Adhyaya 52

Verse 1

शिवशर्मोवाच । मंगले श्रूयतां वाक्यं यदि पृच्छसि सांप्रतम् । यदर्थं हि त्वया पृष्टं तन्निबोध वरानने

Śivaśarman dijo: «Oh Maṅgalā, escucha mis palabras, puesto que ahora preguntas. Aquello por lo que has preguntado, entiéndelo, oh de bello rostro».

Verse 2

इयं हि सांप्रतं प्राप्ता वराकी भिक्षुरूपिणी । वसुदत्तस्य विप्रस्य सुतेयं चारुलोचने

Pues esta pobre mujer ha llegado ahora, disfrazada con la apariencia de una mendicante. Oh de bellos ojos, ella es la hija del brāhmaṇa Vasudatta.

Verse 3

सुदेवा नाम भद्रेयं मम जाया प्रिया सदा । केनापि कारणेनैव देशं त्यक्त्वा समागता

Oh bienaventurada, mi amada esposa se llama Sudevā; siempre es querida para mí. Pero, por alguna causa, dejó su tierra natal y ha venido aquí.

Verse 4

ममदुःखेन दग्धेयं वियोगेन वरानने । मां ज्ञात्वा तु समायाता भिक्षुरूपेण ते गृहम्

«Oh de bello rostro, me consume mi pena y la separación. Sin embargo, al reconocerme, viniste a tu casa con la apariencia de un mendicante.»

Verse 5

एवं ज्ञात्वा त्वया भद्रे आतिथ्यं परिशोभितम् । कर्त्तव्यं न च संदेह इच्छंत्या मम सुप्रियम्

Sabiendo esto, oh noble señora, debes honrar debidamente y embellecer el deber de la hospitalidad; no hay duda de ello, si deseas hacer lo que más me complace.

Verse 6

भर्तुर्वाक्यं निशम्यैव मंगला पतिदेवता । हर्षेण महताविष्टा स्वयमेव सुमंगला

Al oír las palabras de su esposo, Maṅgalā—que tenía a su marido por su misma deidad—quedó colmada de gran gozo, volviéndose ella misma auspiciosa.

Verse 7

स्नानाच्छादन भोज्यं च मम चक्रे वरानने । रत्नकांचनयुक्तैश्चाभरणैश्च पतिव्रता

Aquella esposa fiel, oh de bello rostro, dispuso para mí baño, vestido y alimento, y también adornos engastados con gemas y oro.

Verse 8

अहं हि भूषिता भद्रे तयैव पतिकाम्यया । तयाहं भूषिता देवि मानस्नानैश्च भोजनैः

En verdad, oh dulce señora, he sido honrada por ella, por esa misma mujer que anhela a su esposo. Oh diosa, me honró con purificaciones mentales y con ofrendas de alimento.

Verse 9

भर्त्राहं मानिता देवि जातं दुःखमनंतकम् । ममोरसि महातीव्रं सर्वप्राणविनाशनम्

Oh Diosa, aunque fui honrada por mi esposo, ha surgido un dolor sin fin; en mi pecho hay una angustia intensísima, como si destruyera todo aliento vital.

Verse 10

तस्या मानो मया दृष्टो दुःखमात्मगतं तथा । चिंता मे दारुणा जाता यया प्राणा व्रजंति मे

He visto su orgullo herido, y también la pena que ha entrado en mi propio corazón. En mí ha nacido una terrible inquietud, tan fuerte que siento como si mi aliento vital se marchara.

Verse 11

कदापि वचनं दत्तं न मया पापया शुभम् । अस्यैव विप्रवर्यस्य आचरंत्या च दुष्कृतम्

Jamás yo —mujer pecadora— he pronunciado una sola palabra auspiciosa; antes bien, en mi conducta hacia este excelso brāhmaṇa he cometido falta.

Verse 12

पादप्रक्षालनं नैव अंगसंवाहनं नहि । एकांतं न मया दत्तं तस्यैव हि महात्मनः

No le lavé los pies, ni le masajeé los miembros; en verdad, ni siquiera concedí una audiencia en privado a ese gran alma.

