Adhyaya 105

Verse 1

कुंजल उवाच । गता सा नंदनवनं सखीभिः सह क्रीडितुम् । तत्राकर्ण्य महद्वाक्यमप्रियं तु तदा पितुः

Kuṃjala dijo: Ella fue al bosque de Nandana para jugar allí con sus amigas. Pero allí oyó entonces las graves palabras de su padre, desagradables para ella en aquel momento.

Verse 2

चारणानां सुसिद्धानां भाषतां हर्षणेन तु । आयोर्गेहे महावीर्यो विष्णुतुल्यपराक्रमः

Mientras los Cāraṇas y los Siddhas consumados hablaban con júbilo, en la casa de Ayor nació un gran héroe, cuyo valor era igual al de Viṣṇu.

Verse 3

भविष्यति सुतश्रेष्ठो हुंडस्यांतं करिष्यति । एवंविधं महद्वाक्यमप्रियं दुःखदायकम्

«Surgirá el hijo excelso y pondrá fin a Huṇḍa». Pero tal palabra, tan grave, fue ingrata al oído y causa de dolor.

Verse 4

समाकर्ण्य समायाता पितुरग्रे निवेदितम् । समासेन तया तस्य पुरतो दुःखदायकम्

Al oírlo, acudió y lo comunicó ante su padre; y, en breve, le relató en su presencia aquello que era doloroso y causaba aflicción.

Verse 5

पितुरग्रे जगादाथ पिता श्रुत्वा स विस्मितः । शापमशोकसुंदर्याः सस्मार च पुराकृतम्

Entonces habló en presencia de su padre. Al oírlo, el padre quedó asombrado y recordó la antigua maldición pronunciada por Aśokasundarī.

Verse 6

एतस्यार्थे तपस्तेपे सेयं चाशोकसुंदरी । गर्भस्य नाशनायैव इंदुमत्याः स दानवः

Con este mismo propósito, Aśokasundarī practicó austeridades; y aquel demonio lo hizo sólo para destruir el embarazo de Indumatī.

Verse 7

विचक्रे उद्यमं दुष्टः कालाकृष्टो दुरात्मवान् । छिद्रान्वेषी ततो भूत्वा इंदुमत्यास्तु नित्यशः

Impulsado por el Tiempo, aquel malvado de mente perversa se puso en acción; y luego, hecho buscador de faltas, acechaba sin cesar alguna debilidad en Indumatī.

Verse 8

यदा पश्यति तां राज्ञीं रूपौदार्यगुणान्विताम् । दिव्यतेजः समायुक्तां रक्षितां विष्णुतेजसा

Cuando contempla a aquella reina—dotada de hermosura, nobleza y virtudes—resplandeciente con fulgor divino y protegida por la energía de Viṣṇu.

Verse 9

दिव्येन तेजसा युक्तां सूर्यबिंबोपमां तु ताम् । तस्याः पार्श्वे महाभाग रक्षणार्थं स्थितः सदा

Dotada de resplandor divino, ella brillaba como el disco del sol. Y a su lado, oh muy afortunado, él permanecía siempre, apostado para su protección.

Verse 10

दूरात्स दानवो दुष्टस्तस्याश्च बहुदर्शयन् । नानाविद्यां महोग्रां च भीषिकां सुविभीषिकाम्

Desde lejos, aquel malvado Dānava, mostrándole muchas cosas, empleó diversas artes terribles—espantosas y sumamente pavorosas—para infundir miedo.

Verse 11

गर्भस्य तेजसा युक्ता रक्षिता विष्णुतेजसा । भयं न जायते तस्या मनस्येव कदापुनः

Unida al resplandor de su seno materno y protegida por el resplandor de Viṣṇu, jamás nace el temor en ella, ni siquiera en su mente; ¿cuánto menos en cualquier otro momento?

Verse 12

विफलो दानवो जात उद्यमश्च निरर्थकः । मनीप्सितं नैव जातं हुंडस्यापि दुरात्मनः

Los empeños de aquel demonio resultaron vanos y su esfuerzo quedó sin fruto; ni siquiera el malvado Huṁḍa obtuvo lo que anhelaba.

Verse 13

एवं वर्षशतं पूर्णं पश्यमानस्य तस्य च । प्रसूता सा हि पुत्रं च स्वर्भानोस्तनया तदा

Así, cuando se cumplieron cien años—mientras él contemplaba—entonces la hija de Svarbhānu dio a luz a un hijo varón.

