Adhyaya 21

Verse 1

सूत उवाच । एकदा व्यास देवोऽसौ ब्रह्माणं जगतः पतिम् । सुव्रताख्यानकं सर्वं पप्रच्छातीव विस्मितः

Sūta dijo: Una vez, el divino Vyāsa, grandemente maravillado, preguntó a Brahmā, Señor del mundo, acerca de toda la narración conocida como el relato de Suvrata.

Verse 2

व्यास उवाच । लोकात्मंल्लोकविन्यास देवदेव महाप्रभो । सुव्रतस्याथ चरितं श्रोतुमिच्छामि सांप्रतम्

Vyāsa dijo: Oh Alma del mundo, Oh Ordenador del mundo, Oh Dios de dioses, gran Señor: ahora deseo escuchar el relato de la vida y las obras de Suvrata.

Verse 3

ब्रह्मोवाच । पाराशर्यमहाभाग श्रूयतां पुण्यमुत्तमम् । सुव्रतस्य सुविप्रस्य तपश्चर्यासमन्वितम्

Brahmā dijo: «Oh ilustre Pārāśarya, escucha este relato supremo y sagrado: acerca de Suvrata, el excelente brāhmaṇa, dotado de austeridad (tapas) y de práctica religiosa disciplinada.»

Verse 4

सुव्रतो नाम मेधावी बाल्यादपि स चिंतयन् । गर्भे नारायणं देवं दृष्टवान्पुरुषोत्तमम्

Había un sabio llamado Suvrata; desde la niñez meditaba sin cesar en el Señor. Aun en el vientre materno contempló a Nārāyaṇa, el Supremo Señor, Puruṣottama.

Verse 5

स पूर्वकर्माभ्यासेन हरेर्ध्यानं गतस्तदा । शंखचक्रधरं देवं पद्मनाभं सुपुण्यदम्

Entonces, por la fuerza de su práctica nacida de acciones pasadas, entró en meditación sobre Hari: el divino Señor Padmanābha, portador de la caracola y el disco, dador de gran mérito.

Verse 6

ध्यायते चिंतयेत्सो हि गीते ज्ञाने प्रपाठने । एवं देवं हरिं ध्यायन्सदैव द्विजसत्तमः

En verdad, debe meditar y contemplar al Señor mientras recita los cantos sagrados, mientras estudia el conocimiento espiritual y mientras lee en voz alta. Así, meditando siempre en el Dios Hari, el mejor de los dos veces nacidos permanece eternamente absorto en Él.

Verse 7

क्रीडत्येवं सदा डिंभैः सार्द्धं च बालकोत्तमः । बालकानां स्वकं नाम हरेश्चैव महात्मनः

Así, el mejor de los muchachos jugaba siempre junto con los niños pequeños; y entre los niños, su propio nombre era pronunciado como “Hari”, en verdad, de aquel magnánimo.

Verse 8

चकार स हि मेधावी पुण्यात्मा पुण्यवत्सलः । समाह्वयति वै मित्रं हरेर्नाम्ना महामतिः

En verdad, aquel hombre sabio y de noble ánimo—apegado al dharma y amante de las obras virtuosas—llamó entonces a su amigo, invocándolo con el nombre de Hari.

Verse 9

भोभोः केशव एह्येहि एहि माधवचक्रधृक् । क्रीडस्व च मया सार्धं त्वमेव पुरुषोत्तम

«¡Oh Keśava! Ven aquí—¡ven! ¡Oh Mādhava, portador del disco, ven! Juega conmigo; tú solo eres la Persona Suprema».

Verse 10

सममेवं प्रगंतव्यमावाभ्यां मधुसूदन । एवमेव समाह्वानं नामभिश्च हरेर्द्विजः

«Oh Madhusūdana, nosotros dos debemos proceder de esta misma manera. Del mismo modo, el dos veces nacido debe invocar a Hari así, llamándolo por Sus nombres.»

Verse 11

क्रीडने पठने हास्ये शयने गीतप्रेक्षणे । याने च ह्यासने ध्याने मंत्रे ज्ञाने सुकर्मसु

En el juego, en el estudio, en la risa, en el sueño, al escuchar o contemplar el canto; en el viaje, al sentarse, en la meditación; en el mantra, en el conocimiento y en las obras virtuosas—permanezca la mente atenta a lo sagrado.

Verse 12

पश्यत्येवं वदत्येवं जगन्नाथं जनार्दनम् । स ध्यायते तमेकं हि विश्वनाथं महेश्वरम्

Así, viendo así y hablando así de Jagannātha, de Janārdana, él medita en ese Único: Viśvanātha, el Gran Señor, Maheśvara.