Verse 13

संभाषां कथमस्यैव करिष्ये पापनिश्चया । रात्रौ चैव तदा तत्र पतिता दुःखसागरे

¿Cómo podría siquiera hablar con él, cuando ya estaba resuelta al pecado? Y aquella misma noche, allí caí en un océano de aflicción.

Verse 14

एवं हि चिंतमानायाः स्फुटितं हृदयं मम । गताः प्राणास्तदा कायं परित्यज्य वरानने

Así, mientras pensaba de ese modo, mi corazón se quebró; entonces mis alientos vitales partieron, dejando el cuerpo, oh de bello rostro.

Verse 15

तत्र दूताः समायाता धर्मराजस्य वै तदा । वीराश्च दारुणाः क्रूरा गदाचक्रासिधारिणः

Entonces llegaron allí, en verdad, los mensajeros de Dharmarāja: valientes, terribles y feroces, portando mazas, discos y espadas.

Verse 16

तैस्तु बद्धा महाभागे शृंखलैर्दृढबंधनैः । नीता यमपुरं तैस्तु रुदमाना सुदुःखिता

Pero ellos la ataron, oh noble señora, con cadenas y fuertes ligaduras; y la condujeron a la ciudad de Yama, mientras lloraba, abatida por el dolor.

Verse 17

मुद्गरैस्ताड्यमानाहं दुर्गमार्गेण पीडिता । भर्त्स्यमाना यमस्याग्रे तैस्तत्राहं प्रवेशिता

Golpeada con mazos y atormentada por un sendero terrible, fui increpada y, por ellos, empujada a entrar allí ante Yama.

Verse 18

दृष्टाहं यमराजेन सक्रोधेन महात्मना । अंगारसंचये क्षिप्ता क्षिप्ता नरकसंचये

Yamarāja, el magnánimo, me vio airado; y fui arrojada a un montón de carbones encendidos, arrojada al cúmulo de horrores del infierno.

Verse 19

लोहस्य पुरुषं कृत्वा अग्निना परितापितः । ममोरसि समुत्क्षिप्तो निजभर्तुश्च वंचनात्

Tras forjar un hombre de hierro y calentarlo en el fuego, fue arrojado sobre mi pecho—por el engaño cometido por mi propio esposo.

Verse 20

नानापीडातिसंतप्ता नरकाग्निप्रतापिता । तैलद्रोण्यां परिक्षिप्ता करम्भवालुकोपरि

Abrasados por múltiples tormentos y chamuscados por el fulgor del fuego infernal, son arrojados a una artesa de aceite, sobre un lecho de gachas y arena ardiente.

Verse 21

असिपत्रैश्च संच्छिन्ना जलमंत्रेण वाहिता । कूटशाल्मलिवृक्षेषु क्षिप्ता तेन महात्मना

Cortados por hojas como espadas y arrastrados por un torrente fortalecido por un mantra de agua, fueron arrojados por aquel magnánimo a los engañosos árboles śālmalī.

Verse 22

पूयशोणितविष्ठायां पतिता कृमिसंकुले । सर्वेषु नरकेष्वेवं क्षिप्ताहं नृपनंदिनि

«He caído en pus, sangre y excremento, rebosantes de gusanos. Así he sido arrojada a todos los infiernos, oh princesa.»

Verse 23

पीडायुक्तेषु तीव्रेषु तेनैवापि महात्मना । करपत्रैः पाटिताहं शक्तिभिस्ताडिता भृशम्

En aquellos tormentos feroces, también yo fui hecha padecer por ese mismo magnánimo: tajada por hojas como cuchillos y golpeada con violencia, una y otra vez, por lanzas.

Verse 24

अन्येष्वेव नरकेषु पातिता नृपनंदिनि । योनिगर्तेषु क्षिप्तास्मि पतिता दुःखसंकटे

Oh princesa, también he sido arrojada a otros infiernos; lanzada a los fosos de los vientres (renacimientos), he caído en un abismo doloroso y angustioso.

Verse 25

धर्मराजेन तेनाहं नरकेषु निपातिता । वल्गुनीयोनिमासाद्य भुक्तं दुःखं सुदारुणम्

Por aquel Dharmarāja (Yama), Señor del Dharma, fui arrojada a los infiernos; y, al alcanzar el vientre de una Valgunī, soporté un sufrimiento sumamente espantoso.