Verse 14

रात्रावेव सुतश्रेष्ठ तस्याः पुत्रो व्यजायत । तेजसातीव भात्येष यथा सूर्यो नभस्तले

Esa misma noche, oh el mejor de los hijos, nació su hijo; y resplandece con un fulgor extraordinario, como el sol en el firmamento.

Verse 15

सूत उवाच । अथ दासी महादुष्टा काचित्सूतिगृहागता । अशौचाचारसंयुक्ता महामंगलवादिनी

Sūta dijo: Entonces cierta sirvienta—muy perversa—entró en la cámara de parto; obrando con impureza, pero pronunciando palabras de gran auspicio.

Verse 16

तस्याः सर्वं समाज्ञाय स हुंडो दानवाधमः । दास्या अंगं प्रविश्यैव प्रविष्टश्चायुमन्दिरे

Habiéndolo sabido todo acerca de ella, Huṇḍa—el más vil de los Dānavas—entró en el cuerpo de la sirvienta y, por medio de ella, logró entrar en las estancias interiores de Āyu.

Verse 17

महाजने प्रसुप्ते च निद्रयातीवमोहिते । तं पुत्रं देवगर्भाभमपहृत्य बहिर्गतः

Cuando toda la casa se durmió, profundamente embotada por el sueño, raptó a aquel hijo—resplandeciente como un embrión divino—y salió afuera.

Verse 18

कांचनाख्यपुरे प्राप्तः स्वकीये दानवाधमः । समाहूय प्रियां भार्यां विपुलां वाक्यमब्रवीत्

Al llegar a su propia ciudad llamada Kāñcanākhya, aquel vil demonio convocó a su amada esposa Vipulā y pronunció estas palabras.

Verse 19

वधस्वैनं महापापं बालरूपं रिपुं मम । पश्चात्सूदस्य वै हस्ते भोजनार्थं प्रदीयताम्

Mata a este gran pecador, enemigo mío que ha tomado forma de niño. Después, entrégalo a las manos del cocinero para alimento.

Verse 20

नानाभेदैर्विभेदैश्च पाचयस्व हि निर्घृणम् । सूदहस्तान्महाभागे पश्चाद्भोक्ष्ये न संशयः

Cocínalo de muchas maneras y con muchas variaciones, oh despiadada. Oh noble señora, después lo comeré de manos del cocinero; de ello no hay duda.

Verse 21

वाक्यमाकर्ण्य तद्भर्तुर्विपुला विस्मिताभवत् । कस्मान्निर्घृणतां याति भर्त्ता मम सुनिष्ठुरः

Al oír las palabras de su esposo, Vipulā quedó asombrada: «¿Por qué mi marido, tan duro, ha llegado a ser tan despiadado?»

Verse 22

सर्वलक्षणसंपन्नं देवगर्भोपमं सुतम् । कस्य कस्मात्प्रभक्ष्येत क्षमाहीनः सुनिर्घृणः

¿Quién, falto de paciencia y del todo despiadado, devoraría a un hijo así, colmado de signos auspiciosos y semejante a un niño divino en el seno? ¿De quién sería ese hijo, y por qué razón lo devoraría?

Verse 23

इत्येवं चिंतयामास कारुण्येन समन्विता । पुनः पप्रच्छ भर्तारं कस्माद्भक्ष्यसि बालकम्

Así, meditando y colmada de compasión, volvió a preguntar a su esposo: «¿Por qué razón devorarás al niño?»

Verse 24

कस्माद्भवसि संक्रुद्धो अतीव निरपत्रपः । सर्वं मे कारणं ब्रूहि तत्त्वेन दनुजेश्वर

«¿Por qué estás tan airado y tan completamente desvergonzado? Dime toda la causa, con verdad, oh señor de los Dānava-s.»

Verse 25

आत्मदोषं च वृत्तांतं समासेन निवेदितम् । शापमशोकसुंदर्या हुंडेनापि दुरात्मना

También relató brevemente su propia falta y todo lo sucedido: cómo el malvado Huṇḍa había atraído una maldición sobre Aśokasundarī.

Verse 26

तया ज्ञातं तु तत्सर्वं कारणं दानवस्य वै । वध्योऽयं बालकः सत्यं नो वा भर्त्ता मरिष्यति

Entonces comprendió toda la causa de las acciones de aquel Dānava: «Este niño, en verdad, está destinado a morir; de lo contrario, mi esposo perecerá.»

Verse 27

इत्येवं प्रविचार्यैव विपुला क्रोधमूर्च्छिता । मेकलां तु समाहूय सैरंध्रीं वाक्यमब्रवीत्

Habiendo así reflexionado, Vipulā—vencida por un desmayo de ira—mandó llamar a Mekalā, la sirvienta, y pronunció estas palabras.