Verse 13

तृणे काष्ठे च पाषाणे शुष्के सार्द्रे हि केशवम् । पश्यत्येवं स धर्मात्मा गोविंदं कमलेक्षणम्

En la hierba, en la madera y en la piedra—sean secas o húmedas—así contempla a Keśava; el de alma justa ve a Govinda, el Señor de ojos de loto.

Verse 14

आकाशे भूमिमध्ये तु पर्वतेषु वनेषु च । जले स्थले च पाषाणे जीवेष्वेव महामतिः

En el cielo y en el interior de la tierra; en montañas y bosques; en el agua y en la tierra firme; en las piedras—y, en verdad, en los seres vivos—está presente la Gran Inteligencia, el principio supremo.

Verse 15

नृसिंहं पश्यते विप्रः सुव्रतः सुमनासुतः । बालक्रीडां समासाद्य रमत्येवं दिनेदिने

El brāhmaṇa Suvrata, hijo de Sumanā, contempla a Narasiṁha; y, asumiendo el juego de un niño, se regocija así día tras día.

Verse 16

गीतैश्च गायते कृष्णं सुरागैर्मधुराक्षरैः । तालैर्लयसमायुक्तैः सुस्वरैर्मूर्च्छनान्वितैः

Y con cantos entonan a Kṛṣṇa—en nobles melodías de dulces sílabas—acompañadas de compás y tempo, con bellas notas y enriquecidas por los modos musicales.

Verse 17

सुव्रत उवाच । ध्यायंति वेदविदुषः सततं सुरारिं यस्यांगमध्ये सकलं हि विश्वम् । योगेश्वरं सकलपापविनाशनं च व्रजामि शरणं मधुसूदनस्य

Suvrata dijo: Me refugio en Madhusūdana, siempre contemplado por los conocedores de los Vedas, enemigo de los enemigos de los dioses; en cuyo cuerpo mora en verdad el universo entero; Señor del Yoga y destructor de todos los pecados.

Verse 18

लोकेषु यो हि सकलेष्वनुवर्तते यो लोकाश्च यस्मिन्निवसंति सर्वे । दोषैर्विहीनमखिलैः परमेश्वरं तं तस्यैव पादयुगलं सततं नमामि

Me inclino sin cesar ante el par de pies de aquel Señor Supremo: el que penetra todos los mundos, en quien todos los mundos habitan, y que está totalmente libre de toda falta.

Verse 19

नारायणं गुणनिधानमनंतवीर्यं वेदांतशुद्धमतयः प्रपठंति नित्यम् । संसारसागरमनंतमगाधदुर्गमुत्तारणार्थमखिलं शरणं प्रपद्ये

Me refugio en Nārāyaṇa, tesoro de virtudes, de poder infinito, a quien recitan sin cesar aquellos cuya mente ha sido purificada por el Vedānta. Para cruzar el océano interminable del saṃsāra, profundo y difícil de atravesar, me entrego por completo a Él como mi amparo.

Verse 20

योगींद्र मानससरोवरराजहंसं शुद्धं प्रभावमखिलं सततं हि यस्य । तस्यैव पादयुगलं विमलं विशालं दीनस्य मेऽसुररिपो कुरु तस्य रक्षाम्

Oh Indra entre los yoguis—como cisne real en el Mānasarovara—cuya radiancia, siempre presente y total, es pura: oh enemigo de los asuras, protégeme a mí, el desvalido, guardando esos mismos dos pies, inmaculados y vastos.

Verse 21

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे ऐंद्रे सुमनोपाख्याने एकविंशोऽध्यायः

Así, en el sagrado Padma Purāṇa—en la compilación de cincuenta y cinco mil versos—en el Bhūmi-khaṇḍa, en la sección Aindra, en el relato llamado “Sumanopākhyāna”, concluye el vigésimo primer capítulo.

Verse 22

गायाम्यहं सुरसगीतकतालमानैः श्रीरंगमेकमनिशं भुवनस्य देवम् । अज्ञाननाशकमलं च दिनेशतुल्यमानंदकंदमखिलं महिमा समेतम्

Con los ritmos, los compases y las medidas del canto celestial, sin cesar canto a Śrī Raṅga, el único Señor de los mundos: cuyo resplandor es como el sol, que destruye la impureza de la ignorancia, raíz misma del bienaventurado gozo, colmado de toda gloria.

Verse 23

संपूर्णमेवममृतस्यकलानिधानं तं गीतकौशलमनन्यरसैः प्रगाये । युक्तं स्वयोगकरणैः परमार्थदृष्टिं विश्वं स पश्यति चराचरमेव नित्यम्

Así, con deleite de una sola intención, debe cantarse a Él: tesoro pleno del néctar de la esencia inmortal, maestría misma del canto sagrado. Unido a las disciplinas de su propio yoga y dotado de la visión de la verdad suprema, ese devoto contempla siempre el universo entero—móvil e inmóvil—tal como es.

