः कृताः सर्वे सत्याद्या मम सांप्रतम् । धर्मलाभादिकाः सर्वे दमबुद्धिपराक्रमाः

Ahora todos ellos—comenzando por Satya—han sido puestos bajo mi protección. Todos, dotados de rectitud y de sus frutos, poseen autodominio, buen juicio y valor.

Verse 33

मामेवं हि प्ररक्षंति किं मां प्रार्थयसे बलात् । को भवान्निर्भयो भूत्वा दूत्या सार्धं समागतः

«Así, en verdad, me guardan de este modo; ¿por qué entonces me solicitas por la fuerza? ¿Quién eres tú que, sin temor, has venido aquí junto con una mensajera?»

Verse 34

सत्यं धर्मस्तथा पुण्यं ज्ञानाद्याः प्रबलास्तथा । मम भर्तुः सहायाश्च ते मां रक्षंति वेश्मनि

La verdad, el dharma, el mérito (puṇya) y el conocimiento, y lo demás, son en verdad poderosos; son aliados de mi esposo y me protegen dentro de este hogar.

Verse 35

अहं रक्षायुता नित्यं दमशांतिपरायणा । न मां जेतुं समर्थश्च अपि साक्षाच्छचीपतिः

Estoy siempre resguardada y siempre entregada al dominio de mí misma y a la paz; ni siquiera Indra, el señor de Śacī, es capaz de vencerme.

Verse 36

यदि वा मन्मथो वापि समागच्छति वीर्यवान् । दंशिताहं सदा सत्यं सत्यकेनैव नान्यथा

Aunque el propio Manmatha, poderoso en vigor, viniera ante mí—en verdad, siempre he sido herida/picada, y eso únicamente por Satyaka, no por ningún otro.

Verse 37

निरर्थकास्तस्य बाणा भविष्यंति न संशयः । त्वामेवं हि हनिष्यंति धर्मादयो महाभटाः

Sus flechas se volverán inútiles, sin duda alguna. De este mismo modo, los grandes guerreros encabezados por Dharma te darán muerte con certeza.

Verse 38

दूरं गच्छ पलायत्वमत्र मा तिष्ठ सांप्रतम् । वार्यमाणो यदा तिष्ठेर्भस्मीभूतो भविष्यसि

Vete lejos: huye de aquí ahora mismo. No permanezcas aquí en este instante. Si, aun siendo advertido, te quedas, serás reducido a cenizas.

Verse 39

भर्त्रा विना निरीक्षेत मम रूपं यदा भवान् । यथा दारु दहेदग्निस्तथा धक्ष्यामि नान्यथा

Si contemplas mi forma cuando mi esposo no está presente, entonces—como el fuego consume la leña—yo te consumiré; no habrá otro destino.

Verse 40

एवं श्रुत्वा सहस्राक्षो मन्मथस्यापि सम्मुखम् । पश्य पौरुषमेतस्या युध्यस्व निजपौरुषैः

Al oír esto, Sahasrākṣa (Indra), aun en presencia de Manmatha, dijo: «Mira el valor de ésta; combate con tu propia fuerza varonil».

Verse 41

यथागतास्तथा सर्वे महाशापभयातुराः । स्वंस्वं स्थानं महाराज इंद्राद्याः प्रययुस्तदा

Tal como habían venido, así también todos se marcharon, afligidos por el temor de una gran maldición. Entonces Indra y los demás dioses regresaron a sus respectivas moradas, oh gran rey.

Verse 42

गतेषु तेषु सर्वेषु सुकला सा पतिव्रता । स्वगृहं पुण्यसंयुक्ता पतिध्यानेन चागता

Cuando todos se hubieron marchado, Sukalā—la esposa fiel, pativrata—volvió a su hogar, colmada de mérito, llegando absorta en la meditación de su esposo.

Verse 43

स्वगृहं पुण्यसंयुक्तं सर्वतीर्थमयं तदा । सर्वयज्ञमयं राजन्संप्राप्ता पतिदेवता

Entonces, oh Rey, su propio hogar—colmado de mérito—quedó impregnado del poder de todos los tīrthas sagrados y del fruto de todos los yajñas, pues había llegado allí la esposa que venera a su marido como a un dios.

Verse 58

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रेष्टपंचाशत्तमोऽध्यायः

Así concluye el quincuagésimo octavo capítulo, el relato de Sukalā, dentro del episodio de Vena, en el Bhūmi-khaṇḍa del venerable Padma Purāṇa.