Verse 28

जह्येनं बालकं दुष्टं मेकलेऽद्य महानसे । सूदहस्ते प्रदेहि त्वं हुण्डभोजनहेतवे

«Expulsa hoy a este niño malvado en Mekalā, a la gran cocina; entrégalo en manos del cocinero, para que sea alimento de los Huṇḍas.»

Verse 29

मेकला बालकं गृह्य सूदमाहूय चाब्रवीत् । राजादेशं कुरुष्वाद्य पचस्वैनं हि बालकम्

Mekalā, tomando al niño, llamó al cocinero y dijo: «Cumple hoy la orden del rey: cocina, en verdad, a este niño.»

Verse 30

एवमाकर्णितं तेन सूदेनापि महात्मना । आदाय बालकं हस्ताच्छस्त्रमुद्यम्य चोद्यतः

Al oírlo así, el noble cocinero también, tomando al niño de la mano, alzó su arma y se dispuso a herir.

Verse 31

एष वै देवदेवस्य दत्तात्रेयस्य तेजसा । रक्षितस्त्वायुपुत्रश्च स जहास पुनः पुनः

«En verdad, por el resplandor de Dattātreya —Dios de dioses— fue protegido este hijo de Vāyu; y reía una y otra vez.»

Verse 32

हसंतं तं समालोक्य स सूदः कृपयान्वितः । सैरंध्री च कृपायुक्ता सूदं तं प्रत्यभाषत

Al verlo sonreír, el cocinero, conmovido por la compasión, habló. Y la sirvienta Sairandhrī, también llena de piedad, se dirigió a aquel cocinero.

Verse 33

नैष वध्यस्त्वया सूद शिशुरेव महामते । दिव्यलक्षणसंपन्नः कस्य जातः सुसत्कुले

Oh verdugo, no debes matarlo; es solo un niño, oh tú de gran mente. Dotado de marcas divinas, ¿en qué familia noble y verdaderamente virtuosa nació?

Verse 34

सूद उवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे वाक्यं वै कृपयान्वितम् । राजलक्षणसंपन्नो रूपवान्कस्य बालकः

Sūta dijo: 'Oh noble dama, lo que has dicho es cierto; de hecho, son palabras llenas de compasión. Este hermoso niño, dotado de las marcas de la realeza, ¿de quién es hijo?'

Verse 35

कस्माद्भोक्ष्यति दुष्टात्मा हुंडोऽयं दानवाधमः । येन वै रक्षितो वंशः पूर्वमेव सुकर्मणा

¿Por qué debería este Huṇḍa de alma perversa, el más despreciable de los Dānavas, disfrutar de estos frutos, cuando el linaje fue protegido anteriormente por acciones justas?

Verse 36

आपत्स्वपि स जीवेत दुर्गेषु नान्यथा भवेत् । सिंधुवेगेन नीतस्तु वह्निमध्ये गतोऽथवा

Incluso en tiempos de calamidad, debe esforzarse por vivir; en situaciones peligrosas no debe actuar de otra manera, ya sea arrastrado por el torrente del río o caído en medio del fuego.

Verse 37

जीवतेनात्र संदेहो यश्च कर्मसहायवान् । तस्माद्धि क्रियते कर्म धर्मपुण्यसमन्वितम्

Para quien está vivo no hay duda, especialmente para quien es sostenido por la acción justa. Por lo tanto, uno debe realizar actos dotados de dharma y mérito.

Verse 38

आयुष्मंतो नरास्तेन प्रवदंति सुखं ततः । तारकं पालकं कर्म रक्षते जाग्रते हि तत्

Por esa práctica justa, los hombres alcanzan larga vida y luego hablan con facilidad y dicha. Ese karma vigilante—salvador y sustentador—en verdad los protege.

Verse 39

मुक्तिदं जायते नित्यं मैत्रस्थानप्रदायकम् । दानपुण्यान्वितं कर्म प्रियवाक्यसमन्वितम्

Esa acción nace siempre como dadora de liberación, otorgando el estado de amistad; es un acto colmado del mérito de la dádiva y acompañado de palabras agradables.

Verse 40

उपकारयुतं यश्च करोति शुभकृत्तदा । तमेव रक्षते कर्म सर्वदैव न संशयः

Quien realiza una obra justa unida al beneficio de los demás, a ese mismo lo protege su karma en todo tiempo; de ello no hay duda.

