Shloka 35
Dvaītavana: Brahmaghoṣa, Rṣi-saṅgha, and Baka Dālbhyā’s Upadeśa to Yudhiṣṭhira
धृष्टद्युम्नस्य भगिनीं वीरपत्नीमनुव्रताम् मां वै वनगतां दृष्टवा कस्मात् क्षमसि पार्थिव,मैं द्रपदके कुलमें उत्पन्न हुई महात्मा पाण्डुकी पुत्रवधू, वीर धृष्टद्युम्नकी बहिन तथा वीरशिरोमणि पाण्डवोंकी पतिव्रता पत्नी हूँ। महाराज! मुझे इस प्रकार वनमें कष्ट उठाती देखकर भी आप शशत्रुओंके प्रति क्षमाभाव कैसे धारण करते हैं?
dhṛṣṭadyumnasya bhaginīṃ vīrapatnīm anuvratām | māṃ vai vanagatāṃ dṛṣṭvā kasmāt kṣamasi pārthiva ||
«Al verme a mí —hermana de Dhṛṣṭadyumna, esposa fiel de héroes, firme en mi voto conyugal— ahora arrojada al bosque, ¿por qué, oh rey, sigues mostrando tolerancia hacia tus enemigos? Nacida en el linaje de Drupada, nuera del magnánimo Pāṇḍu y esposa casta del más excelso de los Pāṇḍavas, ¿cómo puedes soportar esta injusticia y aun así perdonar a quienes te agravian?»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a moral tension central to kṣatriya-dharma: when does forgiveness (kṣamā) become a failure of justice and protection? The speaker appeals to lineage, duty, and the visible suffering of the righteous to argue that misplaced forbearance toward aggressors can enable adharma.
In the forest-exile context, the speaker (Draupadī, introduced through Vaiśampāyana’s narration) confronts the king/leader among the Pāṇḍavas, questioning why he remains patient and forgiving toward their enemies despite her humiliation and the hardship of exile.