Shloka 15
मārkaṇḍeya-ukta yuddha-vyūha-pratyavyūhaḥ
Battle Formations and Countermeasures in the Rāmopākhyāna
यदा किरीटी परवीरघाती निध्नन् रथस्थो द्विषतां मनांसि | मदन्तरे त्वद्ध्वजिनीं प्रवेष्टा कक्ष दहन्नग्निरिवोष्णगेषु,जब शशत्रुवीरोंका संहार करनेवाले किरीटधारी अर्जुन शत्रुओंके मनोबलको नष्ट करते हुए मेरे लिये रथमें स्थित हो तेरी सेनामें प्रवेश करेंगे, उस समय जैसे गर्मियोंमें आग घास- फ़ूसको जलाती है, उसी प्रकार तुझे और तेरी सेनाको भस्म कर डालेंगे
yadā kirīṭī paravīraghātī nighnan rathastho dviṣatāṁ manāṁsi | madantare tvaddhvajinīṁ praveṣṭā kakṣaṁ dahann agnir ivoṣṇageṣu ||
Dijo Jayadratha: «Cuando Arjuna, el diademado matador de héroes, erguido en su carro y quebrantando el ánimo de las filas enemigas, entre en tu ejército por mi causa, entonces te reducirá a ti y a tus fuerzas a cenizas, como el fuego del estío devora la hierba seca y la maleza.»
जयद्रथ उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how a warrior’s inner resolve (manas, morale) can be shattered by superior valor, and how violent choices invite proportionate consequences—war escalates through fear, retaliation, and the logic of force.
Jayadratha warns that Arjuna—renowned as ‘Kirīṭī’—will enter the opponent’s army on Jayadratha’s account and devastate it, comparing Arjuna’s onslaught to summer fire consuming dry grass.