Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
तत्पश्चात् सदा सिद्ध पुरुषोंसे सेवित गोदावरीके तटपर जाकर स्नान करनेसे तीर्थयात्री गोमेधयज्ञका फल पाता और वासुकिके लोकमें जाता है | वेणासंगममें स्नान करके मनुष्य अश्वमेधयज्ञके फलका भागी होता है ।। वरदासंगमे स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् । ब्रह्मस्थानं समासाद्य त्रिरात्रोपोषितो नर:
tatpaścāt sadā siddha-puruṣaiḥ sevitaṃ godāvarī-taṭaṃ gatvā snānena tīrtha-yātrī gomedha-yajñasya phalaṃ prāpnoti vāsuker loke ca gacchati | veṇā-saṅgame snātvā manuṣya aśvamedha-yajñasya phala-bhāgī bhavati || varadā-saṅgame snātvā go-sahasra-phalaṃ labhet | brahma-sthānaṃ samāsādya tri-rātra-upoṣito naraḥ ||
Pulastya dijo: «Después, el peregrino que va a la ribera del Godāvarī—frecuentada siempre por sabios consumados—y se baña allí, obtiene el mérito del sacrificio Gomedha y alcanza el mundo de Vāsuki. Bañándose en la confluencia del Veṇā, el hombre participa del fruto del Aśvamedha. Bañándose en la confluencia del Varadā, se obtiene la recompensa de mil vacas; y, tras llegar al Brahma-sthāna, el hombre que guarda ayuno durante tres noches adquiere mérito purificador mediante una contención disciplinada.»
पुलस्त्य उवाच
The passage teaches that disciplined pilgrimage—marked by purity (snāna), restraint (fasting), and reverence for sacred places—can confer spiritual merit comparable to grand sacrifices, emphasizing accessible dharmic practice over mere ritual grandeur.
Pulastya continues a tīrtha-māhātmya section, listing specific riverbanks and confluences (Godāvarī, Veṇā-saṅgama, Varadā-saṅgama, and Brahma-sthāna) and stating the respective merits gained by bathing and undertaking a three-night fast.