Shloka 170
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
नरेश्वर! तदनन्तर तीर्थसेवी पुरुष अनरकतीर्थमें जाय। राजन! उसमें स्नान करनेसे मनुष्य कभी दुर्गतिमें नहीं पड़ता। महीपते! पुरुषसिंह! वहाँ स्वयं ब्रह्मा नारायण आदि देवताओंके साथ नित्य निवास करते हैं ।। सांनिध्य॑ तत्र राजेन्द्र रुद्रपत्न्या: कुरूद्गवह | अभिगम्य च तां देवीं न दुर्गतिमवाप्रुयात्,कुरुश्रेष्ठ! महाराज! वहाँ रुद्रपत्नी दुर्गीजीका स्थान भी है। उस देवीके निकट जानेसे मनुष्य कभी दुर्गतिमें नहीं पड़ता
nareśvara! tadanantaraṁ tīrthasevī puruṣo ’narakatīrthaṁ gacchet | rājan! tatra snānena manuṣyo na kadācid durgatiṁ prāpnoti | mahīpate! puruṣasiṁha! tatra svayaṁ brahmā nārāyaṇaś ca devaiḥ sārdhaṁ nityaṁ nivasantīti || sānnidhyaṁ tatra rājendra rudrapatnyāḥ kurūdvaha | abhigamya ca tāṁ devīṁ na durgatim avāpnuyāt, kuruśreṣṭha ||
“¡Oh señor de los hombres! Después de esto, el peregrino debe ir al vado sagrado llamado Anaraka-tīrtha. Oh rey, al bañarse allí una persona jamás cae en un destino funesto. Oh protector de la tierra, oh el mejor de los hombres, se dice que Brahmā mismo y Nārāyaṇa, junto con los dioses, moran allí perpetuamente. Oh rey de reyes, oh sostén de la estirpe de los Kurus, allí también está la presencia de la consorte de Rudra; tras acercarse a esa Diosa, oh el mejor de los Kurus, uno no alcanza la desgracia ni un estado degradado.”
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Pilgrimage undertaken with reverence—especially bathing at a sanctified tīrtha and approaching the Goddess—functions as a dharmic act of purification and protection, said to prevent ‘durgati’ (a fallen or miserable destiny) by aligning the pilgrim with divine presence.
The speaker instructs the king about the next stop in a sequence of pilgrimage sites: Anaraka-tīrtha. The passage praises its power—bathing there and visiting the nearby seat of Rudra’s consort (identified here with Durgā) ensures freedom from misfortune—while emphasizing that major deities (Brahmā and Nārāyaṇa) are believed to dwell there continually.