Verse 26

गताहं क्रौष्टुकीं योनिं शुनीयोनिं पुनर्गता । सकुक्कुटीं च मार्जारीमाखुयोनिं गता ह्यहम्

He ido al vientre de un chacal; y de nuevo entré en el vientre de una perra. También fui gallina, gata, y en verdad fui al vientre de un ratón.

Verse 27

एवं योनिविशेषेषु पापयोनिषु तेन च । क्षिप्तास्मि धर्मराजेन पीडिता सर्वयोनिषु

Así, en diversos vientres particulares—en nacimientos pecaminosos—fui arrojada por Dharmarāja y afligida en toda clase de nacimiento.

Verse 28

तेनैवाहं कृता भूमौ शूकरी नृपनंदिनि । तवहस्ते महाभागे संति तीर्थान्यनेकशः

Por él solo fui hecha en la tierra como una cerda, oh hija del rey. Oh muy afortunada, en tu mano se hallan muchos tīrthas, numerosos lugares sagrados de peregrinación.

Verse 29

तेनोदकेन सिक्तास्मि त्वयैव वरवर्णिनि । मम पापं गतं देवि प्रसादात्तव सुंदरि

Oh dama de tez clara y belleza excelsa, tú misma me has rociado con esa agua. Oh Diosa, por tu gracia mi pecado se ha ido, oh hermosa.

Verse 30

तवैव तेजःपुण्येन जातं ज्ञानं वरानने । इदानीं मामुद्धरस्व पतितां नरकसंकटे

Oh de bello rostro, por el mérito y el resplandor espiritual que son tuyos ha surgido este conocimiento. Ahora sálvame, caída en el peligro del infierno.

Verse 31

यदा नोद्धरसे देवि पुनर्यास्यामि दारुणम् । नरकं च महाभागे त्राहि मां दुःखभागिनीम्

Si no me rescatas, oh Diosa, volveré a ir al terrible infierno. Oh muy afortunada, protégeme a mí, partícipe de la aflicción.

Verse 32

गताहं पापभावेन दीनाहं च निराश्रया । सुदेवोवाच । किं कृतं हि मया भद्रे सुकृतं पुण्यसंभवम्

«He caído en una disposición pecaminosa; soy desdichada y sin amparo.» Dijo Sudeva: «Oh señora bendita, ¿qué obra meritoria he realizado, qué virtud que engendra puṇya?»

Verse 33

येनाहमुद्धरे त्वां वै तन्मे त्वं वद सांप्रतम् । शूकर्युवाच । अयं राजा महाभाग इक्ष्वाकुर्मनुनंदनः

«Dime ahora mismo por qué medio podré en verdad rescatarte.» Dijo Śūkarī: «Este es el rey muy afortunado: Ikṣvāku, el deleite del linaje de Manu.»

Verse 34

विष्णुरेष महाप्राज्ञो भवती श्रीर्हि नान्यथा । पतिव्रता महाभागा पतिव्रतपरायणा

Él es Viṣṇu, el supremamente sabio; y tú eres en verdad Śrī (Lakṣmī), ninguna otra. Oh señora muy afortunada, eres pativrata, enteramente entregada al voto de fidelidad al esposo.

Verse 35

त्वं सती सर्वदा भद्रे सर्वतीर्थमयी प्रिया । देवि सर्वमयी नित्यं सर्वदेवमयी सदा

Oh bienaventurada, siempre eres satī, fiel y pura; amada, eres la que contiene todos los tīrthas sagrados. Oh Devī, eres eternamente la esencia de todo; por siempre eres la encarnación de todos los dioses.

Verse 36

महापतिव्रता लोक एका त्वं नृपतेः प्रिया । यया शुश्रूषितो भर्ता भवत्या हि अहर्निशम्

Oh reina, tú sola en el mundo eres un gran ejemplo de pativrata, la amada del rey; pues por ti tu esposo ha sido verdaderamente servido día y noche.