Verse 41

अन्ययोनिं प्रयाति स्म प्रेरितः स्वेन कर्मणा । किं करोति पिता माता अन्ये स्वजनबान्धवाः

Impulsado por su propio karma, el hombre va en verdad a otro vientre, a otro nacimiento. ¿Qué pueden hacer el padre o la madre, o los demás parientes y deudos?

Verse 42

कर्मणा निहतो यस्तु न स्युस्तस्य च रक्षणे । सूत उवाच । येनैव कर्मणा चैव रक्षितश्चायुनंदनः

A quien su propio karma hiere y derriba, no hay nadie que pueda protegerlo. Dijo Sūta: Y, sin embargo, por ese mismo karma fue también protegido el descendiente de Ayu.

Verse 43

तस्मात्कृपान्वितो जातः सूदः कर्मवशानुगः । सैरंध्री च तथा जाता प्रेरिता तस्य कर्मणा

Por ello, por la fuerza del karma nació un cocinero compasivo, sometido a su impulso; y asimismo nació una sirvienta (sairaṃdhrī), movida por el poder de ese mismo karma.

Verse 44

द्वाभ्यामेव सुतश्चायो रक्षितश्चारुलक्षणः । रात्रावेव प्रणीतोऽसौ तस्माद्गेहान्महाश्रमे

Aquel hijo, hermoso y de nobles señales, fue protegido sólo por ellos dos; y en la misma noche fue conducido desde la casa hasta el gran āśrama.

Verse 45

वशिष्ठस्याश्रमे पुण्ये सैरंध्र्या पुण्यकर्मणा । शुभे पर्णकुटीद्वारे तस्मिन्नेव महाश्रमे

En el santo āśrama de Vasiṣṭha, por Sairaṃdhrī, de obras meritorias, en el umbral auspicioso de la choza de hojas, en ese mismo gran retiro...

Verse 46

गता सा स्वगृहं पश्चान्निक्षिप्य बालकोत्तमम् । एणं निपात्य सूदेन पाचितं मांसमेव हि

Luego ella volvió a su propia casa; tras dejar al excelente niño, hizo abatir un ciervo, y el cocinero lo cocinó ciertamente como carne.

Verse 47

भोजयित्वा सुदैत्येंद्रो हुंडो हृष्टोभवत्तदा । शापमशोकसुंदर्या मोघं मेने तदासुरः

Tras darles de comer, Huṇḍa—insigne señor entre los Daityas—se alegró entonces. Y en ese momento, aquel Asura juzgó vana la maldición de Aśokasundarī.

Verse 48

हर्षेण महताविष्टः स हुंडो दानवेश्वरः । कुंजल उवाच । प्रभाते विमले जाते वशिष्ठो मुनिसत्तमः

Abrumado por una inmensa alegría, Huṇḍa—señor de los Dānavas—se regocijó. Dijo Kuñjala: «Cuando despuntó la mañana pura y luminosa, llegó Vasiṣṭha, el más excelso de los sabios…».

Verse 49

बहिर्गतो हि धर्मात्मा कुटीद्वारात्प्रपश्यति । संपूर्णं बालकं दृष्ट्वा दिव्यलक्षणसंयुतम्

El hombre justo salió y miró desde la puerta de la choza. Al ver a un niño plenamente formado, adornado con señales divinas, quedó maravillado.

Verse 50

संपूर्णेंदुप्रतीकाशं सुंदरं चारुलोचनम् । वशिष्ठ उवाच । पश्यंतु मुनयः सर्वे यूयमागत्य बालकम्

Resplandeciente como la luna llena, hermoso, de ojos encantadores—dijo Vasiṣṭha: «Que vengan todos los sabios y contemplen a este niño».

Verse 51

कस्य केन समानीतं रात्रौ द्वारांगणे मम । देवगंधर्वगर्भाभं राजलक्षणसंयुतम्

¿De quién era, y por quién fue traído—de noche—al patio de mi puerta? Ese ser radiante, como la esencia misma de dioses y gandharvas, dotado de señales reales.

Verse 52

कंदर्पकोटिसंकाशं पश्यंतु मुनयोऽमलम् । महाकौतुकसंयुक्ता हृष्टा द्विजवरास्ततः

Entonces los sabios, sin mancha, lo contemplaron: resplandeciente como diez millones de Kāmadevas. Llenos de gran asombro, los mejores de los nacidos dos veces se alegraron.