Verse 24

पश्यंति नैव यमिहाथ सुपापलोकास्तं केशवं शरणमेवमुपैति नित्यम्

Aquí, ni siquiera los más pecadores ven a Yama; pues quien así, de continuo, se acoge al refugio de Keśava.

Verse 25

कराभ्यां वाद्यमानस्तु तालं तालसमन्वितम् । गीतेनगायते कृष्णं बालकैः सह मोदते

Marcando el compás con ambas manos y acompañando el ritmo con palmadas, canta a Kṛṣṇa en su canto y se regocija junto con los niños.

Verse 26

एवं क्रीडारतो नित्यं बालभावेन वै तदा । सुव्रतः सुमनापुत्रो विष्णुध्यानपरायणः

Así, en aquel tiempo, Suvrata, hijo de Sumanā, se deleitaba siempre en el juego con ánimo de niño, y sin embargo estaba por entero entregado a la meditación de Viṣṇu.

Verse 27

क्रीडमानं प्राह माता सुव्रतं चारुलक्षणम् । भोजनं कुरु मे वत्स क्षुधा त्वां परिपीडयेत्

Al verlo jugar, la madre dijo a Suvrata, su hijo bien disciplinado y de hermosos rasgos: «Come, hijo mío, no sea que el hambre te aflija».

Verse 28

तामुवाच पुनः प्राज्ञः सुमना मातरं पुनः । महामृतेन तृप्तोस्मि हरिध्यानरसेन वै

Entonces el sabio Suvrata volvió a hablar a su madre Sumanā: «En verdad estoy saciado, colmado por el gran néctar: la dicha esencia de la meditación en Hari».

Verse 29

भोजनासनमारूढो मिष्टमन्नं प्रपश्यति । इदमन्नं स्वयं विष्णुरात्मा ह्यन्नं समाश्रितः

Sentado en el asiento de la comida, contempla el dulce alimento. Pues este alimento es en verdad el mismo Viṣṇu; el Sí mismo, ciertamente, mora sostenido por el alimento.

Verse 30

आत्मरूपेण यो विष्णुरनेनान्नेन तृप्यतु । क्षीरसागरसंवासो यस्यैव परिसंस्थितः

Que ese Viṣṇu—presente aquí en la forma del Sí mismo—quede complacido con esta ofrenda de alimento; Él cuya morada está firmemente establecida en el Océano de Leche.

Verse 31

जलेनानेन पुण्येन तृप्तिमायातु केशवः । तांबूलचंदनैर्गंधैरेभिः पुष्पैर्मनोहरैः

Que Keśava quede complacido con esta ofrenda meritoria de agua, y con estas flores deleitosas, junto con las fragancias de betel y sándalo.

Verse 32

आत्मस्वरूपेण तृप्तस्तृप्तिमायातु केशवः । शयने याति धर्मात्मा तदा कृष्णं प्रचिंतयेत्

Que Keśava, siempre pleno en Su propia naturaleza verdadera, conceda contentamiento. Cuando el justo se recuesta a descansar, entonces debe contemplar a Kṛṣṇa.

Verse 33

योगनिद्रान्वितं कृष्णं तमहं शरणं गतः । भोजनाच्छादनेष्वेवमासने शयने द्विजः

Me he refugiado en Kṛṣṇa, absorto en el sueño yóguico. Así, oh brāhmaṇa, en lo tocante a comida y vestido, y también respecto del asiento y el lecho, actúa con ese espíritu de amparo.

Verse 34

चिंतयेद्वासुदेवं तं तस्मै सर्वं प्रकल्पयेत् । तारुण्यं प्राप्य धर्मात्मा कामभोगान्विहाय वै

Que medite en ese Vāsudeva y le consagre todo. Al alcanzar la juventud, el de mente justa debe, en verdad, abandonar el deleite en los placeres sensuales.

Verse 35

स युक्तः केशवध्याने वैडूर्यपर्वतोत्तमे । यत्र सिद्धेश्वरं लिंगं वैष्णवं पापनाशनम्

Absorbido en la meditación de Keśava, permaneció en el excelso monte Vaiḍūrya, donde está el Liṅga de Siddheśvara, consagrado a Viṣṇu y destructor de pecados.

Verse 36

रुद्रमोंकारसंज्ञं च ध्यात्वा चैव महेश्वरम् । ब्रह्मणा वर्द्धितं देवं नर्मदादक्षिणे तटे

Meditando en Maheśvara, conocido como el Rudra-Om̐kāra, adórese a aquella Deidad exaltada por Brahmā, en la ribera meridional del Narmadā.

Verse 37

सिद्धेश्वरं समाश्रित्य तपोभावं व्यचिंतयत्

Acogiéndose a Siddheśvara, contempló la disciplina y la intención interior de la austeridad (tapas).