Shloka 53
Ajñātavāsa-saṅkalpaḥ — Yudhiṣṭhira’s Resolve and Dhaumya’s Exempla on Concealment
न कामये भर्तृविनाकृता सुखं न कामये भर्त॒विनाकृता दिवम् । न कामये भर्तविनाकृता श्रियं न भर्तहीना व्यवसामि जीवितुम्,पतिके बिना यदि कोई सुख मिलता है तो वह मुझे नहीं चाहिये। पतिदेवके बिना मैं स्वर्गलोकमें भी जानेकी इच्छा नहीं रखती। पतिके बिना मुझे धन-सम्पत्तिकी भी इच्छा नहीं है। अधिक क्या कहूँ, मैं पतिके बिना जीवित रहना भी नहीं चाहती
na kāmaye bhartṛ-vinākṛtaṃ sukhaṃ na kāmaye bhartṛ-vinākṛtaṃ divam | na kāmaye bhartṛ-vinākṛtāṃ śriyaṃ na bhartṛ-hīnā vyavasāmi jīvitum ||
Dijo: «No deseo dicha alguna si se obtiene sin mi esposo. No deseo ni siquiera el cielo si se alcanza sin mi esposo. No deseo prosperidad si se goza sin mi esposo. En verdad, sin mi esposo no me decido siquiera a seguir viviendo».
यम उवाच
Educational Q&A
The verse upholds pativratā-dharma: ethical steadfastness and single-minded loyalty in marriage, valuing righteous relational duty over personal pleasure, wealth, or even heavenly reward.
In a dialogue where Yama is the speaker, the statement emphasizes an uncompromising stance: the speaker rejects all desirable goals—comfort, heaven, and prosperity—if separated from the husband, presenting devotion as the decisive motive guiding action.