Verse 53

समपश्यन्सुतं ते तु आयोश्चैव महात्मनः । वशिष्ठः स तु धर्मात्मा ज्ञानेनालोक्य बालकम्

Entonces Vasiṣṭha, el sabio justo y de alma dhármica, contempló al hijo del magnánimo Āyu; y al mirar al niño con su conocimiento espiritual, percibió su verdadera condición.

Verse 54

आयुपुत्रं समाज्ञातं चरित्रेण समन्वितम् । वृत्तांतं तस्य दुष्टस्य हुण्डस्यापि दुरात्मनः

Al reconocer al hijo de Āyu, junto con su conducta y carácter, conocieron también el relato completo de aquel Huṇḍa, malvado y de alma perversa.

Verse 55

कृपया ब्रह्मपुत्रस्तु समुत्थाय सुबालकम् । कराभ्यामथ गृह्णाति यावद्द्विजो वरोत्तमः

Entonces, movido por compasión, el hijo de Brahmā se levantó y, con ambas manos, tomó al buen niño, mientras aquel excelso brāhmaṇa permanecía allí.

Verse 56

तावत्पुष्पसुवृष्टिं च चक्रुर्देवाः सुतोपरि । ललितं सुस्वरं गीतं जगुर्गंधर्वकिन्नराः

Entonces los devas hicieron llover una hermosa lluvia de flores sobre el hijo, y los Gandharvas y Kinnaras entonaron un canto delicado con dulces voces.

Verse 57

ऋषयो वेदमंत्रैस्तु स्तुवंति नृपनंदनम् । वशिष्ठस्तं समालोक्य वरं वै दत्तवांस्तदा

Los ṛṣis alabaron al príncipe con mantras védicos. Entonces Vasiṣṭha, tras mirarlo, le concedió en ese momento una gracia, ciertamente.

Verse 58

नहुषेत्येव ते नाम ख्यातं लोके भविष्यति । हुषितो नैव तेनापि बालभावैर्नराधिप

“Nahuṣa”: así, en verdad, tu nombre será célebre en el mundo. Pero, oh señor de los hombres, ni aun con ello quedarás plenamente satisfecho, pues persistirán disposiciones infantiles.

Verse 59

तस्मान्नहुष ते नाम देवपूज्यो भविष्यसि । जातकर्मादिकं कर्म तस्य चक्रे द्विजोत्तमः

Por ello, tu nombre será Nahuṣa, y llegarás a ser venerado incluso por los dioses. Entonces el excelentísimo brāhmaṇa realizó para él los ritos, comenzando por el jātakarma y los demás.

Verse 60

व्रतदानं विसर्गं च गुरुशिष्यादिलक्षणम् । वेदं चाधीत्य संपूर्णं षडंगं सपदक्रमम्

Aprendió acerca de los votos y de las dádivas caritativas, y también sobre las normas de la despedida y las señales del maestro y del discípulo; y estudió por completo el Veda con sus seis auxiliares y con el método de recitación palabra por palabra (padapāṭha).

Verse 61

सर्वाण्येव च शास्त्राणि अधीत्य द्विजसत्तमात् । वशिष्ठाच्च धनुर्वेदं सरहस्यं महामतिः

Habiendo estudiado todas las śāstra con aquel mejor de los nacidos dos veces, el magnánimo aprendió también de Vasiṣṭha el Dhanurveda, la ciencia del arco, junto con sus enseñanzas secretas.

Verse 62

शस्त्राण्यस्त्राणि दिव्यानि ग्राहमोक्षयुतानि च । ज्ञानशास्त्रादिकं न्याय राजनीतिगुणादिकान्

Armas y astra divinos, junto con los ritos para liberarse de la sujeción; y tratados de conocimiento, la ciencia de la justicia, y las virtudes y principios de la política real (rājadharma).

Verse 63

वशिष्ठादायुपुत्रश्च शिष्यरूपेण भक्तिमान् । एवं स सर्वनिष्पन्नो नाहुषश्चातिसुंदरः

Y el hijo de Vasiṣṭha, Āyu, lleno de devoción y tomando la forma de un discípulo; así Nāhuṣa quedó plenamente consumado en todo y de hermosura extraordinaria.

Verse 64

वशिष्ठस्य प्रसादाच्च चापबाणधरोभवत्

Y por la gracia benevolente de Vasiṣṭha, llegó a ser portador de arco y flechas.

Verse 105

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे पंचोत्तरशततमोऽध्यायः

Así concluye el capítulo centésimo quinto del Śrī Padma Purāṇa, en el Bhūmi-khaṇḍa—dentro del episodio de Vena—que expone la grandeza del Guru-tīrtha, en la narración de Cyavana.