Shloka 11
Damayantī’s Lament, Serpent-Seizure, Rescue by the Hunter, and the Curse
बृहत्सेना तु सा श्रुत्वा दमयन्त्या: प्रभाषितम् । वा्ष्णेयमानयामास पुरुषैराप्तकारिभि:,बृहत्सेनाने दमयन्तीकी बात सुनकर विश्वसनीय पुरुषोंद्वारा वाष्णेयको बुलाया। तब अनिन्द्य स्वभाववाली और देश-कालको जाननेवाली भीमकुमारी दमयन्तीने वार्ष्णेयको मधुर वाणीमें सान्त्वना देते हुए यह समयोचित बात कही--
Bṛhatsenā tu sā śrutvā Damayantyāḥ prabhāṣitam | Vārṣṇeyam ānayāmāsa puruṣair āptakāribhiḥ ||
Bṛhatsenā, al oír lo que Damayantī había dicho, hizo traer a Vārṣṇeya por medio de hombres dignos de confianza, capaces de cumplir su propósito. Entonces Damayantī—de carácter intachable y atenta a lo que convenía al tiempo y al lugar—habló a Vārṣṇeya con dulces palabras, consolándolo y diciendo lo que era oportuno en aquel momento.
बृहृदश्चव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical communication and practical wisdom: one should act through trustworthy agents and speak with sweetness and consolation, choosing words appropriate to time and place (deśa-kāla).
After hearing Damayantī’s words, Bṛhatsenā arranges for Vārṣṇeya to be brought by reliable men. Damayantī then addresses Vārṣṇeya gently, offering reassurance and speaking in a manner suited to the situation.