Verse 37

एकस्य दिवसस्यापि पुण्यं देहि वरानने । पति शुश्रूषितस्यापि यदि मे कुरुषे प्रियम्

Oh de hermoso rostro, concédeme el mérito (puṇya) siquiera de un solo día—si haces lo que me complace—el mérito propio de quien ha servido fielmente a su esposo.

Verse 38

मम माता पिता त्वं वै त्वं मे गुरुः सनातनः । अहं पापा दुराचारा असत्या ज्ञानवर्जिता

Tú solo eres mi madre y mi padre; tú eres mi Gurú eterno. Yo soy pecador, de mala conducta, falto de verdad y privado del conocimiento verdadero.

Verse 39

मामुद्धर महाभागे भीताहं यमताडनैः । सुकलोवाच । एवं श्रुत्वा तया प्रोक्तं समालोक्य नृपं तदा

«Sálvame, oh grandemente afortunado; estoy aterrada por los azotes de los servidores de Yama». Dijo Sukala: Al oír lo que ella dijo, entonces miró al rey.

Verse 40

किं करोमि महाराज एषा किं वदते पशुः । इक्ष्वाकुरुवाच । एनां दुःखां वराकीं वै पापयोनिं गतां शुभे

«¿Qué he de hacer, oh gran rey? ¿Qué dice esta criatura?» Respondió Ikṣvāku: «Oh auspiciosa, ella es en verdad desdichada y miserable, caída en un vientre de pecado».

Verse 41

समुद्धरस्व पुण्यैस्त्वं महच्छ्रेयो भविष्यति । एवमुक्ता वरा नारी सुदेवा चारुमंगला

«Levántate mediante obras meritorias; te sobrevendrá gran bienestar y el sumo bien.» Así interpelada, aquella excelente mujer, Sudevā, de hermosa auspiciosidad, (estaba allí).

Verse 42

उवाचैकाब्दपुण्यं ते मया दत्तं वरानने । एवमुक्तेन वाक्येन तया देव्या हि तत्क्षणात्

Ella dijo: «Oh de bello rostro, te he concedido el mérito de un año entero». Habiendo pronunciado estas palabras, aquella Diosa, en ese mismo instante…

Verse 43

रूपयौवनसंपन्ना दिव्यमालाविभूषिता । दिव्यदेहा च संभूता तेजोज्वालासमावृता

Dotada de belleza y juventud, adornada con una guirnalda celestial, apareció con un cuerpo divino, envuelta en una radiancia fulgurante.

Verse 44

सर्वभूषणशोभाढ्या नानारत्नैश्च शोभिता । संजाता दिव्यरूपा सा दिव्यगंधानुलेपना

Resplandeciente con el esplendor de todos los ornamentos y embellecida con diversas joyas, asumió una forma divina, ungida con fragancias celestiales.

Verse 45

दिव्यं विमानमारूढा अंतरिक्षं गता सती । तामुवाच ततो राज्ञीं प्रणतानतकंधरा

Subida a un vimāna celestial, la virtuosa ascendió al firmamento. Luego, con el cuello inclinado en reverencia, habló a la reina.

Verse 46

स्वस्त्यस्तु ते महाभागे प्रसादात्तव सुंदरि । व्रजामि पातकान्मुक्ता स्वर्गं पुण्यतमं शुभम्

Bendición sea sobre ti, oh muy afortunada. Por tu gracia, oh hermosa, parto—libre de pecados—hacia el cielo auspicioso, el más meritorio.

Verse 47

प्रणम्यैवं गता स्वर्गं सुदेवा शृणु सत्तम । एतत्ते सर्वमाख्यातं सुकलाया निवेदितम्

Habiéndose postrado así, fue al cielo. Oh Sudevā, escucha, oh el mejor de los virtuosos: todo esto te ha sido relatado por completo, tal como lo comunicó Sukalā.

Verse 52

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे सुदेवास्वर्गारोहणंनाम द्विपंचाशत्तमोऽध्यायः

Así concluye el quincuagésimo segundo capítulo, llamado “El ascenso de Sudeva al cielo”, en el Bhūmi-khaṇḍa del venerable Padma Purāṇa, dentro del relato de Vena y la historia de Sukalā.