Shloka 30
Akṣa-hṛdaya-dāna and Phalāśruti of the Nalopākhyāna (अक्षहृदयदानम् / नलोपाख्यान-फलश्रुतिः)
महत्या सेनया सार्ध विनीतै: परिचारकै: । भ्राजमान इवादित्यो वपुषा पुरुषर्षभ,नरश्रेष्ठ युधिष्ठिर! राजा नलके द्वारा इस प्रकार सत्कार पाकर पुष्कर एक मासतक वहाँ टिका रहा और फिर आत्मीय जनोंके साथ प्रसन्नतापूर्वक अपनी राजधानीको चला गया। उसके साथ विशाल सेना और विनयशील सेवक भी थे। वह शरीरसे सूर्यकी भाँति प्रकाशित हो रहा था
mahātyā senayā sārdhaṁ vinītaiḥ paricārakaiḥ | bhrājamāna ivādityo vapuṣā puruṣarṣabha || narśreṣṭha yudhiṣṭhira! rājā nalenaivaṁ prakāraṁ satkāraṁ prāpya puṣkara ekaṁ māsam atra nyavasat, tataḥ svajanaiḥ saha prasannatāpūrvakaṁ svāṁ rājadhānīṁ jagāma | tasya saha viśālā senā vinayaśīlāś ca sevakā āsan | sa vapuṣā sūrya iva prakāśamāna āsīt ||
Dijo Bṛhadaśva: «Oh toro entre los hombres, oh Yudhiṣṭhira, el mejor de los hombres: acompañado por un gran ejército y por servidores bien disciplinados, Puṣkara resplandecía en su persona como el sol. Tras recibir tal honor del rey Nala, Puṣkara permaneció allí un mes; luego, junto con los suyos, partió gozoso hacia su capital: lo seguían sus vastas fuerzas y sus atentos servidores, mientras él mismo irradiaba como el sol».
बृहदश्चव उवाच
Educational Q&A
The passage highlights royal dharma expressed through satkāra—proper hospitality and honor even toward a rival—showing that dignity, restraint, and correct conduct uphold social order and a king’s reputation.
Bṛhadaśva tells Yudhiṣṭhira that Puṣkara, after being respectfully received by King Nala, remains for a month and then departs happily to his capital with a large army and disciplined attendants, shining with conspicuous splendor.